Bambul Otu / Akrep Otu (Sâmaryûmâ / Heliotropium) Külliyatı
Bambul Otu:
Frengi heletorpiyo, Arabi tenbül, Türkçesi panbul otu. Taşlı ve kumsallı yerlerde olur, tabiatı hararet ve kurulukta mutedildir. Eğer bu otu kaynatıp suyunu içseler göğüsten balgamı çıkarır ve akrep sokmuş kimseye içirseler veyahut dövüp üzerine vursalar zararını (mazarratını) defeder. Eğer soktuğu saat zikredilen otun tohumundan bir denk miktarı dövüp şarap ile içirseler zehirliliğini (semmiyetini) defeder ve dört günlük sıtmaya (humma-yı rıb'a) gayet faydası vardır ve üç günde bir tutan ısıtmalara faydası vardır. Zikredilen otun yaprağını kimyon (kemmun) ve şeker ile dövüp (sahk edip) böbrek (küla) ve mesane illetine kullansalar gayet faydası müşahede olunur ve insan bedeninde olan kurtları dışarı çıkarır. Zikredilen otun tohumunu dövüp bir miktar karınca ile beraber karıştırıp kekik dahi katıp başa yakı etseler yan ve baş ağrısına faydalıdır ve kaynar iken kadınlar buğusuna otursalar inayetallah hayzını açar ve rahim şişlerini eritir (tahlil eder) ve ölmüş cenini rahimden dışarı çıkarır, oğlan sonunu rahimden düşürür ve rahmi itidale getirip hamileliğe sebep olur (hamle bais olur). Zikredilen otun buna benzer hassaları çoktur velakin uzman hekimin (tabib-i hazık) görüşüyle kullanmak gerektir. Şifa veren ve defeden (Şafi ve dafi) Allah'tır gaflet olunmaya.
[Terceme-i Cedide Fi'l-Havassi'l-Müfrede]

Bambul Otu (Sâmiryûmâ):
Mısır kavmi buna akrep otu derler. Türkçe bambul (banbal) otu derler. Bu bir ottur ki, kökünden üç ya dört budak çıkar. Tepesinde ak çiçekleri olur. Kızıla çalar akrep kuyruğu gibi olur. Eğrice olur. Ve yaprakları güneş hangi yana dönerse o yana döner. Arı yerlerde biter. İncecik kökü olur. Kökü tıpta kullanılmaz. Eğer bu ottan bir tutam alıp suyla pişirip içseler balgam ve sevdayı ishal ede. Eğer şarapla içseler ya akrep soktuğu yere vursalar fayda ede. Eğer yemişinden dört tanesini alsalar dört günlük (rub') ısıtması tutmazdan önce bir saat şarapla içseler ısıtmadan kurtula. Eğer yemişini yakı etseler siğillere ve deride olan artık etlere vursalar kuruta. Eğer yaprağını yakı edip damla hastalığına (nikrise) ve sinir büzüldüğüne ve oğlancıkların beyninde (dimağında) olan şişlere vursalar fayda eder. Eğer yumuşak dövüp kadınlar önünden fitil (şaf) gibi götürse (vajinal fitil veya lavman yoluyla) hayız kanını yürüte ve içteki oğlanı rahimden dışarı çıkara. Eğer üç tanesini içseler iki günde bir ısıtma tutan kişi içse kurtula. Bir türlüsü dahi odur ki, ufacık olur. Sularda biter. Yaprağı değirmice (yuvarlakça) olur. Ve yemişi dahi değirmice olur, ufacık siğiller gibi asılıp durur. Eğer yemişini doğal sodyum karbonatla (natrunla) ve zufayla ve tere tohumuyla içseler tenya (namazbur) kurtlarını çıkara. Ve gayrı kurdu dahi çıkara. Eğer sirke ile yakı etseler siğillere vursalar fayda ede.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Bambul Otu (Sâmaryûmâ):
