Defne ağacı(Gâr): Yaprağı söğüt ve zeytin ağaçları yaprağına benzer bir ağaçtır. Türkçede defne ağacı dedikleridir. Fındıktan küçürek yemişi olur. Yemişinin kabuğu siyah ve incedir. Azıcık ovup sıkmakla kabuğu ikiye ayrılıp içinden sarıya meyilli kızıl çekirdeği olur. Çekirdeğinin lezzeti ve rayihası hoştur. Yaprağının dahi lezzeti ve rayihası hoştur. Meyvesine Farsça lisanda dehmest derler. Dağlarda ve düz yerlerde dahi biter. Şam halkı defneye rend derler ve Yunancada zakıni derler. Yaprağı iki dürlü bulunur: Birisi ince olur ve birisi yassı olur. İncesi dağlarda olur ve yassı olanı düz yerlerde olur. Bu ağaç cemi eczası ile üçüncü derece evvelinde sıcak ve kurudur, danesi ısıraktır. Eğer yaprağını su içinde pişirip içinde otursalar kavuk ve rahim marazlarına muvafık olup fayda eyleye. Eğer muhkem dövüp ezip arı ve zehirli büyük sinek ısırdığı yere yakı etseler fayda eyleye. Eğer ekmek veyahut kavut ile karıştırıp sıcak ağrılara vursalar ağrısını ve zonklamasını(darabânını) sakin eyleye. Ama içseler mideyi gevşetir ve kusmayı tahrik eder. Eğer danesini dövüp bal ile karıştırıp cıvık iken kullansalar akciğerde olan çıbana ve doğrulmayınca nefes almaya kadir olmayan kimselere faydalı ola. Keza bu vecihle üçte bir oranında kaynatılmış şarap veyahut eski koyu şarap ile kullansalar fayda eyleye. Eğer şarap ile içseler akrep soktuğuna fayda edip derhal iyi eyleye ve alacayı(behakı) kolay koparıp giderir. Eğer çekirdeğinin içini gül yağı ve eski şarap ile karıştırsalar kulakta olan gürüldüye fayda edip güç ile işitmeyi gidere. Mecalsizliği gidermek için olan yağlar eczasına dahi girer. Kökünün kabuğundan dokuz kırat miktarı içseler sidik yollarında olan taşları ufaklaya ve karında oğlanı katleder ve ciğerinde marazı olanlara fayda eder. Bazıları demişler eğer yaprağını ağacından koparıp yere düşmeden kulak ardına koysalar ne kadar isterse şarap içip sarhoş olmaya. Eğer bir budağını alıp uykuda iken belinleyen oğlancık yattığı yere asakoysalar ziyade çok fayda eyleye. Eğer danesini şarap ile içseler rutubetten olan dalak ağrısına fayda eyleye ve balgamdan olan baş ağrısına ve yoğun kıvamlı/kalın yellere fayda eder. Yüz felci(Lakve) marazı olana onunla burnundan içerisine korlar fayda eder. Eğer danesini dövüp iki miskal miktarı içseler bağırsak ağrısını sakin eyleye, derhal sakin eyleye. Eğer su içinde ıslatıp suyunu ev içinde serpip sulasalar sinekleri kaçıra. Eğer yaprağını su içinde pişirip o suya sirke katıp mazmaza etseler dişler ağrılarını sakin eyleye. Eğer danesinden ve eğer yaprağından iki dirhem miktarı kullanılmak caizdir ama göğse zarar eder. Islahı kitre iledir. Eğer avrat vajinal fitil yapsa karnından oğlanı düşüre. Danesi bulunmasa bedeli mahlep dedikleri danedir. Eğer o dahi bulunmasa acı badem bedelidir
[İbnü’l-Kütbî - Ma La Yesaü't-Tabibe Cehluhu]


Dehmest Farsça lügattir. Halimi der ki dehmest defne ağacı ki yemişine defne yemişi(habbü’l-gâr) derler.
