Böbreklerle İlgili Bilgiler (Külye, Kilye)
Külyenin çoğuludur, böbrek manasına gelir. Böbreğin (kilyenin) faydası karaciğerin sululuğunu almak, insanın arka tarafını kızdırmak ve meni oluşumuna yardım kılmaktır. Hak Teala ta ki birine afet erişirse diğeri amelde olsun diye bazı organları iki adet halk(yaratma) eylemiştir. Böbrek (külye) dahi onlardandır.
[Şerh-i Mûcez fi't-Tıbb]

Mahiyeti Hakkında: Böbrek manasına gelen bilinen uzuvdur.
Seçimi Hakkında: Oğlak böbreğinin (külye-i cedyin) gıdası cümleden daha çok övülmüştür.
Tabiatı Hakkında: Mutedildir(dengelidir) ve kuruluğa meyli vardır.
Hassaları Hakkında: Hıltı kötüdür.
Boşaltım Organları Hakkında: Hazmı zordur, yağlıdır ve inişi yavaştır.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb Cilt 1]

Külâ: Böbrektir. Böbrek tabiatı hayvanına göredir, nitekim karaciğerde, başta, paçada, işkembede ve yürekte zikrolunmuştur; hayvanı nasıl ise ona tabi olur. Ama genç ve semiz olmasının çok farkı vardır. Kuzunun, oğlağın, koyunun ve sairinin dahi buna göredir. Böbreğin gıdası ve yemeği fazla iyi değildir zira böbrek dedikleri şeyde idrara müteallik ve belki meniye müteallik bir keyfiyet vardır derler; zira böbreğin birinden idrar ve diğerinden insan tohumu olan meni gider derler. Bunun hakkında çok ihtilaf vardır, anatomiye müteallik ilimdir. Bazıları meni kapları vardır derler ya kaplar kandedir, zahirde kendisi yoktur ve Latin tabipleri insanı yarıp bulamamışlardır; böbrekte dahi zahirde ne idrar ve ne meni hanesi ve ne de mecrası vardır. Bu mahalde bunların ahvalini zikredersek mufassal olur, anatomi ilminde vakıf olduğuma göre mufassal yazılsa gerektir, Hak Sübhanehu ve Teala celle şanühu nasip kılarsa illetler ve marazlar kitabında gösteririz. Geldik bu mahalde maksudumuz olan böbrek tabiatına; Dioskorides sözü üzere "mutedile(dengeliliğe) yakındır" demiş, yani hararet ve soğuklukta mutedildir der ve mutedil olan yaramaz gıda vermez ve geç hazmolmaz. Ama İbni Mâseveyh sözü üzere soğuk ve nemlidir, geç hazmolur. Ve mutlaka idrar kokusu vardır ve çiğ böbrekte idrar ve meni kokusu olmayınca olmaz, zahir piştikte zail olmak gerektir. Ve cümleten böbrekten yaramaz hıltlar hasıl olur. Bunu kendi yağıyla yemek gerektir ve kamihi(mürrî) dedikleri ekşi, biber, tarçın ve karanfil dahi koyarlarsa kokusu dahi güzel olur, ondan yiyeler ve sıcak iken yemek gerektir. Mideden dahi geç geçer ve tabiatı dahi hapseder. (kabız eder) Huneyn sözü üzere hazmı övülmüş değildir zira cevheri kıvamı kalın-yoğundur ve keymusu dahi yaramazdır. İbni Mâseveyh sözü üzere böbrek soğuk ve kurudur ve kalbe yakın olmaması sebebiyle kanı azdır. Bunu sirke ve sıcak otlar ile pişireler.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Gürde (Kilye): Böbrektir. Yaramazdır. Geç hazmolur. Soğuktur ve kurudur. Gerektir ki, yağla, tuzla, biberle ve tarçınla yiyeler ki fayda ede.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Külye: Gerek insan ve gerek hayvanda böbrek dedikleri uzuvdur. Böbrek yemeden hasıl olan hıltın rayihası çirkin ve yaramazdır, hazmı güçtür, mideye zahmet vermesi vardır, inmesi dahi geçtir, tabiat dahi ondan haz almaz ve yenilip hazmolduğu takdirde ondan olan gıda yaramazdır. Zira aslı yoğun kıvamlı/kalın hılttan ve tez fasit olur hılttandır. Sair etlere nispetle tabiatı soğuk ve kurudur. Böbreklerin iyisi odur ki semiz ve sağ tokludan olup arık ve susuz olmaya ve hayvanı henüz boğazlanıp taze ola. Evla budur ki iç yağıyla alıp sonra aynısıyla zeytinyağı veyahut şırlagan yağı ile yağlayıp suda veyahut kebap edip mizaçları sıcak olanlara bolca tuz, karabiber ve tarçın ile; mizaçları soğuk olanlara ise mastaki, sirke, kamihi(mürrî) ve frenk kimyonu ile vereler.
[Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]