Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

🫙 Yağlar 🫙

Acı Badem Yağı

Serbest metin
🌿 Dühnü’l-Levzi’l-Mürr (Acı Badem Yağı)
Dikkat: "Acı badem yağından beş dirhem miktara dek içmek caizdir"
Ve tek seferde 4 miskalden fazla içmeyeler şeklindeki uyarılar gerçek ve dikkate alınması gereken şeylerdir.
Eski hekimlere göre; 5 dirhem yani 16 gram, yani 1 - 1.5 tatlı kaşığı kafidir. Fazlası cidden tehlikeli olabilir. Özellikle iç yarası olanlar uzak dursun.

Acı badem yağı(Dühn-i levz-i mürr): Eğer acı badem yağını dalağı şişmiş kimse içse, şişini gidere.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]

Acı badem yağı balgama ve rutubete faydalıdır.
[Müntehab-ı Şifâ]

Dalak sancısına acı badem yağını içseler faydalıdır.
[Hukemâ-yı Tertîb-i Mu'âlece]

Acı badem yağı dahi şebboy gibi ikinci derecede sıcak ve nemlidir. Badem yağı hususan acı bademin yağı açıcıdır. Badem yağı bal ile ve hususan acı badem yağı ve süsen kökü ve erimiş bal mumu yüz buruşmasından meneder yani yüzü buruşmaktan meneder ve siyah lekeden(keleften) ve sair eserlerden ve bu misilli yüz zinetine haleli olan nesnelerden meneder. Ve pişmişi ile badem yağı konağa(hazâza) ve kepeğe(nuhâleye) sürülecek ilaç olunsa nef verir. Ve acı badem yağının kötü fikirlere ve batıl hayallere(tayfa) faydası çok olur ve o yağın ekseri faydası kulağa ve kulağın tıkanıklıklarına faydası olur ve kulak çınlamasına(tanînine) ve kulakta olan kurda olur. Kezalik acı badem yağı baş ağrısına(sudâ'a) faydalıdır.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]
Dühnü’l-levzü’l-mürr: Acı badem yağıdır. Farsçada revgan-ı badem-i telh derler. Tabiatı ikinci derecede sıcak ve kurudur, bazıları nemlidir dediler. Sanatı mürekkebatta mahallinden görüle.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Dühnü’l-levzi’l-mürr: Acı badem yağı. İkinci derece evvelinde sıcaktır, tabiatında rutubet dahi var iken kurutucudur. Rahimde olan şişlere ve rahim dönmesine ve şu makule ağrısına ki ona rahim boğulması(ihtinâk) marazı derler onlara iyidir. Kulakta olan gürültü ve çınıltı ve ağrıları giderir. Güçle kan tükürene ve böbreklerinde ağrısı olana içirseler fayda eyleye. Eğer gök süsen kökü ve bal mumu ve kına yağıyla veyahut gül yağıyla karıştırsalar astım(rebv) marazı ve dalak şişi olanlara içirseler ve yakı etseler fayda eyleye. Kezalik içmekle böbrekte ve kavukta olan taşları ufaklayıp çıkarır ve yüzde olan çirkin nişanları ve lekeleri yüze sürüp ovmakla giderir ondan sonra yüz buruşuklarını giderip döşetir. Gözler bulanıklığına ve zayıflığına sürme gibi çekmekle fayda eder. Eğer şarap ile karıştırsalar başta olan yaş uyuzlara ve kellere fayda eyleye ve konakları gidere. Ve tabiatı ishal eder ve kalın/yoğun kıvamlı hıltları ve kara safra hıltları mideden ve etrafından çıkarıp ishal eder. Kuluncu giderir, hususan diğer münasip şerbetler ile olursa ziyade fayda eyleye. Kezalik kavut ettikleri yani dövüp un gibi iken yedikleri nesneleri bu yağla yağlayıp yeseler geri bu faydaları vere. Bir kerede dört miskalden ziyade kullanmayalar. Çıkarmasının yolu budur ki bademi dövüp su ile pişireler, su üzerine gelen yağını alalar veyahut bademi dövüp üzerine sıcak su serpip muhkem ovup ve karıştırıp ondan sonra sıkıp yağını çıkaralar. Bu yağ bulunmasa şeftali çekirdeği içi yağı bedelidir. ... Acı badem yağını devalara ve pişmiş nesnelere damlatsalar mideyi ve bağırsakları ve mideye ve bağırsaklara yapışmış olan kalın/yoğun kıvamlı hıltlardan pak eyleye. Tıkanıklıkları açmakta bedeli pelin otudur. Acı badem yağı eğer içmekle ve eğer vajinal fitil olarak kullanmakla avratlar karınlarından oğlancıkları düşürüp çıkarır. Tatlı badem yağından şekerli bulamaç ile on iki dirhem miktara dek ve acı badem yağından beş dirhem miktara dek içmek caizdir. Acı badem yağını kulaklara damlatmakla ağrılarını giderir ve kurtları kırar ve soğuktan olan çatlakları filhal giderir. Acı badem ağacının yapraklarını suda pişirip ondan sonra şarap ile karıştırıp onunla başta olan konakları yıkasalar koparıp gidere. Yağı kaşıntıya(gicige) ve temriyeye(temregüye) ve uyuza fayda eder ve göğüste ve etrafında olan kalın/yoğun kıvamlı hıltları koparmaya ziyade yardım eder.
[Hasan B. Abdurrahmân - Ma la yesaüt tabibe cehluhu]

Erişim kontrol ediliyor…

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

🌿 Dühnü’l-Levzi’l-Mürr (Acı Badem Yağı)
Dühn-i levz-i mürr: Eger acı bâdem yagını talakı şişmiş kimesne içse, şişin gidere. [Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.