Mahiyeti Hakkında: Dehmest defne(gâr) dedikleri ağaçtır, danesi keza yaprağı dahi kullanılır, bilcümle cemi eczasından danesi kuvvetli olur ve danesinden sonra daha kuvvetli olan kökünün kabuğu olur. Ve dehmestin bu fiillerinden bu makamda bir şey zikrederiz, tamamı gayın faslında defne(gâr) maddesinde zikrolunur.
Tabiatı Hakkında: Üçüncü derecede sıcak ve ikinci derecede kurudur.
Eklemler Hakkında: Dehmest sinirin gevşemesine ve felce ve yüz felcine(lakveye) iyi devadır.
Baş Organları Hakkında: Ezilmişi ve dövülmüşü aksırtıcıdır yani aksırtır.
Karaciğer Hakkında: Karaciğer ve dalak şişlerinden faydalıdır.
Boşaltım Organları Hakkında: Kulunca faydası olur, hatta Kanun'un bu sözünü izah edip İbnü'l-Kütbi der ki defne yemişi ezilip iki miskal miktarı kuru olarak içilse iç organ ağrısını(mağsı) içtiği saatinde sakin eder.
Zehirler Hakkında: Bazıları dediler ki dehmestin suyunu içmek yılanın zehrine mukavim olur.
......
"Habbü’l-gâr" defne yemişi. Vankulu defnenin manasını sayma esnasında der ki defne ağacına dahi defne(gâr) derler. Mahiyeti Hakkında: Bu danenin mahiyeti dehmest olur, küçük fındık kadardır ve kabuğu siyaha meyillidir; ne zaman o dane parmakla basılsa ve sıkılsa iki şak olur ve o parçalar sarıya meyilli olur ve o danede güzel koku olur. Ve fiillerini gayın babında defneyi(gârı) zikreylediğimiz mahalde biz zikreyleriz.
....
Defne(Gâr)
Mahiyeti Hakkında: Onun danesi küçük fındık şeklinde, üzerinde siyah ve ince kabuk olur, parmakla basılsa ayrılır ve iki şak olup içinden sarıya meyilli siyah dane çıkar, tadı iyi ve rayihası kokuludur ve yaprağı mersin yaprağı gibi olur velakin ondan büyüktür ve meyvesi kırmızı olur, dağlık yerlerde biter ve onun kuvveti meyvesinde ve yaprağında olur.
Tabiatı Hakkında: Danesi daha sıcak ve kabuklarında hararet daha az olur. Ve bilcümle defne(gâr) ikinci derecede sıcak ve kuru olur.
Özellikleri Hakkında: Onun danesinde gevşeticilik olur ve cümlesinde ısıtıcılık olur. Ve danesi yaprağından daha sıcak olur. Defnenin(Gârun) eczası ısıtmada ve kurutmada daha kuvvetli olur; danesinde o fiiller daha ulaşıcı olur ve kabuğu daha zayıf ve hararette daha az olur. Ve defne yağı ceviz yağından daha sıcak olur.
Süs Hakkında: Şarap ile alacaya(behaka) sürülür.
Şişler Hakkında: Ekmek ve kavut ile sıcak şişlere faydalı olur.
Eklemler Hakkında: Sinirin küllisinin ağrılarına faydalı olur ve yağı yorgunluğu giderir.
Baş Organları Hakkında: Baş ağrısını dağıtır ve yağı dahi kendi gibi dağıtır ve kulağın soğuk ağrılarını dahi dağıtır ve ona işitme ifade eder ve çınlamaya ve nezlelere faydalı olur.
Göğüs Organları Hakkında: Nefes darlığına ve zor nefes almaya faydalıdır bal ile yalanacak ilaç kılınmakla veyahut sürülmekle ve keza atık maddelerin/fazlalıkların(fuzülün) akciğere akmasına dahi faydalıdır. Ve ondan bal ile yalanacak ilaç edinilip o yalanacak ilaç akciğer yiyici yaralarında ve zor nefes almada kullanılır ve hususan danesi faydalıdır.
