Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

🫙 Yağlar 🫙

Tarçın Yağı

Serbest metin
🪵 Dârçîn (Tarçın) Yağı
İstanbul’un her yerinde bulunur ve herkes imbikten çıkarır.
Yapılışı: 1 veya 2 vakıyye tarçın dövülüp ufalandıktan sonra 14 gün gül suyunda ıslatılır. Damıtma kabı ve imbik ile damıtılır. Yağı, damıtılmış suyundan ayrılıp kullanılır. Karanfil yağı da bu yöntem ile çıkarılır.
[Neşâtî Yagı]

Tarçın yağıdır. Farsçada revgan-ı darçin derler. Tarçın yağı sıcaktır. Damar ağızlarını açar. Eğer yaban kimyonu(kurdamânâ) karıştırsalar basurlara(bevâsîre) ve yılancığa(humreye) ve akrep sokmasına ve zehirli örümcek sokmasına yani böy ısırdığına faydalıdır.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]

Tarçın yağıdır. Rahim ağrısına ve damarlar ağzını açmaya fayda ede. Ve rutubeti erite/çöze. Ve yelleri dağıtır. Eğer yaban kimyonu(kurdumânâ) ile karıştırıp basurlara dürtseler fayda ede. Ve eğer ham incirle karıştırıp ağılı canavar soktuğuna fayda ede. Terkibi budur kim: Pelesenk yağını ve Hint kamışını ve tarçını ve pelesenk tanesini ve mürrü toplayıp zeytinyağına koyalar. Otuz gün dura. Ondan kullanalar. Tecrübe edilmiştir.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Tarçın yağı: Mide soğukluğuna haricen sürmek ve içmek ile faydalıdır ve çok şeylere girer. Yolu: Tarçın yüz dirhem, taze susam yağı yüz elli dirhem, şarap ile kaynatıp yağını alalar.
[Hazerfan Hüseyin Efendi - Tuhfetül Eribin Nafia Lir-Ruhani Vet-Tabib]

Tarçın yağı. Bazı münasip sıcak otlar ile edilmiş olunca ziyade sıcak olur ama yalnız tarçından olanın kuvveti safi tarçın kuvvetinden zayıfraktır. Bu yağ mutlak titremelere ve nöbet ile tutan sıtmalara iyidir ve akrep ve zehirli örümcek sokmasına faydalıdır. Eğer zeytinyağı ve bal mumu ve ilik ile karıştırsalar yumuşatması ziyade olup kuruluğu eksik ola. Bu yağın dahi yapılma yolu safran yağı gibidir. Sıcak otlar ile olan mürekkebatta beyan olunur.
[Hasan B. Abdurrahmân - Ma la yesaüt tabibe cehluhu]

Tarçın yağı çıkarmak keyfiyeti: Dilediğin kadar tarçın alıp dövüp ve ezersin hamur gibi olur ve on dört gün gül suyunda ıslatıp sonra damıtma kabı ve imbik ile damıtıp yağı sudan bildiğin gibi ayırırsın. Bu yağın faydası iltihapları meneder ve ana uzuvlara kuvvet verir ve hazma yardımcıdır ve zor doğurmaya(gayr-ı vilâdete) bu yağın misli yoktur. (Zor doğurma: kadının güç doğurmasıdır).
Bu minval üzere çıkar: Tarçın ve gayrı şeyler ki tarçın gibi, o misli kadar nebat şekeri ile dövüp ezip hepsini gül suyu ile bir gün bir gece ıslatıp ondan sonra yarım damıtma kabı ile ve hafif ateş üzere yahut sıcak kül üzerinde damıtasın. Üç cevher çıkar: evvelkisi ziyade beyaz, ikincisi ziyade sarı, üçüncüsü ziyade kırmızı. Sudan ayırırsın yukarıda bildiğin gibidir.
[Gâyetü'l-Müntehâ]

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Dârçîn (Tarçın) Yağı
Dârçîn Yagı (5 Dirhem): İstanbul’un her yerinde bulunûr ve herkes inbikden çıkarur.
Yapılışı: 1 veyâ 2 vukıyye dârçîn dögülüp ufalandıkdan soñra 14 gün gül suyında ısladılur. Kar'a ve inbik ile damıdılur. Yagı, damıdılmış suyından ayrılup kullanılur. Karanfil yagı bu yöntem ile de çıkarılur.
[Neşâtî - Yaglar Risâlesi]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.