Beyin Hastalıkları
Lisergus
Serbest metin
🌡️ Lisergus = Menenjit / Ensefalit, Bir ihtimal Alzheimer
Lisergus hastalığı: Beyinde(Dimağda) ruh yollarında enfeksiyonlu/bozulmuş/çürümüş(kokmuş - çürümüş) balgamdan şiş/verem olmakla olan unutkanlığa derler. Unutkanlık gibidir ve ıstılahta soğuk balgami bir veremdir, kafatası içinde olur ve buna soğuk sersemlik(sersam-ı barid) de derler. Dahi buna unutkanlık(nisyan) derler. Zira unutkanlık(nisyan) lazım olur buna(zira bu durum unutkan olmayı da beraberinde getirir). Bu uykululuk-unutkanlık hastalığı(lisergus) enfeksiyonlu/bozulmuş/çürümüş(müteaffin) balgamdan kaynaklı veremdir, beynin ruhunun mecralarında olur ve bazen de, arız olur beynin zarlarına/perdelerine(hicaplarına) veya cismine balgam yapışkan(lezic) olduğu için. Öyleye nüfuz etmez zarlara(hicaplara) bunların sertliğinden dolayı(salabeti için) ve nüfuz etmez beyne balgamın yapışkanlığından dolayı(lüzuceti için). Bunun alameti hafif sıtmadır(humma-i leyyinedir) ve hafif baş ağrısıdır(suda'-ı hafiftir) ve nefes geç olmak ve tükürük çok olmak ve unutkanlık(nisyan) ve ağır uyku(nevm-i sakil) ve tembelliktir(kahilliktir); hatta göz kapağını açmaktan ve çene yummamaktan. Ve dil aklığıdır ve nabız büyüklüğüdür ve dalgalı olmasıdır(mevciyyetidir). Ve uykululuk-unutkanlık hastalığı(lisergus) meydana gelmesini(hudusunu) baş seğirmesi ağırlığı ile ve tembellik bildirir. İlacı hafif lavmandır, ondan sonra orta lavmandır, ondan sonra şiddetli/keskin lavmandır ve balgam boşaltmasıdır(istifrağıdır) ve balgami baş ağrısı(suda'-ı balgami) tedbirinin aynısıdır. Ziyade kızdırmayıp sıtma sebebinden dolayı(humma ecli için) etrafı tutmak ve bağlamak ve ovmaktır.
[Şerh-i Mûcez Fi't-Tıbb]
Lisergus hastalığı: Beyinde(Dimağda) ruh yollarında enfeksiyonlu/bozulmuş/çürümüş(kokmuş - çürümüş) balgamdan şiş/verem olmakla olan unutkanlığa derler. Unutkanlık gibidir ve ıstılahta soğuk balgami bir veremdir, kafatası içinde olur ve buna soğuk sersemlik(sersam-ı barid) de derler. Dahi buna unutkanlık(nisyan) derler. Zira unutkanlık(nisyan) lazım olur buna(zira bu durum unutkan olmayı da beraberinde getirir). Bu uykululuk-unutkanlık hastalığı(lisergus) enfeksiyonlu/bozulmuş/çürümüş(müteaffin) balgamdan kaynaklı veremdir, beynin ruhunun mecralarında olur ve bazen de, arız olur beynin zarlarına/perdelerine(hicaplarına) veya cismine balgam yapışkan(lezic) olduğu için. Öyleye nüfuz etmez zarlara(hicaplara) bunların sertliğinden dolayı(salabeti için) ve nüfuz etmez beyne balgamın yapışkanlığından dolayı(lüzuceti için). Bunun alameti hafif sıtmadır(humma-i leyyinedir) ve hafif baş ağrısıdır(suda'-ı hafiftir) ve nefes geç olmak ve tükürük çok olmak ve unutkanlık(nisyan) ve ağır uyku(nevm-i sakil) ve tembelliktir(kahilliktir); hatta göz kapağını açmaktan ve çene yummamaktan. Ve dil aklığıdır ve nabız büyüklüğüdür ve dalgalı olmasıdır(mevciyyetidir). Ve uykululuk-unutkanlık hastalığı(lisergus) meydana gelmesini(hudusunu) baş seğirmesi ağırlığı ile ve tembellik bildirir. İlacı hafif lavmandır, ondan sonra orta lavmandır, ondan sonra şiddetli/keskin lavmandır ve balgam boşaltmasıdır(istifrağıdır) ve balgami baş ağrısı(suda'-ı balgami) tedbirinin aynısıdır. Ziyade kızdırmayıp sıtma sebebinden dolayı(humma ecli için) etrafı tutmak ve bağlamak ve ovmaktır.
[Şerh-i Mûcez Fi't-Tıbb]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Lîsergûs: Dimâgda rûh yollarında kokmış balgamdan şiş olmagıla olan unutsaklıga derler. Nisyândur ve ıstılâhda verem-i bârid-i balgamîdür, dâhil-i kıhfda (kafatası kâsesi) olur ve buña sersâm-ı bârid derler. Dahı buña nisyân derler. Zîrâ nisyân lâzım olur buña. Bu lîsergûs veremdür balgam-ı müte'affinden, dimâguñ rûhu mecrâlarında ve az olur, ârız olur dimâguñ hicâblarına yâ cirmine balgam lezic oldugı içün. Öyleye nüfûz etmez hicâblara bunlaruñ salâbeti içün ve nüfûz etmez dimâga balgamuñ lüzûceti içün.
Bunuñ alâmeti hummâ-i leyyinedür ve sudâ'-ı hafîfdür ve nefes geç olmak ve tükürük çok olmak ve nisyân ve nevm-i sakîl ve kâhillükdür; hattâ göz kapagın açmakdan ve çeñe yumamakdan ve dil aklıgıdur ve nabız büyüklügidür ve mevciyyetidür. Ve inzâr eder lîsergûs hudûsını baş segirmek agırlıgı ile ve kâhillik. İlâcı hukne-i leyyinedür, andan soñra hukne-i mutavassıtadur, andan soñra hukne-i hâddedür ve balgam istifrâgıdur ve sudâ'-ı balgamî tedbîridür. Ziyâde kızdurmayup hummâ ecli içün etrâfı tutmak ve baglamak ve ovmakdur.[Şerh-i Mûcez Fi't-Tıbb]
Bunuñ alâmeti hummâ-i leyyinedür ve sudâ'-ı hafîfdür ve nefes geç olmak ve tükürük çok olmak ve nisyân ve nevm-i sakîl ve kâhillükdür; hattâ göz kapagın açmakdan ve çeñe yumamakdan ve dil aklıgıdur ve nabız büyüklügidür ve mevciyyetidür. Ve inzâr eder lîsergûs hudûsını baş segirmek agırlıgı ile ve kâhillik. İlâcı hukne-i leyyinedür, andan soñra hukne-i mutavassıtadur, andan soñra hukne-i hâddedür ve balgam istifrâgıdur ve sudâ'-ı balgamî tedbîridür. Ziyâde kızdurmayup hummâ ecli içün etrâfı tutmak ve baglamak ve ovmakdur.[Şerh-i Mûcez Fi't-Tıbb]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.