Garikun, Ğarikun (Agarikon)
Fomitopsis officinalis (Diğer sinonimleri: Polyporus officinalis, Laricifomes officinalis).
Garikundan şol ki siyah veyahut sarı ola ve katı ola ziyade yaramazdır, kullanımı caiz değildir. Zira helak edicidir. Mantar gibi nesnedir. İyisi odur ki ak ola, hafif ola, tezcek ovana. Birinci derecede sıcak, ikinci derecede kurudur, Eritici/çözücü(muhallil)dür, Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) hıltları kesici(mukattı)dir, balgamdan, sevdadan ve safradan ishal edici(müshil)dir, bütün tıkanıklıkları(süddeleri) Açıcı/Fethedici(müfettih)dir, Hafifletici/incelticidir(mülattıf)dir ve bunda tutucu/büzücü(kabız) kuvveti vardır. Sinirin atık-fazlalık maddelerini(fuzulunu) pak eder, bütün eklem(mafsal) veremlerine ve siyatik(ırkunnesa) hastalığına ve Sara(epilepsi)'ya ve astım(nefes darlığı,"rebv")'e ve sarılığa(yerekan) faydalıdır ve sirkencübin ile dalak veremine faydalıdır ve tam şerbeti bundan iki dirhemdir ve idrarı ve adet kanını(tamsı) söktürür(idrar eder).
[Şerhi Mücez Fittıb]

Garikun ki ona katran köpüğü derler iyisi odur ki ak ola, hafif ola, un gibi tezcek ovana, elekten zahmetsiz elene. Birinci derecede sıcaktır, iki derecede kurudur. Balgam, safra ve sevdayı ishal eyler, faydası çoktur.
[Mebahis-i Emraz]

Mahiyeti: Dioskorides'in sözü: Garikunun erkeği ve dişisi olur ve garikundan bir sınıf çadıruşağı otu(encüdan) köküne benzer velakin çadıruşağı otu kökünün zahirinde olan gevşeklik kadar garikunda gevşeklik olmaz. Ve bir kavim şuna kânidir ki garikun, çürümüş ağaçlarda çürüme yoluyla tevellüt eder. Tadında hararet, keskinlik ve tutucu/büzücü(kabız) kuvvet vardır. Cevheri ölü(mat), havai ve arzidir ve Hafif(latif) olur. Ve onun erkeği ve dişisi arasında fark yoktur ki dişisinin dahilinde düz tabakalar bulunur ve erkeği yuvarlaktır ve onda tabakalar yoktur belki tek bir şeydir. Ve ikisi ilk çıktıklarında birbirlerine benzerler; ikisinin tadında dahi tatlılık olur ve sonrasında çıkışında olan tatlılık onda acılık zahir oluncaya kadar değişir. Ve garikun içirilmesi murat olundukta vacip olur ki illete ve kuvvetin miktarına göre içirilip, yaşa ve adete ve hazır olan havaya dahi riayet oluna, zira tedavi durumunda zikredilen işlere nazar vaciplerden olur.
Seçimi: İyisi pürüzsüz, beyaz, tez ufalana, cidden gevşek ve etrafı pürüzsüz olup acılığına tatlılık karışmış, müteferrik ve kıymık(şezaya) gibi olanlar olur. Ve bu evsaf sahibi olan garikun dişidir. Ve erkeği iyi değildir ve sert ve siyah cidden kötüleridir.
Tabiatı: Birinci derecede sıcak, ikinci derecede kurudur.
Hassaları: Eritici/çözücü(muhallil) ve Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) hıltları kesici(mukattı) ve bütün tıkanıklıkları(süddeleri) Açıcı/Fethedici(müfettih) ve Hafifletici(mülattıf)dir. Ve bazıları dediler ki onda tutucu/büzücü(kabız) kuvvet vardır ve çıkışının evvelinde tadında tatlılık olup sonrasında acılığa dönüşür.
Şişler(Evram): Bütün şişlere faydalıdır.
Eklem(Mafsal) Azaları: Siyatik(ırkunnesa) hastalığına sirkencübin ile içirilir ve hassası gereği sinirde olan atık-fazlalık maddelerini(fuzulünü) temizler ve düşmekle olan kas gevşekliğine/güçsüzlüğüne(vehn-i adale) faydalı olur. Ve onun tek şerbeti üç kırat olur ve eğer hastanın sıtması var ise bal şerbeti(maül karatin) veyahut cüllab ile içirilir.
