Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

🫙 Yağlar 🫙

Mercanköşk Yağı

Serbest metin
Mercanköşk Yağı (Merzencûş)
Eğer mercanköşk(merzencuş) yağını gevşeklik/güçsüzlük(süstlük) olmuş bedene sürseler gayet iyidir.
[Havabi - Risâle fi't-Tıb]


Yağı, sırt ve dizkapağı ağrılarına karşı faydalıdır. Yorgunluğu giderir. Onu sürekli koklayan kimsenin gözlerine su inmez.
[Tıbb-ı Nebevî]

Mercanköşk Yağı(Dühnü’l-merzencûş): Sıçan kulağı yağıdır. Nemmam nevindendir, azanü'l-far derler. Farsçada revgan-ı merdekuş derler. Isıtıcıdır ve Hafif(latif) edicidir. Rahim ağzı yumulduğuna ve aks döndüğüne fayda eder, adet kanamasını(hayzı) yürütür ve çocuk eşini(oğlan sonunu) çıkarır ve rahimde olan boğulmayı(hunnakı) giderir. Sırt(arka) ağrısına, ki halk ona kulunç derler, sürseler fayda eder. Böbrek ağrısına dahi faydalıdır, balla karıştırıp kullana. Felce ve kasılmaya(teşennüce) bu yağdan sürte ve muhkem ovalar.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]

Mercanköşk Yağı(Dühnü’l-merzencûş): Mercanköşk(merzencuş) yağıdır. Kızdırıcıdır. Hafif(latif) edicidir. Rahim ağzı yumulduğuna fayda eder. Adet(hayız) kanını yürütür. Ve çocuk eşini(oğlan sonunu) çıkarır. Ve rahimde olan domuzcuk/lenf bezi şişliklerini(hanaziri) keser. Ve sırt(arka) ve böbrek ağrılarına fayda eder. Balla karıştırıp kullana ve gevşeklik/güçsüzlük(süstlük) olmuş kişilere sürtseler fayda eder. Ve felce sürtseler fayda ede ve kasılması(teşennücü) olan kişiyi ovsalar fayda ede. Terkibi budur ki, mersin yaprağını ve seliha ve ayvadane ve mersin çiçeğini ve mercanköşk(merzencuş) çiçeğini beraber alıp döveler. Zeytinyağına(zeyte) katalar. Dört gün koyalar. Sıkalar. Ondan yenisini koyalar. Yine dört gün dura. Üç kere böyle edeler. Ondan kullana.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Mercanköşk Yağı(Dühnü’l-merzencûş): Mercanköşk(merzencuş) ki Rum Vilayeti ilinde balık otu dedikleri hoş kokulu(rayihalı) nebattır. Onun yağı sıcak ve kurudur. Maddeleri Hafif(latif) edicidir, felç(faliç) marazına iyidir, dimağda olan tıkanıklıkları(süddeleri) açar ve dimağı sıcak eder. Şakika ki başın bir tarafı ağrısına derler ve bütün başta olan ağrıyı ki balgamdan ola, giderir ve yoğun kıvamlı(galiz) olan yelleri giderir ve kulaklarda olan yelleri giderir ve rahim ki çocuk yatağıdır, bir yere bürüşmüş olsa islah eder. Bu yağı ettiklerinde bazı sıcak otlar katarlar, ısıtması ve tesiri ziyade olur ama kendi tabiatından çıkıp katılan ecza tabiatına yakın olur ve ham ve çiğ olan hıltları eritip/çözüp(tahlil edip) indirir. Bu yağın iyisi odur ki rengi yeşil olup mercanköşk(merzencuş) kokusu(rayihası) galip ola yani zahir ola.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]

Mercanköşkün(Merzencuşun) yağını balla kullansalar uçuk rahatsızlığına gayet iyidir. Mercanköşk(merzencuş) yağı böbrek ağrısını sakin eyler. Eğer mercanköşk(merzencuş) yağını sırt(arka) ağrısına sürtseler ağrısını sakin eyleye.
[Kitab-ı Tıbb]

Erişim kontrol ediliyor…

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Mercanköşk Yağı (Merzencûş)
Eger merzencûş yagın süst olmış bedene sürseler gâyet eyüdür.
[Havabi - Risâle fi't-Tıb]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.