Organ Yetmezlikler / Güçsüzlükleri
Süstlük, Beden Güçsüzlüğü/Gevşekliği
Serbest metin
Sadece süstlük deniliyorsa, yani mesela buradaki gibi, bedenin ve uzuvların genel güçsüzlüğünden, gevşekliğinden bahsediliyor. Ancak bu cinsellik ile ilgili bir cümlede kullanılıyorsa iktidarsızlık, cinsel güçsüzlük, cinsel zaafiyet, cinsen aletin gevşekliği ve güçsüzlüğü anlamlarına gelir ki öyle bir cümledeki anlamı isteniyorsa "iktidarsızlık" bölümüne bakılması daha uygun olacaktır.
Süstlük, Beden Süstlüğü, Güçsüzlük
Uzuv gevşeklik/güçsüzlüğü(süst endam) ilacını bildirir. Eğer mercanköşk yağını gevşemiş/güçsüzleşmiş(süst olmuş) bedene sürseler gayet iyidir. Eğer zambak yağını damlatsalar, terletip bedenin gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) giderir. Eğer kızıl boyayı bal şerbetiyle içseler, beden gevşeklik/güçsüzlüğüne(süstlüğüne) faydalıdır. Eğer bir dirhem safran ve iki dirhem karanfil ve üç dirhem karabiber ve iki dirhem rezene ve iki dirhem zencefil ve iki dirhem damla sakızı(mastaki) ve bir dirhem afyon, bunları ezip ince elekten geçirip üç deva kadar bal kaynatıp köpüğünü(kefini) alıp kıvama getirip macun edip bazen nohut denli yiyeler, beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) gidere. Hekim Behmen der ki, kitaplarımızda öyle kaydetmişizdir ki bir saat gussanın (dertler, üzüntüler ve bir başka kitapta kasavetlenme, yoğun hayıflanma), bir yıllık kuvveti mahvetmesi kesin ve mutlaktır(mukarrerdir). Eğer turpu dövüp ve sıkıp köpüğü alınmış balla ocakta kıvam buluncaya(viskoz şurup kıvamına gelene dek) kadar kaynatalar bir kaba koyup aç karnına yiyeler, damarlarını kuvvetli eyler, balgamını keser ve tenine kuvvet verir ve beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) gidere ve elin ve gözün kuvvetini ziyade eder ve yemeği hazmettirir. Eğer sedef otu tohumunu yağla kavurup macun etse her gün bir miskal yese, uzuv gevşeklik/güçsüzlüğünü(süst endamlığını) gidere. Eğer zaç dövüp suyla karıştırıp gusül eyleseler, gevşek/güçsüz(süst) olan uzuvlarını sağlamlaştıra(muhkem ede) ama gözünü yuma yahut omuzlardan aşağı varınca gusül edeler. Eğer tuzu zeytinyağıyla karıştırıp gövdesine sürse, gevşeklik/güçsüzlüğü(süstlüğü) gidere. Eğer akırkarhayı ezip zeytinyağıyla karıştırıp gövdeye sürseler, tüyü ürpermeyi ve gövde gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) ve soğuktan olan zahmetlerini gidere. Eğerçi serçe eti tutucudur/büzücüdür(kabızdır) ama, felce ve yüz felcine(lakveye) ve ödem/şişkinlik hastalıklarına(istiskaya) ve gevşeklik/güçsüzlüğe(süstlüğe) külli fayda eder ve cinsel ilişkiyi ziyade eder ve sığırcık kuşu eti de buna yakındır ama, üç gün hapsedip ondan sonra yiyeler. Eğer zambak yağı sürünseler, uzuvlara ve hem eklemler ağrısına faydalıdır.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]