Beslenme Organları Hakkında: Onun yağı karaciğer ağrısına faydalıdır reyhan şarabı ile kullanılır ise, lakin kendi ve danesi mideyi gevşeticidir ve kusmayı tahrik edicidir.
Boşaltım Organları Hakkında: Onun yağı iç organ ağrısı yapıcı ve kusturucudur ve hayzı ve sidiği idrar eder(söktürür). Ve yaprağının pişmişi mesane marazlarına ve rahim marazlarına faydalıdır ve hatta içinde oturmak dahi o illetlere faydalıdır. Ve ishal için bir defalık şerbeti iki dirhem olur, bal şerbeti ile veyahut sirkencübin ile içirilir. Ve kabuğundan bir dirhemi içilse taşı ufaltır ve cenini katleder onun acılığı diğer devaların acılığından daha ziyade olmakla. Ve onun şerbeti dokuz kırat olur ve danesi dahi taşı ufaltır.
Sıtmalar Hakkında: Onun yağı merhem olarak ürpermeye(kuş'arireye) faydalı olur.
Zehirler Hakkında: Akrep için defne(gâr) içirilir. Ve taze defne eşek arıları ve bal arısı sokmalarına yakı olur. Ve bilcümle defne(gâr) içilen zehirlerin küllisine dımad olur.
Bedelleri Hakkında: Onun bedeli yabani kekik yaprağıdır.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]

Defne yemişi(Habbü'l-gâr): Türkçe tehnel yemişi ve Rum belesanı yemişi; Arapça habbü'd-dehmest; Farsça dehmest dane; Süryanice birir dafni; Rumca ısporo dafni; Yunanca ufurbasi; İspanyolca lavurel; Latince lavrika; Nemse ve Macarca lorberbam. Defnenin birkaç nevi vardır. Biri yabanda biter. Ağacı bahçede bittiği gibi büyük olmaz, ama yemişi ve eğer yaprağı kuvvetli olur. Alası yabani ve gayet siyah ve ağır olmaktır. İçinde danesi iki pare ve sarıca olup rayihası gayet keskindir. Yemişinin tabiatı üçüncü derecede sıcak ve kurudur. Şerbet miktarı iki miskaldir. Güç doğuma(usr-ı viladete) içireler. Hipokrat'ın sözü bir miskal güç doğuma ve hayzı tutmaya kifayet eder demiş. Ve cümle ağılı canavarlar soktuğuna faydalıdır. Fules'in sözü: Cümle zehirlerin tiryakıdır. Suyunu ev içine saçsalar sinekler dağılır. Dalak rutubetine faydalıdır. Eğer andız ile içseler yoğun kıvamlı (galiz) yellerden ve balgamdan olan baş ağrısına faydalıdır. Ve iki adedini ezip içirseler sancı envalarını derhal sakin eder. Ama ciğere ve etrafına ziyanı vardır, illa taze kadın tuzluğu(zirişk) ıslah eder. Bedeli mahlep danesi ve acı bademdir derler.
....
