Makat Hastalıkları
Makat Gevşekliği (Dışkı Tutamama)
Serbest metin
Makat Gevşekliği (İstirhâ-yı Makad)
Bunun alameti odur ki yel/gaz(rîh) ve dışkı ihtiyarsız(kişinin kontrolünde olmadan) çıkar. Bazen soğukluk sebebiyle olur. (Galenos hikayet etmiş; bir kimse soğuk suda balık avlamayı adet edinmiş, sonra makadına ve mesanesine zarar gelip sidiği ve dışkısı kontrolsüzce(elinde olmadan) çıkar olmuş.)
Ve bilinir temasının(temas edilince bölgenin) soğukluğu ile ya soğutucu sebebin başlatışı ile taş üzerine oturmak gibi. Ya da rutubet sebebiyle olur. Ve bilinir bu makadın gevşekliği ve titremesi ile. Ya da verem sebebiyle olur makadda ve bu bilinir ağrı ile. Ya kesilmek(kat') için olur ki sinire(asabeye) erer darbe ya sakata(düşme,çarpma, yaralanma) sonrasında olur, öyle durumlarda makat gevşekliğinin ortaya çıkışı bir anda olur. Ve bunun için sıhhat yoktur. Ya da sinirde veya kasta(adalede) gevşeklik olması sebebiyle olur. Ya da bunların gerilip çekilmesi sebebiyle olur ve bu sertlik(salâbet) ile olur.
Makat gevşekliği(istirhâ-yı makad) hararetten ya kuruluktan olması çok azdır.
İlaçları
Vereme deva oluna ve mizacı tadil oluna ve sinir kavi(güçlü kuvvetli) kılına. Evvela dokuz deva kaynatılıp suyuna oturula, ondan sonra makat yağlana topalak yağı(dühn-i kust) ile ısıtılmış/kızmış olduğu halde ve makat üzerine ekile üstübeç(isfîdâc) ve gül tomurcuğu(zirr-i verd) ve kuru mersin ve mukl-i ezrak ve kimyon ve ıtır(ızhir) ve günlük ya cümlesi ya bazı görüş(re'y) hasebince.
Çekilip gerilmesinin(temeddüdünün) ilacı evvela gevşetici yağlar(edhân-ı mürhiyye) ve yumuşatıcı yağlar(şuhûm-ı müleyyinedir) ve sonrasında tutucu/büzücü devalar(edviye-i kâbıza) ve tahrik edicilerdir(muharrikedir)
...
Kitabın sonralarında, cinsellik bahsinden bahsederken bu konuya tekrar değinilmiş olduğu için bunu da buraya ekledik:
Cinsel ilişki esnasında boşaltım kontrolsüzlüğü:
Bu odur ki erkek çok şehvetli(cinsel isteği hat safada) olup makadı yumuşak olur ne zaman cima eylese makadı gevşer ziyade şehvetten dolayı ve necesini bırakır.
Çözüm ve iyi gelenler
Kendini yoklasın cimadan evvel yani kaza-yı hacet etsin, ancak ve ancak boşaltımdan sonra işe girişsin.
Nar kabuğu ve mazı gibi tutucu şeyler bu konuda faydalı olanlardır.
[Şerh-i Mûcez fî't-Tıbb]
Bunun alameti odur ki yel/gaz(rîh) ve dışkı ihtiyarsız(kişinin kontrolünde olmadan) çıkar. Bazen soğukluk sebebiyle olur. (Galenos hikayet etmiş; bir kimse soğuk suda balık avlamayı adet edinmiş, sonra makadına ve mesanesine zarar gelip sidiği ve dışkısı kontrolsüzce(elinde olmadan) çıkar olmuş.)
Ve bilinir temasının(temas edilince bölgenin) soğukluğu ile ya soğutucu sebebin başlatışı ile taş üzerine oturmak gibi. Ya da rutubet sebebiyle olur. Ve bilinir bu makadın gevşekliği ve titremesi ile. Ya da verem sebebiyle olur makadda ve bu bilinir ağrı ile. Ya kesilmek(kat') için olur ki sinire(asabeye) erer darbe ya sakata(düşme,çarpma, yaralanma) sonrasında olur, öyle durumlarda makat gevşekliğinin ortaya çıkışı bir anda olur. Ve bunun için sıhhat yoktur. Ya da sinirde veya kasta(adalede) gevşeklik olması sebebiyle olur. Ya da bunların gerilip çekilmesi sebebiyle olur ve bu sertlik(salâbet) ile olur.
Makat gevşekliği(istirhâ-yı makad) hararetten ya kuruluktan olması çok azdır.
İlaçları
Vereme deva oluna ve mizacı tadil oluna ve sinir kavi(güçlü kuvvetli) kılına. Evvela dokuz deva kaynatılıp suyuna oturula, ondan sonra makat yağlana topalak yağı(dühn-i kust) ile ısıtılmış/kızmış olduğu halde ve makat üzerine ekile üstübeç(isfîdâc) ve gül tomurcuğu(zirr-i verd) ve kuru mersin ve mukl-i ezrak ve kimyon ve ıtır(ızhir) ve günlük ya cümlesi ya bazı görüş(re'y) hasebince.
Çekilip gerilmesinin(temeddüdünün) ilacı evvela gevşetici yağlar(edhân-ı mürhiyye) ve yumuşatıcı yağlar(şuhûm-ı müleyyinedir) ve sonrasında tutucu/büzücü devalar(edviye-i kâbıza) ve tahrik edicilerdir(muharrikedir)
...
