Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

🫙 Yağlar 🫙

Mersin yağı (Myrtus communis Yağı)

Serbest metin
Mersin Yağı
Mide bölgesi üzerine sürülürse kuvvet verir. Keza kalp bölgesi üzerine sürülürse yine kuvvet verir.
...Kalbi güçlendirmek için mersin yaprağı yağı (güneşte bekletilerek yapılan) kullanılır.
...Mideye kuvvet vermek için güneşte yapılan mersin yaprağı yağı kullanılır.
Yapılışı: 100 dirhem mersin yaprağı özsuyu 150 dirhem yıkanmış zeytinyağı ile yukarıda yazıldığı şekilde yapılır. Yahut tohum veya yaprak özsuyundan 100 dirhem birleştirilip 300 dirhem zeytinyağı ile yapılır. Midenin üzerine sürülürse kuvvet verir. Keza kalbe sürülürse yine kuvvet verir. Gül yağı ile mersin yağı, devamlı olarak yaraların etrafına sürülürse hava almasını [mikrop kapmasını] önler. Değerli bir yağdır. Mersin yaprağının şerbetini de yaparlar. Adına da “kralların ilacı, ilaçların kralı” derlermiş. Yağı saça ve sakala sürülürse siyahlaştırır.
[Neşâtî Yagı]

Ve mersin yağı uzvu sıkılaştırır(şedd eder) ve kuvvetlendirir(takviye eder) ve ayva yağından ziyade soğutur(tebrid eder) ve sağılan/akan maddeleri çözülmekten(tahlilden) engeller. Ve mersin yağı tüylerin diplerini pekiştirir ve kuvvetlendirir ve tüyleri siyahlandırır. Mersin yağının yaralara faydası olur.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]

Mersin Yağı(Dühnü’l-âs): Mersin yağıdır. Farsçada mersin yağı(revgan-ı murd) derler. Ümraniler semen-i kakvas derler. Tabiatı birinci derecede soğuk ve ikincide kurudur. Cerahate ve ateş yanığına ve başta olan çıbanlara ve beneklere ve makat yarıldığına ve basura(bevasire) ve eklemlerin gevşek-zayıflığına(süstlüğüne) fayda eder ve kılları dökülmekten engelleyip sağlam eder. Yapılışı yerinde mürekkeplerden görüle.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Mersin Yağı: Mersin yağıdır. Cerahate ve ateş yanığına ve başta olan çıbanlara ve beneklere ve makat yarıldığına ve basura(bevasire) fayda ede. Ve eklem gevşek-zayıflığına fayda ede. Ve kılları sağlam eyleye, dökülmekten engelleye. Tarifi budur ki mersin tazeyken yaprağını sıkalar. Beraberi zeytinyağı katalar, pişireler ki su gide zeytinyağı kala. O zeytinyağını kullanalar. Bir çeşidi dahi budur ki, mersin yaprağını zeytinyağına ıslatalar. Islatalar, güneşe koyalar, epeyce zaman dura. Ondan kullanalar.
[İbn-i Baytar]

Mersin Yağı: Kaşıntıya(hıkkeye) ve saçkırana(da'ü's-sa'lebeye) ve baş ağrısına ve sıcak olan hastalıklara faydalıdır eğer susam yağı veya badem veya zeytinyağı ile yapılmış ola. Ve o, kılı siyah eder ve dökülmeden alıkoyar.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]

Mersin Yağı: Mersin yağıdır. Tabiatı soğuk ve kurudur, tutucudur/büzücüdür-kabız edicidir, yaraları sağaltıp tamam bitirici merhemlere girer. Uzva kuvvet verip sağlam eder ve maddeleri kabul etmeye koymaz. Ateş yanığını ve başta olan iri ve ufak çıbanları ve sıyrılmış olan yerleri ve çatlakları giderir. Gevşemiş olan vücudun geniş kısımlarını(en yerlerini) sağlam eder. Buharı ve teri hapseder yani terletmez. Durup sağlam olması murat olunan nesneleri sağlam edip durdurur. Midede eğlenip durması murat olunan devalar ile bir miktarını içmek iyidir. Saçları güzel ve kuvvetli ve siyah etmede büyük özelliği vardır. Mersin yağının iyisi odur ki yeşil olup saf ola ve mersin kokusu belli ola ve lezzeti acı ola. Çıkarılmasının yolu budur ki eğer yabani ve eğer bostani mersin yaprağını alıp ama bostanisi yeğdir, alıp döveler ve suyunu sıkıp ne miktar su olursa o miktar ham zeytinden olan zeytinyağı ile karıştırıp kordan ateş üzerinde şu mertebe kaynadalar ki tüm su gidip yağ kala. Bazıları hemen yaprağını zeytinyağı ile bir şişe içinde güneşe koyup birkaç kere yaprağını değiştirip bununla yetinir. Bazıları dahi yaprağını dövüp daha sonra şarap içine koyup bir gün ve bir gece ıslatıp daha sonra o şarap ile ve zeytinyağı ile yaşlığı gidinceye değin pişirip yetinir. Bazıları zeytinyağını nar kabuğu ve selvi yaprağı ve topalak(su'd) ve limon otu(ıdhir) ile ıslatıp tutuculuğu olduktan sonra o çeşit yağ ile mersin yağını eder. Ama bu çeşit yağ mürekkeplerde beyan olunmak münasiptir.
[İbnü’l-Kütbî - Ma La Yesaü't-Tabibe Cehluhu]

Eğer mersin yağını başta olan çıbana vuralar fayda eder.
...Mersin ve yasemin yağları sinir gevşek-zayıflığına ve zahmetine fayda eder ve böbrekler ağrısını ki soğuktan ola yok eder.
...Eğer mersin yağını ki tutucudur/büzücüdür(kabızdır), sert(sulb) eder yani katı eder merhemlere katalar irinini akıta ve hem oturağında olan basura(bevasire) fayda eder ve oturağında olan yarığa fayda eder.
...Mersin yağı tutucudur/büzücüdür, parmaklara katalar eklemlerin gevşek-zayıflığına fayda eder.
Mersin yağının yapılışı budur ki taze mersin yaprağını alalar döveler sıkalar, o su kadar eski zeytinyağını katalar köz üzerine koyalar ta pişe... yağını alalar. Bir çeşidi dahi mersin yaprağını zeytinyağı içinde... güneşe koyalar ta kuvveti çıka.
[Kitab-ı Tıbb]

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Mersîn Yagı (Şemsiyye)
Mi'de bölgesi üzerine sürülürse kuvvet verür. Kezâ kalb bölgesi üzerine sürülürse yine kuvvet verür.
...Kalbi güçlendürmek içün mersîn yapragı yagı (şemsiyye) kullanılur.
...Mi'deye kuvvet vermek içün şemsiyye mersîn yapragı yagı kullanılur.
Şemsiyye Mersîn Yapragı 20 Dirhem
Yapılışı: 100 dirhem mersîn yapragı usâresi 150 dirhem yıkanmış zeytinyagı ile yukarıda yazıldıgı şekilde yapılur. Yâhût tohum veyâ yaprak usâresinden 100 dirhem birleşdirilüp 300 dirhem zeytinyagı ile yapılur. Mi'deniñ üzerine sürülürse kuvvet verür. Kezâ kalbe sürülürse yine kuvvet verür. Gül yagı ile mersîn yagı, devâmlı olarak yaralarıñ etrâfına sürülürse havâ almasını [mikrop kapmasını]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.