Baş Azaları: Garikun, Sara(epilepsi) hastalarına faydalı olur ve hassası gereği beynin atık-fazlalık maddelerini temizler.
Göğüs(Sadr) Azaları: Astım(nefes darlığı,"rebv") ve akciğer yarası için pansuman veya içirilmekle faydalı olur. Ve şerbeti bir dirheme kadardır. Ve ondan üçte iki kadar su ile içilse göğüsten kan tükürmeye faydalı olur.
Gıda Azaları: Sarılığa(yerekan) faydalı olur. Ve sirkencübin ile dalak şişi için içirilir. Ve garikun yalnız çiğnense veyahut yutulsa mide ağrısına ve ekşi geğirmeye faydalı olur. Ve ondan bir dirhemi karaciğer ağrısı için içirilir.
Dışarı Atım(Nefz) Azaları: Sevdadan ve balgamdan muhtelif Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) hıltları ishal eder. Ve şerbeti bir dirhemden iki dirheme varıncaya kadar olur hususan bal şerbeti(maül karatin) ile içirilmesinde faydası ekser olur ve teskin eder ve o hastalıklarda tek şerbeti bir dirhem olur. Ve rahim boğulmasına(ihtinak-ı rahim) dahi faydalıdır.
Sıtmalar: Titremeli(nafıza) ve eski yoğun sıtmalara faydalı olur, nöbetinden evvel bir miskal miktarı şarap ile içirilir ise titremeyi men eder.
Zehirler: Haşarat sokması için onunla sokulan yere yakı olunur, eğer iki dirheme varıncaya kadar garikun içirilir ise o sokmaya azim faydası olur. Ve soğuk zehirli olan haşarata onunla yakı faydalı olur ve sokmasının zararını def edici olur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb]

Garikunu sirkencübin ile içseler Sara(epilepsi)'ya faydalıdır, velakin şerbeti bir denkden buçuk dirhemdir, ama onun dahi siyahını yemeyeler, insanı helak eyler ve ıslahı sıcak su içip istifrağ eylemek yahut süt içmek gerektir ki halas ola. Ve eğer bu garikunu dahi su ile kaynatıp gargara etseler, diş ağrısını sakin ede. Dahi ishal edici(müshil) için iki dirhem garikunu dövüp bir miktar limon suyuyla hap gibi yutsalar on defaya değin sürer. Eğer sağırlığı, ve eğer sevdası, ve eğer balgamı olsun sürüp pak eder ve hem bu garikunu yalnız içmek korkusuzdur. Eğer bel ağrısına, ve eğer diz ağrısına, ve eğer sair illetlere ziyade faydalıdır.
[Hükemâyı Tertibi Mualice]

Garikun: Katran köpüğüdür. Garikun dedikleri şey çadıruşağı otu(encüdan) kökü gibi olur. Katran derler bir ağaç vardır, onda biter, mantar gibi biter, katran köpüğü derler. Teke ilinde çok olur, ak dikeni ve tel tel olur, erkek ve dişi olur, iyisi dişisi ve hafif ve ak ve gevşek olmaktır, erkeği ve serti yaramazdır. Tabiatı Mesih'in sözü: Evvel derecede sıcak ve ikincide kurudur, bazıları ikincide yaştır dediler, Eritici/çözücü(muhallil) ve kesici(mukattı)dir ve Açıcı/Fethedici(müfettih)dir ki tıkanıklıkları(süddeleri) fetheder. Şişlere ve siyatik(ırkunnesa) hastalığına sirkencübin ile gayet muvafıktır ve sinirlerden balgamı çıkarır ve balgamın atık-fazlalık maddelerini dahi her nerede ise, şerbete katıp münasip ishal edici(müshil) ile vereler, pak eder. Bunun şerbet miktarı bir denktir, adamına göredir, hem dahi caiz olur. Takvimü’l-Edviye