Türkçe bambul (banbal) otu ve akrep otu derler. Bu ota akrep otu onun için derler ki kökten üç budak biter, dibinde akça çiçekleri olur. Kızıla çalar olur ve akrep kuyruğu gibice olur. Yaprakları güneşe bakar, onunla bile döner, incecik kökü olur, kullanılan (istimal olunan) köküdür. Eğer bir tutam alıp su ile pişirip içseler sevdayı ishal eder. Ve akrep ısırdığına şarap ile içirseler ve yakı dahi etseler faydalıdır. Ve eğer yemişinin dört tanesini alıp dört günlük (rub') sıtması tutan kimse ısıtma tutmazdan bir saat evvel şarapla içseler gayrı tutmaya. Eğer yemişini yakı etseler deride olan artık etleri ve siğilleri kuruta. Eğer sabilerde (sıbyanda) beyin (dimağ) şişlerine vursalar giderir. Eğer yumuşak dövüp kadınlar önünde fitil (şaf) gibi götürseler (vajinal fitil veya lavman yoluyla) hayzı yürüte ve oğlancığı dahi rahimden dışarı çıkara. Bunun bir türlüsü dahi olur, ufacıktır, sulu yerlerde biter ve yemişi dahi değirmice (yuvarlakça) olur, siğiller gibice asılıp durur. Eğer onu sirke ile ıslatıp siğillere vursalar ve yeseler fayda eder. Eğer yumuşak natrunla ve zufayla ve tere tohumuyla yeseler tenya (namazbur) kurtlarını çıkarır. Takvim sahibinin ve İshak'ın sözü üzere tabiatı ikinci derecede sıcak ve kurudur. Böbrek ve mesane ağrılarına faydalıdır. İçilecek miktarı bir miskale değin caizdir. Ama ciğere zararı vardır, illa Çin tarçını (seliha) ve kakule (hamama) ıslah eder. Dioskorides'in sözü üzere yabanisi (berrisi) dikenli olur. Bir miskal bundan yarım miskal kitre (kesira) ve iki dirhem mersin yemişi (habbı) ile yeseler böbrek ve mesane ağrısına gayet faydalıdır. Oribasius'un sözü üzere eğer bunu dövüp zeytinyağıyla balgami şişlere ve sevdavi illetlere yakı eyleseler gayet faydalıdır. Şeyh Davud'un sözü üzere bunun şerbeti bir miskaldir, ziyadesi dalağa zarar eder, illa bal ıslah eder. Ve bunun çiçeğinin özsuyunu (usaresini) zamk ile ezip ve lacivert yerine kitabet eyleseler (yazı yazsalar) kabildir. Ve felce ve kasılmaya (teşennüce) ve uyuşukluğa (hadere) dahi faydalıdır.
[Süleyman Efendi - Nizamü'l-Edviye]

Bambul Otu (Sâm Yûmâ):
Manası akrep otudur (haşişetü'l-akrep) imma (çünkü) ona faydası olmak ile yahut ona benzemesi olmakladır. Ve o, iki nevidir. Bir nevi büyüktür. Bir ziradan (arşından) ziyade uzanır. Ve bir nevi küçüktür. Bir karış kadarı uzanır. Yaprakları serttir (haşindir) ve çiçekleri lacivertidir hatta eğer çiçeklerinin şırasını zamk ile ezeler lacivert yerini tutar fakat sadece yazı yazmada. Ve o, sıcak ve kurudur üçüncüde. Balgamı ve balgamın hastalıklarını zail eder içmek ile ve felci ve kasılmayı (şeneci) ve uyuşukluğu (haderi) açar ve dört budağında dört günlük (rub') ısıtmasını keser (kat' eder). Ve üç budağı üç günlük (müselles) ısıtmasını keser ne zaman ki (kaçan ki) pişirip içseler. Yaprakları ile ve tohumu ile ve yemişi keza bu işi işler ve zehirleri (ağuları) defeder, hususan akrep zehrini hatta asılı (bile) götürmek ile. Ve onun dalağa zararı vardır. Bal ıslah edicisidir. Ve şerbeti: Bir miskale değin.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]