Kiremit ve Kiremit Yağı (Dühnü'l-Âcürr)
Bu yağ unutulmuş ve neredeyse kutsal gibi gözüken ve basit bir sanat ile yapılabileceğe benzeyen bir sanattır. Bulabildiğimiz TÜM kiremit yağı bilgilerini uyglumamıza aktardık ve daha da bulursak aktaracağız inşallah. Umarız insanlık olarak bunu biiznillah diriltiriz ve yeniden kullanıma getirebiliriz. Henüz bu fakire nasip olmadı. Belki aktardıklarımız sayesinde birine nasip olur.

Eğer kiremit yağını ensesine sürse unutkanlığı giderir ve zeyrek(zeki, akıllı) ola. Eğer kiremit yağını genzi tutulana damlatsalar açıla.
Kiremit yağı istediğin kadar eski kiremidi kor üstüne koyup kızdırıp zeytin yağına batırasın. Yedi kere böyle edesin. Tamam kararını bulur. Sonra o kiremitleri muhkem dövüp yoğurasın. O kırmızı yağ olur. Ağrılara ve sızılara, mafsallar ağrılarına ve kulunç ve baş ve omuz ve bilekler ağrılarına faydalıdır. Tecrübe edilmiştir. Taştan ve tozdan yağ çıkarmanın tariki budur.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]

Âcürr: Kiremittir. Bu makule pişmiş toprağın ismi ve hassası ha babında hazef diye zikrolunmuştur. Ve işbu kiremidin lazım olan yağıdır. Dal babında kiremit yağı(dühnü’l-âcürr) diye zikrolunur.
Dühnü’l-âcürr: Kiremit yağıdır. Mübarek yağ(Dühn-i mübârek) ve kurtarıcı yağ(dühn-i munkız) dahi derler. Farsçada revgan-ı sifâl ve revgan-ı âcürr dahi derler. Neft yağı kuvvetindedir.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Dühnü’l-âcürr: Kiremit yağıdır. Balgami zahmetlere gayetle fayda eder. İdrarı yürütür. Eğer bir miskalini sütle ya şarapla içseler karında olan kurtları ve yılanları öldüre ve çıkara. Eğer felce ve yüz felcine dürtseler gayetle fayda ede. Eğer siyatiğe(ırkun nisa) ve mafsallar ağrısına dürtseler gayetle fayda ede. Eğer siyatiğe vursalar bu faydayı ede, eger uşşak halledip(eritip) bu yağın içinde dalak şişine vursalar tezcek gidere ve soğuktan olan katı şişlere vursalar gidere. Eğer burnuna damlatsalar uçuk (epilepsi) tutana fayda ede. Eğer ağrıyan dişe damlatsalar ağrısını gidere. Eğer avratlar fercinde götürseler hayız kanını yürüte. Ve ölü ve diri oğlanı çıkara. Eğer yünle süzüp ardından götürseler makatta olan ufacık kurtları öldüre ve çıkara. Ve damarlar ağzını aça ve donmuş kanı erite. Eğer zufa şarabına azıcık katıp içseler yoğun kıvamlı/kalın hıltları arıtlaya ve astıma(zîk-ı nefese) fayda ede. Eğer gövdeye dürtseler soğukları gidere. Eğer göze sürme etseler göze inen suya fayda ede. Eğer zehirli canavar soktuğu yere dürtseler ve zehir(ağu) içenler içseler fayda ede. Terkibi budur: Su dokunmadık kızıl kiremidi pare pare edeler. Her paresi on iki dirhem ya yirmi dört dirhem ola, kızdıralar. Eski zeytinyağı içine bırakalar. Geri kızdıralar. Geri bırakalar ta yumuşayıncaya dek. Ondan yumuşak döveler. Damıtma imbiğine koyalar. Damlayan suyucağını alalar kullanalar.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Âcür (Kerpiç): Yunancadır lakin Arapça kullanımı çoktur. Ve Türkçe kerpiç derler. O, çamurdan olur. Ve ateş ile pişirirler. Ve ham kerpice Arapça lebin derler. İyisi yazda pişirdikleridir. Hafif olan sarıya meyyal olandır. Sıcaktır ikinci derecede ve kurudur dördüncüde. Eğer kereviz suyuyla içseler mesanede olan ufak taşları ezer ve koruk suyuyla bağırsak sıyrılması marazını meneder ve kanı keser ve cerahatler etini kaynatır. Ve eğer şişlere ve istiskâya kosalar eritir/çözer(hall eder). Ve onun yağı pelesenk(belesân) yağının yerini tutar tüm vücuda. Ve soğuktan hasıl olan marazları ve gutu(nikris) ve mafsallarda olan ağrıları ve siyatik marazını ve basuru ve dalağı ve göğüs ağrılarını ve göz marazını ve kulak ve burun ağrısını zail eder. Ve sanatı: Odur ki gerçi gayetle kızdıralar çam ağacının kömüründe ta ateş gibi kızara. Ondan sonra zeytinyağında söndüreler. Birkaç kere böyle edip halledeler. Ondan sonra bir kabak kabına koyup imbik suyu üstüne damlatasın ve saklayasın lakin mideye muzırdır. Sirke onun ıslah edicisidir. Ve böbreklere muzırdır. Kitre onun ıslah edicisidir. Ve şerbeti: Bir dirhem. Kerpicin bedeli yanmış sırça ya da sedeftir.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]



Kiremit yağını uçuklu(epilepsili) kişinin burnuna damlatsalar afiyet bula. Defne yağını baş ağrısına dürtseler fayda eder ve yarım baş ağrısına dahi fayda eder. Kiremit yağını kulağa damlatsalar kulakta soğuktan olmuş maraz ne kim var soğuktan gidere ve kulaktaki kurdu kıra. Kiremit yağını genzi tutulan adamın burnuna damlatsalar aça ve hem unutkanlığı olan adamın ensesine dürtseler faydalı ola. Kiremit yağını dişe damlatsalar ağrısını gidere. Kiremit yağını uşşaka katıp halletseler dalak üzerine yakı etseler dalağı halledip gidere. Kiremit yağını iki miskal içseler karında türeyen kurtları öldüre. Eğer kiremit yağını bir miskal içseler mesanede olan taşı ve mesanede olan marazları gidere, kokusunu idrar ede zahir ede. Kiremit yağını makada dürtseler makatta olan ufacık kurdu gidere. Kiremit yağı mafsallar ağrısına fayda eder ve siyatiğe fayda eder. Eğer iki miskal kiremit yağı içseler soğuktan olan marazlara fayda eder giderir. Eğer kiremit yağını mefluç olan ve yüz felci olan kişiye dürtseler azim menfaat eder, cidden azim bir fayda. Kiremit yağını düzecek sanatı odur kim eski zeytinyağından ne miktar dilersen ve kızıl kiremidi ki su değmediktir, pare pare edesin, her paresi on beş yirmi dirhem miktarı ola, üzerine ot yakasın ta kıza, ondan pare alasın zeytinyağına bırakasın suyuna ta cümlesi yağdan cezbola. Yumuşak dövesin damıtma imbiği ve fırın dizip yağını çıkarasın bir şişeye koyasın hacet vaktinde kullanasın. İbni Baytar der bu yağ tıbbın sırlarındandır.
[Kitab-ı Tıbb]