yazarının sözü: Bir miskal caiz görmüş, zira cevherinin mürekkebi arz ve havadan mürekkeptir, mahiyeti ve harareti Hafiflik(latif) iledir. Onun sebebiyle evvelinde tatlı ve ahirinde azıcık acıca görünür, ısıtıcılığı ve kurutuculuğu dahi vardır ve açıcılığı dahi vardır, akciğer ve karaciğer tıkanıklıklarını açar. Sara(epilepsi)'ya ve astım(nefes darlığı,"rebv")'e ve kan tükürenlere, göğüsten ola, ve akciğer yarasına ve Sara(epilepsi)'ya ve dalağa faydalıdır, balgamı ve soğuk sevda gibi muhtelif Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) sevdayı ishal eder. Ve rahim boğulmasına(ihtinak-ı rahim) ve titremeli(nafıza) sıtmaya ki nöbetinden evvel şarapla vereler ve soğuk zehirlere ve sütleğen otlarına(ferbiyun) faydalıdır ve haşarat soktuğuna yakı olunsa muvafıktır. İbni Sina'nın sözü: Bunun tiryaklık hassası dahi vardır, zira cümle zehirlere ve yılan ısırdığına dahi fayda eder. Ve kalbe kuvvet verir. Eğer kendi ağırlığı(vezni) ravent ile istimal eyleseler taşları kırar ve ham hılttan olan arka ağrısına ki halk ona kulunç diye hata ederler, faydalıdır. Eğer anason ile yeseler iç ağrılarına faydalıdır, eğer azıcık kunduz hayasıyla yeseler iç kulunçlarının balgami illetlerine fayda eder, ama barsak düğümlenmesine(ilavusa) faydalı değildir. Eğer bunu üzerinde taşısalar akrep sokmaya. İbni Baytar'ın sözü: Eğer buçuk dirhemini çiğneyip suyunu savurup ardından üstüne yaş nesne içseler mesela sirkencübin ve gayrı gibi olsa, mide ağrısına ve ekşi geğirmeye fayda eder. Eğer bir dirhemini bal şerbeti(maül karatin) ile içseler ishal edip rahimde olan yelleri dağıtır ve idrarı söktürür. Ve rengi ve benzi azmış olana fayda eder ve yüreği kavi eder ve ferah verir. Eğer lavman(hukne) eyleseler veba günlerinde olan nezleleri def ede ve anason ile içseler mide ağrısına gayet münasiptir ve böbrek taşlarını kırar ve soğuk ağrılara ve sancılara muvafıktır ve loğusa otu(zeravend) ile bütün eklem(mafsal) hastalıklarına ve sinirlere fayda eder. Anason ile astım(nefes darlığı,"rebv")'e ve nefes darlığına eğer beraber meyan kökü balı ile içseler eski balgami öksürüğü giderir, eğer pişirip beraberi asarun ile birkaç gün içseler su toplanması hastalığı(istiska)'na fayda eder. Çoğunlukla bunu ishal edici şerbetlere koyarlar. Bu dediğimiz marazlardan her hangisi olursa şerbetine bunu katalar, ama evvel kalbur üzerine koyup el ile ovalar, altına geçe, ondan altına geçeni alalar veyahut yine bez içine koyalar dışarı İnce/Sulu-İnce Kıvamlı(rakik) kısmını çıkaralar. Bunun bedeli balgam ve sevda ishal edicisinde(müshilinde) kendi kadar türbüt, iki ağırlığı(vezni) kadar eftimundur. Galenos'un sözü: Bunun bedeli sütleğendir(ferbiyun) ve derler ki bunun bedeli yarım ağırlığı(vezni) kadar sarısabır ve türbüttür. Muhammed Temimi'nin sözü: Bunun bedeli kendi kadar eftimun ve on kendi kadar ak çöplemedir. Takvim yazarının sözü: Bunun bedeli kendi kadar türbüt ve karabaş otudur(ustuhudus).
