Karınca ve Karınca Yağı
Karınca(Neml): İbni Baytar ve İhtiyarat ve Teyaduk ve Şerif ve Temimi sözleri üzere eğer büyük siyah karıncanın yüz tanesini toplayıp altı dirhem zambak(râzıkî) yağında üç hafta dursa sonra o yağı erkeklik organına(zekere) dürtseler ifratla(aşırılıkla) kıvama getire. Eğer suyla ezip koltuk kıllarını yolduktan sonra koltuğa dürtseler geç bitire. Eğer makberelerde olan iri siyah karıncayı ezip temizledikten sonra beyaz lekeye dürtseler beyaz lekeyi gidere. Takvim sözü üzere karıncanın tabiatı sıcak ve kurudur ve iltihaplandırıcıdır/çürütücüdür. Karıncanın yumurtasını yağ ile kıllara dürtseler kılların fesadını düzeltir. Eğer yumurtasını kezalik kıl bitmeyecek yerlere yağla sürseler tez bitmeyi meneder. Eğer büyük karıncayı şarapla içseler böy soktuğuna gayet faydalıdır. Eğer küçük karıncayı bir kimse bal veya gayrı nesneye üşmüş iken bilmeyip yahut gece veya amalar yeseler yürekte gayet yel eyler, o saat yürekte yel eyler, defedemez meğer müshil ot içeler ishal ile defola.
Tasrah: Küçük karıncadır.
Ucfur: Atlı karıncadır. Ayakları uzundur.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]

Eğer katranı karınca deliğine koyalar dahi çıkmaya.
Eğer sığır ödünü karınca yuvasına dökseler, artık o delikten karınca çıkmaya.
Eğer zifti veya hindibayı evde tütsüleseler karınca kalmaya, gide.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]

Karınca tütünü (yani karıncanın bazısını yaksalar bazı onun tütününden kaçar) ve karınca kaçar mıknatıstan ve sığır ödünden ve ziftten ve şeytantersinden ve katran ne zaman konsa deliğinde karıncayı kaçırır.
[İbnü'n-Nefîs - Şerh-i Mûcez fi't-Tıbb]

Bir parça katranı karınca deliğine koysalar artık çıkmaya.

[Hükemâ-yı Tertîb-i Mu'âlece]

Karınca: Karıncadır. Eğer mezarlarda olan karıncayı ezip vitiligoya vursalar fayda ede. Eğer kara iri karıncanın yüzünü alsalar altı dirhem zambak yağına koysalar üç hafta dursa ondan sonra erkeklik organına dürtseler filhal kıvama getire ifratla muhkem eyleye eğer suyla ezip koltuk kıllarını yolduktan sonra dürtseler geç bitire.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]




Karınca: Arapça ismidir. Karınca dedikleri maruf hayvandır. Birkaç türlüdür: Birisi yabanidir ki büyük ve siyah olur ve bir nevi dahi beledi yani şehirlerde ve köylerde olur. Büyüğü ve ufağı ve siyahı ve kızılı olur ve uçar makulesi dahi olur. Uçmayanlara su veyahut çiy dokunmakla kanatlı olup uçar. Bazıları demişler kanatlısı başka bir sınıftır, Mağrip taraflarında Habeşistan vilayetinde olur. Bütün karıncaların tabiatları sıcak ve kurudur, yaramazdır, zehirliliği vardır. Bazıları demişler makberelerde olan siyah ve iri karıncalardan alıp muhkem ezip bedeni balgam ve sair hıltlardan pak ettikten sonra vitiligo üzerine sürüp bulaştırsalar filhal vitiligoyu gidere. Vitiligo malumdur, defaatle beyan olunmuştur ve eğer yüz tanesini alıp zambak yağından yarım vakıyye yani altı dirhem yağ içinde gark edip üç hafta miktarı dursa ondan sonra onun ile erkeklik organını yağlasalar erkeklik organını kıvama getirip doğru eyleye ve sinirini muhkem eyleye, tecrübe edilmiştir. Hatta cinsel münasebetten kalıp ümitsiz olanlarda tesir eder. Evlerde olan karıncalardan alıp su ile ezip koltuklarda olan kılları yolduktan sonra üzerine sürseler bundan sonra kılları ziyade geç biter ola. Demişler ki karıncaları yemek bazılarında bağırsak ağrısını peyda eder ve bazılarını ishal eder ve bazıları tutar.(kabız eder).
[Hasan B. Abdurrahmân - Ma la yesaüt tabibe cehluhu]