Nardin Yağı / Sümbül-i Rumi Yağı (Dühnü’n-Nârdîn)

Dühnü’n-nârdîn: Sümbül-i rumi yağıdır. Farsçada revgan-ı nardîn-i aklîtî derler. Mide, ciğer ve kulunç ağrılarına, eğer içseler yahut lapa eyleseler veya lavman eyleseler içi soğutur ve taşradan yağlasalar uzuvları soğutur. Eğer kadınlar götürseler (vajinal fitil) yahut lavman eyleseler rahim ağrısına müfittir.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Dühnü’n-nardîn: Sümbül-i rumi yağıdır. Fayda eder. Mide ve ciğer ağrısına ve kulunca ve üşüyen uzva sürseler fayda ede. Ve iç soğukluğuna içseler ve sürseler ve lavman etseler ve uyuşan uzva sürseler fayda ede ve kadınlar şaf gibi götürseler (vajinal fitil ) rahim ağrısına fayda ede. Eğer kulağa damlatsalar ağrısını sakin eyleye ve buruna damlatsalar baş ve migren ağrısını sakin eyleye. Ve zekere sürseler mesane gevşekliğine/güçsüzlüğüne(süstlüğüne) fayda ede. Terkibi budur ki, bin dirhem zeytinyağına dokuz yüz dirhem sümbül-i rumi katalar. Otuz gün dura. Ondan süzüp kullanalar. Bir türlü dahi budur ki, ban yağı yüz yirmi dirhem, sümbül altı dirhem, topalak, kurdumana, mastika ve ıdhır her birinden bir miskal döveler. Yağa koyalar. Yirmi gün güneşte dura. Ondan süzüp kullanalar.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Dühnü'n-nârdîn: Soğuk hastalıklara, felce, kulunca, mide zayıflığına, böbreklere, ciğere, mesaneye, sağırlığa, rahim ağrısına ve adet tutulmasına gayetle faydalıdır içmek ile, yağlamak, damlatmak ve ferçten lavman etmek ile. Ve yapılışı: Kasab-ı zerire, belesan ödü, su'd, defne, kust, sümbül, mercanköşk, andız otu, ebhül, mersin, kurdumana, sadec, izhir eczalarını müsavi edip dövdükten sonra altı mislince şarap ile ve onda biri kadar su ile pişirip ve safi edeler. Bir dahi tekrar gül, hamama, seliha, mersin şırası ve saf mürr her bir batmana bu eczaların her birinden bir vukıyye ile pişirip sonra safi edeler. Üçüncü kere tekrar iki vukıyye belesan yağı ve cevz-i bevva; yirmi dirhem sümbül, karanfil, sıvı sığla her birinden bir vukıyye sonra safi edeler. Ve zeyt-i infak veya susam yağı ile karıştırıp kaynatalar suyu gidene dek, sonra lazım olduğunda kullanalar.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]