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Garikun: Katran köpüğü derler. Karası ve katısı yaramazdır. Eğer iki dirhemini suyla içseler ciğer ağrısına ve astım(nefes darlığı,"rebv") zahmetine ve idrar zorluğuna(usr-ı bevl) ve böbrek ağrısına ve sarılığa(yerekan) ve rahim ağrısına ve boğmacaya(hunnak) ve gövde rengi fasit olduğuna fayda ede. Eğer tila etmek ile (birlikte) içseler akciğer çıbanlarına fayda ede. Eğer çiğneseler suyunu sürseler üzerine yaş nesneler içseler mide ağrısına ve ekşi geğirmeye fayda ede. Eğer bir buçuk miskalini sirkencübinle içseler siyatik(ırkunnesa) hastalığına ve eklemler(mafsallar) ağrısına ve uçuğa fayda ede ve hayız kanını yürütür. Eğer bir dirhemini ya iki dirhemini bal şerbeti(maül karatin) ile içseler öldürücü otların zararını ve ağılı canavarlar soktuğunu def ede. Eğer iki dirhemini içseler dimağı arıta ve Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) muhtelif hıltları çıkara, sevdadan ve balgamdan ve safradan ishal ile gidere ve sidiği yürüte, sıtmalara fayda ede ve uçuğa ve renk azmasına fayda ede ve yüreği ve mideyi kavi ve ferah eyleye. Eğer lavman(hukne) etseler veba eyyamında olan nezleleri def ede. Eğer anasonla istimal etseler mide ağrısına ve soğuk ağrılara fayda ede ve böbrekteki taşları dağıta. Ve eğer ravent ile istimal etseler cemi eklemler(mafsallar) ve sinirler ağrısına fayda ede. Eğer anasonla içseler astım(nefes darlığı,"rebv") zahmetine ve nefes darlığına gayet fayda ede. Eğer beraber meyan kökü balıyla içseler eski balgami öksürüğe fayda ede. Eğer unla içseler ham hıltlardan olan arka ağrısına fayda ede. Eğer üç dirhemini azıcık kunduz hayasıyla içseler balgamdan ve gayrıdan olan kuluncu gidere. Eğer lavman(hukne) etseler geri bu faydayı ede. Eğer pişirdikten sonra içseler eski balgami sıtmalara fayda ede. Eğer beraber asarunla içseler birkaç gün su toplanması hastalığı(istiska)'na fayda ede. Eğer balla karıştırıp kaynatılmış şarap(meypuhte) ile ezip gargara etseler boğmacaya(hunnak) fayda ede. Eğer bir kişi bir parçasını asa kosa boynuna akrep sokmaya. Karası ve katısı yaramazdır.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Garikun: Çıkarılması Eflatun'a mensuptur. O, bir rutubettir ki çürümüş ağaçların ya batınında iltihaplanır(müteaffin olur) incir ve yabani incir(cümmeyz)den gayrı. Ve bir kavilde demişler ki o, bir müstakil köktür veya bir çiğdir ki ağaçlara düşer. Ve onun dişisi beyaz ve yumuşak ve hafif olur ve erkeği aksincedir. İyisi evvelkisidir. Kuvveti dört yıla değin kalır. Birinci veya ikinci derecede sıcak ve kurudur. Eğer halile(kabili) ve damla sakızı(mastaki) ile yoğursalar, buharı safi eder ve yarım baş ağrısını(şakika) zail eder ve meyan kökü şurubu ve anason ile göğüs ağrısını ve astım(nefes darlığı,"rebv")'i ve öksürüğü(sual) ve nefes darlığını zail eder. Ve badem yağı ile akciğer illetini zail eder ve şakayık(favaniya) ile Sara(epilepsi)'yı zail eder ve ravent ile karaciğer ve mide ve bel ve böbrekler hastalıklarını zail eder. Ve rezene ile bedenin iç kısımlarını(haşa) ezer ve sirkencübin ile dalağı ve su toplanması hastalığı(istiska)'nı ve bal ile kuluncu ve her nevi yeli ve sarısabır ile siyatik(ırkunnesa) hastalığını ve eklem(mafsal) rahatsızlıklarını ve damla hastalığı(nikris)'nı ve sıtmaları ve damarlar hastalıklarını ve rahmin boğulmasını(ihtinak) ve böbrekler yarasını ve üç hılttan Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) olanı, hususa balgamı eritip çözer ve zail eder. Ve şarap ile sair ağulardan halas eder. Onun azim hassası vardır damarların takviyesinde ve sarılığın(yerekan) izalesinde ve tıkanıklıkları(süddeleri) açmada, hususa sirkencübin ile. Ve onun erkeği, hususa siyah olanı öldürücüdür ya kötü(redi) hastalıklara uğratır. Kusmak onun zararını def eder. Ve mutlaka garikunu kunduz hayası ıslah eder. Ve şerbeti: Bir miskale değindir. Ve bedeli: Yarı ölçüde Ebu Cehil karpuzu ya kendi ölçüsünde türbüt ya dörtte biri kadar sütleğen(ferbiyun) ve yarısı diyen kimse hata eylemiş.