Şimdi her kim zeytinyağını burnuna damlatsalar beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) defede. Eğer bir parça kızıl boyayı bal şerbeti ile katıp içseler gevşeklik/güçsüzlük(süstlük) yok ola ve bu hastalık eğer kasavetten olur demişler. Hikmet kitaplarında buyurmuşlardır: "Bir saatlik kasavet bir yıllık takate zarardır." Şimdi her kim bir miktar turbu dövüp suyunu çıkarıp bir miktar köpüğü alınmış balla kaynatıp ağda misali oldukta indirip her gün aç karnına yeseler tüm uzuvlarda olan sinirleri sağlamlaştırıp balgamı kesip ve bedende ziyadelere kuvvet verip ve yürekte olan yelleri dağıtıp ve beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) defede. Ve her kim serçe etini yeseler ishali tutar/büzüştürür(kabz ede), velakin felce ve yüz felcine(lakveye) ve beden gevşeklik/güçsüzlüğüne(süstlüğüne) ve tüm ödem/şişkinlik hastalıklarına(istiskaya) faydası olup cinsel ilişkiyi dahi ziyade kuvvetlendiricidir ve dahi sığırcık eti buna yakındır, ama onu iki üç gün hapsedip yiyeler faydalıdır. Ve dahi zeytinyağı sürünmek gevşek/güçsüz(süst) uzuvlara ve dahi eklem ağrılarına ziyade denenmiştir, gaflet olunmaya. ... Ördek ve tavuk yağını gevşek/güçsüz(süst) olan uzuvlara sürseler defede. [Hukemayi Tertibi Mualice]
Eğer koruğu gölgede kurutsalar ezip hamam içinde adamın bedenine sürtseler beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) gidere ve yel içinde kuvvetli ola. Eğer keten tohumu içseler bedene sıhhat verir on bir tane içmek gayet faydalıdır. Mersin yağı tutucudur/büzücüdür(kabızdır) parmaklara katalar eklemler gevşeklik/güçsüzlüğüne(süstlüğüne) fayda eder. Eğer mercanköşk yağını gevşemiş/güçsüzleşmiş(süst olmuş) bedene sürtseler gayet fayda eder. Dereotu(turak otu) yağı beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) giderir ve dahi titrediğini giderir. Gül yağı bedeni rahatlatır(tesrih-i beden eder), ağrıları giderir. [Kitab-ı Tıbb]
Süstlük, Beden Süstlüğü, Güçsüzlük
Uzuv gevşeklik/güçsüzlüğü(süst endam) ilacını bildirir. Eğer mercanköşk yağını gevşemiş/güçsüzleşmiş(süst olmuş) bedene sürseler gayet iyidir. Eğer zambak yağını damlatsalar, terletip bedenin gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) giderir. Eğer kızıl boyayı bal şerbetiyle içseler, beden gevşeklik/güçsüzlüğüne(süstlüğüne) faydalıdır. Eğer bir dirhem safran ve iki dirhem karanfil ve üç dirhem karabiber ve iki dirhem rezene ve iki dirhem zencefil ve iki dirhem damla sakızı(mastaki) ve bir dirhem afyon, bunları ezip ince elekten geçirip üç deva kadar bal kaynatıp köpüğünü(kefini) alıp kıvama getirip macun edip bazen nohut denli yiyeler, beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) gidere. Hekim Behmen der ki, kitaplarımızda öyle kaydetmişizdir ki bir saat gussanın (dertler, üzüntüler ve bir başka kitapta kasavetlenme, yoğun hayıflanma), bir yıllık kuvveti mahvetmesi kesin ve mutlaktır(mukarrerdir). Eğer turpu dövüp ve sıkıp köpüğü alınmış balla ocakta kıvam buluncaya(viskoz şurup kıvamına gelene dek) kadar kaynatalar bir kaba koyup aç karnına yiyeler, damarlarını kuvvetli eyler, balgamını keser ve tenine kuvvet verir ve beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) gidere ve elin ve gözün kuvvetini ziyade eder ve yemeği hazmettirir. Eğer sedef otu tohumunu yağla kavurup macun etse her gün bir miskal yese, uzuv gevşeklik/güçsüzlüğünü(süst endamlığını) gidere. Eğer zaç