Dafni: Defne ağacıdır. Dehmest: Türkçe defne ağacı, tehnel ağacı; Farsça dıraht-ı gar. Şeceretü’l-gâr: Defne ağacıdır. İhtiyarat'ın sözü: Dehmest. Tabiatı üçüncü derecede sıcak ve kurudur. Armaz: Mala Yesa'nın sözü üzere su yosunu(tuhlübe) derler. Ve sedir ağacının yabani nevine dahi derler ki ona zal derler. Ve defne yemişine dahi derler. Amar: Rend derler deyi bazıları mersine demişler, Cami sahibi defnedir demiş. Defnenin danelerine Arapça habbü’l-gâr ve Türkçe defne yemişi ve tehnel yemişi derler. Defne dediklerinin ağacının ve yaprağının rayihası latiftir, yaprağı mersinden büyücek olur, çiçeği ak ve sarırak olur ve kızıla meyilli dahi olur, yemişi kara olur, ekser taşlı yerlerde olur ve su kenarında dahi biter. Bir nevi dahi vardır, İskenderiye defnesi(dafni-yi iskenderani ve gâr-ı iskenderani) dahi derler, bu cinsi dahi üç nevi olur. Geldik maksudumuz olan defne tabiatına, Oribasius'un(Erbiyasüs'un) sözü üzere ikinci derece sıcak ve kurudur. Takvim sahibinin sözü üzere üçüncüde sıcak ve kurudur. Evvelki hassası odur ki göğse ve nefes aletlerine ve idrar damlamasına faydalıdır. Galenos'un sözü üzere soğuk balgami ağrılara faydalıdır, ciğer ve bağırsak tıkanıklığını açar/fetheder, bedene kuvvet verir, rahim boğulmasına(ihtinak-ı rahme) faydalıdır. Eğer muvafık deva ile içseler hayzı indirir ve rahmi kuvvetli eder ve makat ve rahim ağrılarına menekşe yağı ile dövüp koysalar faydalıdır. Fules'in sözü üzere bir dirhem yağını iki dirhem nardin yağıyla içseler tıkanıklıkları açar/fetheder, bedene kuvvet verir, rahim ağrılarına dahi fayda eder. Ve kuru yemişi namazbura ve uzun kurtları cümle çıkarır, ama eğrelti otu yahut acı bakla ile içeler. Eğer azıcık yağını kulağa damlatsalar ağrısını giderir. Eğer alacaya(behaka) şarapla sürülse giderir ve ekmek ile çıbanlara ve yaralara vursalar faydalıdır ve sinir ağrılarına dahi faydalıdır. Eğer yalanacak ilaç(la'uk) ederlerse nefes darlığına ve zor nefes almaya fayda eder. Ve mideye yağını merhem olarak sürülse kusmayı tahrik eder ve rahme ve mesaneye ve taş(haşâ) marazlarına suyunda otursalar faydalıdır. Eğer iki dirhem içseler ishal eder. Eğer yaprağını arpa üzerine koysalar arpayı kurt yemez, kendisi ve yaprağı ve yağı zehirlilere faydalıdır ve akrep ısırdığına dahi faydalıdır. Ve kökünün kabuğunun dört dirhemini reyhan şarabı ile içseler taşları kırar ve ciğer illetlerini giderir ve dallarını korkan oğlancıkların altına koysalar korkmaz olur ve yaprağını sirke ile pişirip mazmaza eyleseler diş ağrılarını giderir. Muhammed Temimi'nin sözü üzere damar ağızlarına faydalıdır ve sinir ağrılarına ve soğuk kulak ağrılarına ve nezleler makulesine ve soğuk baş ağrılarına ve kaşıntıya ve eski uyuza ve temriyeye ki tuzlu balgamdan arız ola ve tuzlu balgam marazlarına yemişi ve yağı beş saat bedende durmak şartıyla, fayda verir. Eğer ekmek ile veyahut otla sıcak şişlere vursalar faydalıdır. Eğer yağına gül yağı karıştırıp kulağa damlatsalar gürüldüsünü ve ağrılarını giderir. İbni Baytar'ın sözü üzere eğer yaprağının bir paresini kesip yere düşmeden kulak ardına yapıştırsalar asla sarhoş olmayalar ve ağacını oğlancık beşiğine bağlasalar bağırmaya, uyuya ve yemişini şarapla içseler rutubetten olan dalak ağrısını gidere. Eğer buruna yağını azıcık damlatsalar yüz felcine fayda eder. Eğer kurusından iki kaşık suyla içseler susuzluğu kese ve suda ıslatıp o suyu evde saçsalar sinekler gide, gayrı konmaya. Ama bundan ziyade yeseler göğse yaramazdır, illa tabeşir ıslah eder. Bunun bedeli kara çörek otudur ve yaban nanesidir.