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]

Garikun, katran derler bir ağaçta mantar gibi biter, köpüğü derler Teke ilinde çok olur ak dikeni ve tel tel olur, tabiatı Mesih'in sözü: Evvel derecede sıcak ve ikincide kurudur, bazıları ikincide yaştır dediler, Eritici/çözücü(muhallil) ve kesici(mukattı)dir ve Açıcı/Fethedici(müfettih)dir ki tıkanıklıkları(süddeleri) fetheder, şişe ve siyatik(ırkunnesa) hastalığına sirkencübin ile gayet muvafıktır ve sinirlerden balgamı çıkarır ve balgamın atık-fazlalık maddelerini dahi zehirden ise şerbete katıp münasip ishal edici(müshil) ile vereler pak eder, bunun şerbet miktarı bir denktir adamına göre bir dirhem dahi caiz olur, Takvim-i Edviyye yazarının sözü: Bir miskal caiz görmüş, akciğer ve karaciğer tıkanıklıklarını(süddelerini) açar, Sara(epilepsi)'ya ve astım(nefes darlığı,"rebv")'e ve kan tükürenlere, göğüsten ola ve akciğer yarasına ve sarılığa ve dalağa faydalıdır, balgami ve soğuk sevda gibi muhtelif Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) sevdayı ishal eder. İbni Sina'nın sözü: Bunun tiryaklık ve hassası dahi vardır zira cümle zehirlere ve engerek(efi) ısırdığına dahi fayda eder ve kalbe kuvvet verir.
[Hazerfan Hüseyin Efendi - Tuhfetül Eribin Nafia Lir-Ruhani Vet-Tabib]

Garikun: Çürümüş ağaç köküne benzer beyaz ve hafif ve tez ufalanır ve didimlenir bir nesnedir. Nitekim hekimlere ve sairelere bilinir. Bazıları demişler incir ağacının kökünün çürükleridir. Bazıları demişler kökler içinde bulunur nesnedir, Rum Deryası adalarından getirirler. Garikun iki türlüdür: Biri erkek ve biri dişidir. Dişinin gevşekliği(heşaşeti) yani kurumaktan olan hafifliği ve paklığı ve kalınlığı ve kendi nefsinde hafifliği ziyadedir ve tez didimlenir. Erkeğinde tabakalar yoktur yani uzunluğuna didimlenmez, dişide olan sıfata muhaliftir. Lezzetinde tatlılık sonrasında acılık sonrasında ağzı bozar makulesi acılık vardır. Garikunun hakikatinde ihtilaf vardır. Bazıları derler ağaç kökleridir ve bazıları derler ağaçlar içidir, çok zamanlar geçmek ile bozulup çürür böyle olur. Kitap yazarı der: Zan olunur ki sahihi dahi budur. Bazıları derler mantardır. Tabiatı ikinci derecede sıcak ve kurudur, harareti ziyadedir. Bazıları derler kuruluğu ziyadedir, eritip çözüp(tahlil edip) Yoğun kıvamlı/kalın(galiz) hıltları kesici kuvveti vardır, karaciğerde ve böbreklerde olan tıkanıklıkları(süddeleri) açıcıdır, tıkanıklık(südde) sebebiyle olan sarılığı(yerekan) giderir, Sara(epilepsi) marazı olanlara fayda eder, titremesi olan sıtma(nafıza)'ya şifa olur, yılan soktuğu yere dışarıdan üzerine koymakla ve akrep soktuğu kimesneye miskal miktarını şarap ile içirmekle fayda eder, bağırsak ağrısını giderir ve çiğ olan hıltları ishal eder. Eğer sıtması olmayan kimesneye ballı şarap(unumali) dedikleri şarap ile ve sıtması olana bal şerbeti(mai asel) ile altı kırat miktarını içirseler çiğ olan hıltları ishal eyleye ve şişi gidere ve karaca et berelenmesini gidere. Eğer su ile iki dirhem miktarını içseler karaciğer ağrısından