dövüp suyla karıştırıp gusül eyleseler, gevşek/güçsüz(süst) olan uzuvlarını sağlamlaştıra(muhkem ede) ama gözünü yuma yahut omuzlardan aşağı varınca gusül edeler. Eğer tuzu zeytinyağıyla karıştırıp gövdesine sürse, gevşeklik/güçsüzlüğü(süstlüğü) gidere. Eğer akırkarhayı ezip zeytinyağıyla karıştırıp gövdeye sürseler, tüyü ürpermeyi ve gövde gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) ve soğuktan olan zahmetlerini gidere. Eğerçi serçe eti tutucudur/büzücüdür(kabızdır) ama, felce ve yüz felcine(lakveye) ve ödem/şişkinlik hastalıklarına(istiskaya) ve gevşeklik/güçsüzlüğe(süstlüğe) külli fayda eder ve cinsel ilişkiyi ziyade eder ve sığırcık kuşu eti de buna yakındır ama, üç gün hapsedip ondan sonra yiyeler. Eğer zambak yağı sürünseler, uzuvlara ve hem eklemler ağrısına faydalıdır.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]
Şimdi her kim zeytinyağını burnuna damlatsalar beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) defede. Eğer bir parça kızıl boyayı bal şerbeti ile katıp içseler gevşeklik/güçsüzlük(süstlük) yok ola ve bu hastalık eğer kasavetten olur demişler. Hikmet kitaplarında buyurmuşlardır: "Bir saatlik kasavet bir yıllık takate zarardır." Şimdi her kim bir miktar turbu dövüp suyunu çıkarıp bir miktar köpüğü alınmış balla kaynatıp ağda misali oldukta indirip her gün aç karnına yeseler tüm uzuvlarda olan sinirleri sağlamlaştırıp balgamı kesip ve bedende ziyadelere kuvvet verip ve yürekte olan yelleri dağıtıp ve beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) defede. Ve her kim serçe etini yeseler ishali tutar/büzüştürür(kabz ede), velakin felce ve yüz felcine(lakveye) ve beden gevşeklik/güçsüzlüğüne(süstlüğüne) ve tüm ödem/şişkinlik hastalıklarına(istiskaya) faydası olup cinsel ilişkiyi dahi ziyade kuvvetlendiricidir ve dahi sığırcık eti buna yakındır, ama onu iki üç gün hapsedip yiyeler faydalıdır. Ve dahi zeytinyağı sürünmek gevşek/güçsüz(süst) uzuvlara ve dahi eklem ağrılarına ziyade denenmiştir, gaflet olunmaya. ... Ördek ve tavuk yağını gevşek/güçsüz(süst) olan uzuvlara sürseler defede. [Hukemayi Tertibi Mualice]
Eğer koruğu gölgede kurutsalar ezip hamam içinde adamın bedenine sürtseler beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) gidere ve yel içinde kuvvetli ola. Eğer keten tohumu içseler bedene sıhhat verir on bir tane içmek gayet faydalıdır. Mersin yağı tutucudur/büzücüdür(kabızdır) parmaklara katalar eklemler gevşeklik/güçsüzlüğüne(süstlüğüne) fayda eder. Eğer mercanköşk yağını gevşemiş/güçsüzleşmiş(süst olmuş) bedene sürtseler gayet fayda eder. Dereotu(turak otu) yağı beden gevşeklik/güçsüzlüğünü(süstlüğünü) giderir ve dahi titrediğini giderir. Gül yağı bedeni rahatlatır(tesrih-i beden eder), ağrıları giderir. [Kitab-ı Tıbb]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Süstlük, Beden Süstlügü, Güçsüzlük
