🫙 Yağlar 🫙
Papatya Yağı
Serbest metin
Papatya Yağı (Dühnü'l-Babunec)
İmdi her kim papatya(babünec) yağını kulağına damlatsa(tamzursalar) ağrısını defede.
[Hükemayı Tertibi Mualice]
Ve papatya yağı(babadya dühnü) itidal üzere sıcaktır(harrdir). Papatya yağı ağrıları teskin eder ve yoğunlaşmayı(tekasüfü) izale eder ve buharları eritir/çözer(tahlil eder). Ve papatya yağı yorgunluğa(i'aya) faydalıdır ve kezalik dereotu(durak otu) yağı dahi yorgunluğa faydalıdır, kezalik soğuktan müteessir olanlara dahi bu yağlar faydalıdır. Papatya yağı(Dühn-i bübanec) yani papatya yağı uzun süren sıtmalara(hummayat-ı mütetavileye) gül yağından(dühn-i verdden) hayırlıdır.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb Cilt 1]
Dühnü’l-babünec: Papatya yağıdır. Farsçada revgan-ı babüne derler. İtidalli sıcaktır ve itidalli kurutucudur. Ağrıları sakin eder ve bağırsak ağrılarına kezalik faydalıdır(nafi'dür). Ve sevda ve balgam ile terkip olan şişleri dahi eritir/çözer(tahlil eder). Yapılışı mahallinden mürekkebatta görüle.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Ve papatya yağında laden eritseler/çözseler(hall itseler) ağrır yerlere vursalar ağrısını sakin eyleye. Ve acıbadem yağıyla ve balla karıştırsalar gövdeye vursalar terlete. Ne denli yaramaz hılt var ise çıkara. Ve tütsü(dütsü) etseler nezleye(nüzleye) fayda ede. Dühnü’l-babünec: Papatya yağıdır. Fayda eder cümle ağrılara ve gevşek organlara(süstendamlara), sıtmalara ve bağırsakta olan yellere fayda eder ve şişleri eritir/çözer(tahlil eder).
Terkibi budur kim, yaş çiçeğini devşireler kırk dirhem papatyaya yüz yirmi dirhem zeytinyağı eğer zeytinyağı ele girmeye şırlıgan yağını tartıp bir şişeye eğer şişe ele girmeye bir gayrı kaba koyalar. Dahi içine papatyayı döveler haraniye veya bir tencereye su koya ondan o yağı içine oturtup koyalar suyun altına ateş(od) vuralar ta kim su kaynayıp o yağ suyun buharından(buğından) şu miktar kaynata kim çiçeğin kuvveti yağa çıka ondan o yağı süzeler çiçeğini yabana atalar geri o miktar papatya koyalar ondan sonra kırk gün güneşte dura inşallah cümle çiçekleri böyle edeler sıcak(issi) olanları zeytinyağıyla soğuk olanları şırlıganıyla. Bir türlü dahi yaş çiçeğini devşireler zeytinyağına koyalar güneşte koyalar kırk gün dura, ondan sonra kullanalır(isti'mal edeler) fayda ede.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]
Dühni'l-babünec: Baş ağrısına(Suda'a) ve yarım baş ağrısına(şakika) ve kasılmaya(şenc) ve soğuktan olan organlar kuruluğuna(yübs-i a'zaya) ve rahim ağrısına(veca'-ı rahme) faydalıdır(nafi'dir). Yapılışı(San'atı): Papatya(Babünec), çemenotu(hılbe) beraber şırlıgan(şiric) ya zeytinyağı cümlesinin üç kadarınca pişirsinler zikrolunduğu gibi.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]
Duhnü’l-babünec papatya yağıdır tabiatı itidalli sıcaktır ve itidalli kurutucudur ağrıları sakin eder ve bağırsak ağrılarına kezalik faydalıdır ve sevdavi balgam ile terkip olan şişleri dahi eritir/çözer(tahlil ider).
[Hazerfan Hüseyin Efendi - Tuhfetül Eribin Nafia Lir-Ruhani Vet-Tabib]
Dühnü’l-babünec: Papatya dedikleri çiçek yağı. Sıcaktır, kurutucudur. Mecalsizliğe ve deri sıklığından olan sıtmaya fayda(nef') eder. Sinir veyahut deri çekilip uzanmış olsa yumuşatır. Azada olan yellere fayda eder. Birkaç hıltlardan olan şişleri yumuşatıp indirir. Tariki budur ki sarı çiçeğinden alıp yağ içine koyup güneşte durup birkaç kere çiçeğini tebdil edeler veyahut su ile ve yağ ile ateşte su gidinceye dek kaynatalar.
[Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Papatya yağı kulak ağrısına fayda eder ne zaman damlatsalar(tamzursalar). Eğer papatya yağı midede olan yelleri giderir. Papatya yağı veremleri açar eritir/çözer(tahlil ider). Papatya yağını içseler ishal ede.
[Kitab-ı Tıbb]
İmdi her kim papatya(babünec) yağını kulağına damlatsa(tamzursalar) ağrısını defede.