....
Fukkâhü’l-gâr : Türkçe defne çiçeği. Defne çiçeğinin alası taze ve rayihası keskin olmaktır. Oribasius'un(Erbiyasüs'un) sözü üzere sıcak ve kurudur, evvelki kuvveti nefes darlığına ve zor nefes almaya yani madde dökülmesinedir. İbni Maseveyh'in sözü üzere sinir ağrılarına ve soğuk kulak ağrısına ve gürüldüsüne ve sağırlığına, baştan kulağa nezle inmesine faydalıdır. Razi'nin sözü üzere nefes darlığına ve zor nefes almaya bal ile yalanacak ilaç eyleseler muvafıktır. Dioscorides'in sözü üzere böbrek ve mesane taşlarını kırar, çıkarır ve ciğer tıkanıklıklarına(süddelerine) faydalıdır ve eğer sirke ile pişirip mazmaza eyleseler azı dişini ve dipleri illetlerine faydalıdır. İshak'ın sözü üzere kulakta kurt olsa zambak yağıyla karıştırıp damlatsalar faydalıdır. Bunun şerbet miktarı bir dirhemdir, ziyadesi ciğere ve etrafına zarar eder, illa kadın tuzluğu(emberbaris) usaresi ıslah eder.
....
Defne yaprağı(Varakü’l-gâr): Türkçe defne yaprağıdır; Arapça varakü'd-dehmest. Defne yaprağının tabiatı ikinci derecede sıcak ve kurudur. Hipokrat'ın sözü üzere böbrek ve kavuk taşlarını kırar ve ciğer tıkanıklıklarını açar/fetheder. Ve sirke ile pişirseler dişlere ve azı dişlerine ve diş diplerine fayda eder. Razi'nin sözü üzere arı soktuğuna fayda eder, dövüp yakı edeler. Eğer arpa kavutu ile sıcak şişler sancımasına vursalar faydalıdır. Eğer içseler mideyi gevşetir ve kusmayı tahrik eder. Fules'in sözü üzere pişmişine otursalar mesane ve rahim emrazına faydalıdır. Ve ishale iki dirhemini sirkencübin ile içireler faydalıdır. Ziyadesi akciğere ve nefes aletlerine ziyan eder, illa nişasta ve arap zamkı ıslah eder.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Defne(Gâr): Defnedir. Eğer onun yaprağını kaynatıp suyuna girip otursalar kavuk ve rahim ağrısına fayda ede. Eğer ezip yakı edip arı soktuğuna vursalar fayda ede. Eğer ekmekle veya unla yakı edip sıcak şişlere vursalar fayda ede. Eğer dövseler balla karıştırıp yalanacak ilaç gibi yalasalar akciğer çıbanlarına ve nefes darlığına ve göğüste olan artık hıltları çıkara. Eğer yaprağından bir paresini kesip yere düşmeden kulak ardına yapıştırsalar ne kadar şarap içirirlerse sarhoş olmaya. Eğer ağacından bir paresini oğlancıklar beşiğine koysalar veya bağlasalar ağlamaya, uyuya. Eğer yemişini şarapla içseler rutubetten olan dalak ağrısına ve yoğun kıvamlı/kalın yellerden ve balgamdan olan baş ağrısına fayda ede. Eğer buruna damlatsalar yüz felcine fayda ede. Eğer iki kaşık kurusundan içseler susuzluğu sakin eyleye. Suda ıslatsalar o suyu eve saçsalar sinekler kaça gide. Eğer yaprağını sirkeyle karıştırıp pişirip ağızda tutsalar diş ağrılarına fayda ede.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]