Unutkanlık(Nisyan): Hatırlama kuvvetinin noksanlığıdır veya onun bozulmasıdır/yok olmasıdır. Ve unutkanlığın(nisyanın) sebebi ya safi ve tek başına soğukluktur veya balgamdan ve sevdadan  soğuk maddedir ve bilinir bu sebep alametleri ile. Veya yalın, safi ve maddi kuruluktur, öyle kurudur ki hıfzeylemez/ezberleyip hatırlayamaz ancak çok eski(veya çok ezberlenmiş) olanı hatırlar. Veya safi/yalın ve maddi rutubettir, öyleleri de hatırlayıp ezberlemez, ancak sadece bilfiil(anlık, o anda) olanı anca hatırlayıp ezberler.. Unutkanlığın(Nisyanın) ilacı ahmaklık(humk) ilacının aynısıdır.(Humk yazısının üstüne basıp açınız.)
[Şerh-i Mûcez Fi't-Tıbb]


Unutkanlığın(Nisyanın) tedavilerini bildirir: Eğer kiremit yağını ensesine sürse unutkanlığı(nisyanı) gidere ve zeki(zeyrek) ola. Eğer hüdhüd gözünü unutkanlığı(nisyanı) olan üzerinde götürse zekası ziyade ola. Eğer Fatiha suresini bir sırça çanağa şekerle yazıp ve gül suyuyla ezip içse unutkanlığı(nisyanı) gidere. Eğer bir miskal kimyonu(kemmunu) suda ıslatıp her gün içeler balgamı gidere ve hafızayı(hıfzı) ziyade ede ve zihni pak ede ve unutkanlığı(nisyanı) gidere. Ve yemeği hazmedip içseler çözülmeye/erimeye(tahlile) vere ve sıtmaya faydalı ola ama miskalden ziyade etseler baş ağrıtır. Eğer dahi ziyade kullansalar cüzzam ve alaca(bahak ve baras) getirir, gaflet olunmaya. Zencefil ve günlük yemek adamın ezberini artırır ve devam etse zihnini açar ve hardal dahi iyidir. ...Diğer unutkanlığı(nisyanı) defetmek için denenmiştir(mücerreptir): Karanfil, ak günlük, üzerlik tohumu, şeker; her birinden üçer dirhem ayrı ayrı ezip birbirine katıp her sabah üç dirhem yiye, unutkanlığı(nisyanı) defede.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]


 
Katalepsi(el-cumud) olarak bilinen hastalığa yakalanan kişinin nabzı, unutkanlık(en-nisyan) olarak bilinen hastalığa yakalanan kişiler ile büyüklük, yavaşlık, düzensizlik bakımından ortaklık; kuvvet, sertlik ve (diğer damarlardan daha sıcak olan ve hissedilen) damarın konumu bakımından ise farklılık arz eder.
[Galenos Külliyatı]
Şimdi unutkanlık için hüdhüd gözünü getirseler faydalıdır. Ve eğer Fatiha-i Şerif'i bir sırça çanağa yazıp şeker ve gül suyu ile ezip içirseler gayet faydalıdır ve denenmiştir. Dahi her kim bir miskal kimyonu(kemmunu) suya ıslatıp her gün içseler içeride olan balgamı defedip ve zihni ziyade ola ve hafızayı(hıfzı) ziyade ede. Çarpıntıya(Hafakana) faydalı olup ve yemeği hazmettirebile ve hem kuvvetlendiricidir(mukavvidir) ve dahi yürekte olan yelleri dağıtıp ve sıtmaya dahi faydalıdır. Ama bir miskalden ziyade yerlerse baş ağrısını getirip dahi ziyade yeseler alaca(bahak) ve cüzzam zahmeti arız eder, sakınalar(hazer edeler). ...Birkaç sabah gül suyunu içseler unutkanlığı defedip ve yürek oynamasını defede, denenmiştir.
[Hukemayi Tertibi Mualice]
Nemmam (Dağ Kekiği): Sirke(Hal) ile pişirilir. Ve gül yağı ile karıştırılıp başa yakı(teltih) olunur ise unutkanlığa(nisyana) faydalı olur ve keza zihin karışıklığına ve uykululuk-unutkanlık hastalığına(lisergusa) ve beyin zarı iltihabına(karanitusa) dahi faydalıdır.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]

Unutkanlık(Nisyan) defi için kullanılacak devalardır(edviyedir): Bernuf, ca'd, sarımsak(sum), keklik(hacel), hardal, acur yağı(dühnü'l-acür), hardal yağı(dühnü'l-hardal), kerka, günlük, ak günlük(leben), hüdhüd.
[İbnü’l-Kütbî - Ma La Yesaü't-Tabibe Cehluhu]