[Hükemayı Tertibi Mualice]
Ve papatya yağı(babadya dühnü) itidal üzere sıcaktır(harrdir). Papatya yağı ağrıları teskin eder ve yoğunlaşmayı(tekasüfü) izale eder ve buharları eritir/çözer(tahlil eder). Ve papatya yağı yorgunluğa(i'aya) faydalıdır ve kezalik dereotu(durak otu) yağı dahi yorgunluğa faydalıdır, kezalik soğuktan müteessir olanlara dahi bu yağlar faydalıdır. Papatya yağı(Dühn-i bübanec) yani papatya yağı uzun süren sıtmalara(hummayat-ı mütetavileye) gül yağından(dühn-i verdden) hayırlıdır.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb Cilt 1]
Dühnü’l-babünec: Papatya yağıdır. Farsçada revgan-ı babüne derler. İtidalli sıcaktır ve itidalli kurutucudur. Ağrıları sakin eder ve bağırsak ağrılarına kezalik faydalıdır(nafi'dür). Ve sevda ve balgam ile terkip olan şişleri dahi eritir/çözer(tahlil eder). Yapılışı mahallinden mürekkebatta görüle.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Ve papatya yağında laden eritseler/çözseler(hall itseler) ağrır yerlere vursalar ağrısını sakin eyleye. Ve acıbadem yağıyla ve balla karıştırsalar gövdeye vursalar terlete. Ne denli yaramaz hılt var ise çıkara. Ve tütsü(dütsü) etseler nezleye(nüzleye) fayda ede. Dühnü’l-babünec: Papatya yağıdır. Fayda eder cümle ağrılara ve gevşek organlara(süstendamlara), sıtmalara ve bağırsakta olan yellere fayda eder ve şişleri eritir/çözer(tahlil eder).
Terkibi budur kim, yaş çiçeğini devşireler kırk dirhem papatyaya yüz yirmi dirhem zeytinyağı eğer zeytinyağı ele girmeye şırlıgan yağını tartıp bir şişeye eğer şişe ele girmeye bir gayrı kaba koyalar. Dahi içine papatyayı döveler haraniye veya bir tencereye su koya ondan o yağı içine oturtup koyalar suyun altına ateş(od) vuralar ta kim su kaynayıp o yağ suyun buharından(buğından) şu miktar kaynata kim çiçeğin kuvveti yağa çıka ondan o yağı süzeler çiçeğini yabana atalar geri o miktar papatya koyalar ondan sonra kırk gün güneşte dura inşallah cümle çiçekleri böyle edeler sıcak(issi) olanları zeytinyağıyla soğuk olanları şırlıganıyla. Bir türlü dahi yaş çiçeğini devşireler zeytinyağına koyalar güneşte koyalar kırk gün dura, ondan sonra kullanalır(isti'mal edeler) fayda ede.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]
Dühni'l-babünec: Baş ağrısına(Suda'a) ve yarım baş ağrısına(şakika) ve kasılmaya(şenc) ve soğuktan olan organlar kuruluğuna(yübs-i a'zaya) ve rahim ağrısına(veca'-ı rahme) faydalıdır(nafi'dir). Yapılışı(San'atı): Papatya(Babünec), çemenotu(hılbe) beraber şırlıgan(şiric) ya zeytinyağı cümlesinin üç kadarınca pişirsinler zikrolunduğu gibi.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]
Duhnü’l-babünec papatya yağıdır tabiatı itidalli sıcaktır ve itidalli kurutucudur ağrıları sakin eder ve bağırsak ağrılarına kezalik faydalıdır ve sevdavi balgam ile terkip olan şişleri dahi eritir/çözer(tahlil ider).
[Hazerfan Hüseyin Efendi - Tuhfetül Eribin Nafia Lir-Ruhani Vet-Tabib]
Dühnü’l-babünec: Papatya dedikleri çiçek yağı. Sıcaktır, kurutucudur. Mecalsizliğe ve deri sıklığından olan sıtmaya fayda(nef') eder. Sinir veyahut deri çekilip uzanmış olsa yumuşatır. Azada olan yellere fayda eder. Birkaç hıltlardan olan şişleri yumuşatıp indirir. Tariki budur ki sarı çiçeğinden alıp yağ içine koyup güneşte durup birkaç kere çiçeğini tebdil edeler veyahut su ile ve yağ ile ateşte su gidinceye dek kaynatalar.
[Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Papatya yağı kulak ağrısına fayda eder ne zaman damlatsalar(tamzursalar). Eğer papatya yağı midede olan yelleri giderir. Papatya yağı veremleri açar eritir/çözer(tahlil ider). Papatya yağını içseler ishal ede.
[Kitab-ı Tıbb]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Papatya Yağı (Dühnü'l-Babunec)
Papadya yağı, benefşe yağı ve nilüfer yağı sürseler nafidir. İmdi her kim babünec yağın kulağına tamzursalar ağrısın def' ide.
[Hükemayı Tertibi Mualice]
Papadya yağı, benefşe yağı ve nilüfer yağı sürseler nafidir. İmdi her kim babünec yağın kulağına tamzursalar ağrısın def' ide.
[Hükemayı Tertibi Mualice]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.