Süst endâm ilâcın bildürür. Eger merzencûş yagın süst olmış bedene sürseler gâyet eyüdür. Eger zanbak yagın tamzursalar, terleyüp bedenüñ süstligin giderür. Eger kızıl boyayı bal şerbetiyle içseler, beden süstligine nâfi'dür. Eger bir direm za'ferân ve iki direm karanfil ve üç direm fülfül ve iki direm râziyâne ve iki direm zencebîl ve iki direm mastakî ve bir direm efyûn, bunları sahk edüp ince elekden geçirüp üç eczâ kadar asel kaynadup kefin alup kıvâma getürüp ma'cûn edüp ahyânen nohut deñlü yeyeler, beden süstligin gidere. Hakîm Behmen eydür, kitâblarımızda öyle kaydetmişüzdür kim bir sâ'at gussa, bir yıllık kuvveti mahv etmek mukarrerdür. Eger turpı dögüp ve sıkup kefi alınmış balla ocakda kıvâm bulınca kaynadalar bir zarfa koyup aç karnına yeyeler, tamarların kavî eyler, balgamın keser ve tenine kuvvet verür ve beden süstligin gidere ve elin ve gözin kuvvetin ziyâde eder ve ta'âm hazm etdürür. Eger sezâb tohmın yagla kavurup ma'cûn etse her gün bir miskâl yese, süst endâmlıgın gidere. Eger zâc dögüp suyla karışdurup gusl eyleseler, süst olan a'zâların muhkem ede ammâ gözin yuma yâhût omuzlardan aşaga varınca gusl edeler. Eger tuzı zeyt yagıyla karışdurup gövdesine sürse, süstligi gidere. Eger âkırkarhâyı sahk edüp zeytle karışdurup gövdeye sürseler, tüyi ürpermegin ve gövde süstligin ve sovukdan olan zahmetlerin gidere. Egerçi serçe eti kâbızdur ammâ, fâlice ve lakveye ve istiskâya ve süstlige küllî fâ'ide eder ve cimâ'ı ziyâde eder ve sıgırcık eti de buña karîbdür ammâ, üç gün habsedüp andan yeyeler. Eger zanbak yagı sürünseler, endâmlara ve hem mafsallar agrısına müfîddür.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]
Süst endâm ilâcın bildürür. Eger merzencûş yagın süst olmış bedene sürseler gâyet eyüdür. Eger zanbak yagın tamzursalar, terleyüp bedenüñ süstligin giderür. Eger kızıl boyayı bal şerbetiyle içseler, beden süstligine nâfi'dür. Eger bir direm za'ferân ve iki direm karanfil ve üç direm fülfül ve iki direm râziyâne ve iki direm zencebîl ve iki direm mastakî ve bir direm efyûn, bunları sahk edüp ince elekden geçirüp üç eczâ kadar asel kaynadup kefin alup kıvâma getürüp ma'cûn edüp ahyânen nohut deñlü yeyeler, beden süstligin gidere. Hakîm Behmen eydür, kitâblarımızda öyle kaydetmişüzdür kim bir sâ'at gussa, bir yıllık kuvveti mahv etmek mukarrerdür. Eger turpı dögüp ve sıkup kefi alınmış balla ocakda kıvâm bulınca kaynadalar bir zarfa koyup aç karnına yeyeler, tamarların kavî eyler, balgamın keser ve tenine kuvvet verür ve beden süstligin gidere ve elin ve gözin kuvvetin ziyâde eder ve ta'âm hazm etdürür. Eger sezâb tohmın yagla kavurup ma'cûn etse her gün bir miskâl yese, süst endâmlıgın gidere. Eger zâc dögüp suyla karışdurup gusl eyleseler, süst olan a'zâların muhkem ede ammâ gözin yuma yâhût omuzlardan aşaga varınca gusl edeler. Eger tuzı zeyt yagıyla karışdurup gövdesine sürse, süstligi gidere. Eger âkırkarhâyı sahk edüp zeytle karışdurup gövdeye sürseler, tüyi ürpermegin ve gövde süstligin ve sovukdan olan zahmetlerin gidere. Egerçi serçe eti kâbızdur ammâ, fâlice ve lakveye ve istiskâya ve süstlige küllî fâ'ide eder ve cimâ'ı ziyâde eder ve sıgırcık eti de buña karîbdür ammâ, üç gün habsedüp andan yeyeler. Eger zanbak yagı sürünseler, endâmlara ve hem mafsallar agrısına müfîddür.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.