ve güçle nefes almak ve güçle işemek ve boğulmuş rahim ve böbrekler ağrılarına fayda eyleye ve benzi güzel eyleye. Gah olur akciğerde olan çıbanı indirmek için üçte biri kalana dek kaynatılmış şarap(müselles) veyahut koyu eski şarap ile içirirler ve dalak şişi için sirkencübin ile içirirler. Eğer çiğneyip yutsalar mide ve karaciğer ağrısına ve ekşi geğirmeye fayda eyleye. Eğer su ile dokuz kırat miktarını içseler o miktar içmekle en yerleri ağrılarına dahi fayda eder ve Sara(epilepsi) ve rahimde olan yellere dahi fayda eder. Sıtma nöbeti gelmezden evvel içseler titremesini gidere. Eğer yalnız içseler mideye faydalı büyük devalardan ola ve midede taam ekşimesini ve mide ağzına gelmesini men eyleye. Anason ile istimal olunsa içeride olan ağrıları gidere. Loğusa otu(zeravend) ile içseler böbrekte olan taşları tez ufalaya. Anason ile güçle nefes almak marazına fayda eyleye. Meyan kökünün şurubundan aynı ölçü ile balgamdan olan eski öksürüğe fayda eder ve ravent ile istimal olunsa ham hılttan olan arka ağrısına fayda eder. Eğer şerbet miktarını azıcık kunduz hayası ile içseler her türlü kuluncu def eyleye. Kezalik onunla lavman(hukne) etseler fayda eder. Eğer misli asarun ile nice zaman içseler ete ve tuluma bağlı su toplanması hastalığı(istiska)'na fayda eyleye. Evla budur ki garikundan ancak ziyade hafif ve ziyade beyaz olanını istimal edeler. Lazımdır ki muhkem dövüp ezip üzerine üçte biri kalana dek kaynatılmış şarap(müselles) serpip istimal edeler. Dövme(sahk) etmesinin yolu budur ki kıldan elek ile eleyeler ve ahir deva ile karıştırıp içildikte bir dirhem miktara dek içeler ve yalnız olunca bir miskale dek içeler. Badem yağı ile içmek evladır. Bazıları demişler hassalarındandır eğer bir kimesne üzerine asa koyup götürse onu akrep sokmaya. Garikundan şol ki siyah veyahut sarı ola ve katı ola ziyade yaramazdır, kullanımı caiz değildir. Zira helak edicidir. Bu makulesinin zararını def etmek sıcak su ve süt içip kusmaktır ve kündüs dedikleri zehir içirilen kimesneye ilaç olunduğu gibi ilaç edeler. Garikun bulunmasa sütleğen(ferbiyun) yarım ağırlığı(vezni) bedelidir. Bazıları demişler Ebu Cehil karpuzundan yarım ağırlığı bedelidir. Bazıları demişler iki ağırlığı besfayic ve bir ağırlığı türbüt ve ağırlığının dört paydan bir payı miktarı zencefil bedelidir.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]

Garikun uçuğa fayda eder eğer sirkencübin katıp içseler şerbeti bir denkden buçuk dirheme değindir ve onun katı karasını yemeyeler ziyanlıdır, öldürücüdür, ıslahı ılıcak suyuyladır ve kusmak gerek ve süt içmek gerek. Garikun beyni arıtır. Eğer garikunu iki dirhem suyla içseler idrar tutukluğuna(habs-i bevl) fayda eder giderir ve böbrek ağrısını ve hem idrar tutukluğunu(habs-i bevl) giderir ve anason birle içseler böbrekte olan taşı giderir. Faydalı garikun sıcaktır kurudur, sirkencübin katıp içeler siyatik(ırkunnesa) hastalığına fayda eder ve sinirlerden hıltları giderir ve şerbeti bir denkden buçuk dirhemedektir. Garikun safrayı gidere ve hem yaramaz hıltları gidere ve hem ilaçlara(edviyeye) katıp içeler sevdayı ve balgamı ishal edicidir(müshildir).
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Garikun: Birinci derecede sıcak, ikinci derecede kurudur. Bütün zehirlere karşı bunda tiryaklık hassası vardır. Harareti ile beraber Hafiflik(latif) özelliği sebebiyle Açıcı/Fethedici(müfettih)dir. Bulanık hıltı ishal eder. Bunun hepsi kalbi takviye ve ferahlık verme hassasına yardım eder.
[İbni Sina - Edviye-i Kalb]