Kitabın sonralarında, cinsellik bahsinden bahsederken bu konuya tekrar değinilmiş olduğu için bunu da buraya ekledik:
Cinsel ilişki esnasında boşaltım kontrolsüzlüğü:
Bu odur ki erkek çok şehvetli(cinsel isteği hat safada) olup makadı yumuşak olur ne zaman cima eylese makadı gevşer ziyade şehvetten dolayı ve necesini bırakır.
Çözüm ve iyi gelenler
Kendini yoklasın cimadan evvel yani kaza-yı hacet etsin, ancak ve ancak boşaltımdan sonra işe girişsin.
Nar kabuğu ve mazı gibi tutucu şeyler bu konuda faydalı olanlardır.
[Şerh-i Mûcez fî't-Tıbb]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Makat Gevşekliği (İstirhâ-yı Makad)
Bunuñ alâmeti oldur ki rîh ve necâset ihtiyârsuz çıka. Gâh bürûdet içün olur. (Câlînûs hikâyet etmiş; bir kimesne mâ-i bâridde balık sayd etmegi âdet etmiş, âhir makadına ve mesânesine zarar gelüp bevli ve gâyiti bî-ihtiyâr çıkar olmış.) Ve bilinür melmesinüñ bürûdeti ile yâ sebeb-i müberridüñ takaddümi ile taş üzerine oturmak gibi. Yâ rutûbet içün olur. Ve bilinür makadüñ geñşekligi ve ditremesi ile. Yâ verem içün olur makadda ve bilinür agrı ile. Yâ kat' içün olur ki asabeye irer darbe yâ sakata akabınca öyleye def'aten olur. Ve bunuñ içün sıhhat yokdur. Yâ istirhâ içün olur asabede yâ adalede yâ bunlaruñ çekilmesi içün olur ve bu salâbet ile olur. Vereme devâ olına ve mizâcı ta'dîl olına ve asab kavî kılına. Ya'nî istirhâ-yı makad harâretden yâ yübûsetinden olmak ekaldür. Evvelâ tokuz edviye kaynadılup suyına oturıla, andan soñra makad yaglana dühn-i kust ile kızmış oldugı hâlde ve makad üzerine ekile isfîdâc ve zirr-i verd ve kurı mersîn ve mukl-i ezrak ve kemmûn ve izhir ve günlük yâ cümlesi yâ ba'zı re'y hasebince. (Musannif temeddüdünüñ ilâcın zikr etmedi. Anuñ ilâcı edhân-ı mürhiyye ve şuhûm-ı müleyyinedür evvelâ ve edviye-i kâbıza ve muharrikedür sâniyen.)
...
Bir başka sorun da cinsellikte: Bu oldur ki recül kesîrü’ş-şebak olup (kadın aşırı şehvetli olup) makadı yumuşak ola kaçan cimâ' eylese makadı geñşeye ziyâde şehvetden necesini bıraga. Kendüyi yoklaya cimâ'dan evvel ya'nî kazâ-yı hâcet ede.
...Nâr kabugı ve mâzû gibi.
[Şerh-i Mûcez fî't-Tıbb]
Bunuñ alâmeti oldur ki rîh ve necâset ihtiyârsuz çıka. Gâh bürûdet içün olur. (Câlînûs hikâyet etmiş; bir kimesne mâ-i bâridde balık sayd etmegi âdet etmiş, âhir makadına ve mesânesine zarar gelüp bevli ve gâyiti bî-ihtiyâr çıkar olmış.) Ve bilinür melmesinüñ bürûdeti ile yâ sebeb-i müberridüñ takaddümi ile taş üzerine oturmak gibi. Yâ rutûbet içün olur. Ve bilinür makadüñ geñşekligi ve ditremesi ile. Yâ verem içün olur makadda ve bilinür agrı ile. Yâ kat' içün olur ki asabeye irer darbe yâ sakata akabınca öyleye def'aten olur. Ve bunuñ içün sıhhat yokdur. Yâ istirhâ içün olur asabede yâ adalede yâ bunlaruñ çekilmesi içün olur ve bu salâbet ile olur. Vereme devâ olına ve mizâcı ta'dîl olına ve asab kavî kılına. Ya'nî istirhâ-yı makad harâretden yâ yübûsetinden olmak ekaldür. Evvelâ tokuz edviye kaynadılup suyına oturıla, andan soñra makad yaglana dühn-i kust ile kızmış oldugı hâlde ve makad üzerine ekile isfîdâc ve zirr-i verd ve kurı mersîn ve mukl-i ezrak ve kemmûn ve izhir ve günlük yâ cümlesi yâ ba'zı re'y hasebince. (Musannif temeddüdünüñ ilâcın zikr etmedi. Anuñ ilâcı edhân-ı mürhiyye ve şuhûm-ı müleyyinedür evvelâ ve edviye-i kâbıza ve muharrikedür sâniyen.)
...
Bir başka sorun da cinsellikte: Bu oldur ki recül kesîrü’ş-şebak olup (kadın aşırı şehvetli olup) makadı yumuşak ola kaçan cimâ' eylese makadı geñşeye ziyâde şehvetden necesini bıraga. Kendüyi yoklaya cimâ'dan evvel ya'nî kazâ-yı hâcet ede.
...Nâr kabugı ve mâzû gibi.
[Şerh-i Mûcez fî't-Tıbb]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.