🌊 TUZLU SU: Tuzlu Su (Mâ-ı mâlih): Tuzlu sudur. Farsçada "âb-ı nemekî" derler. Eğer kaynak suyu yani Allah vergisi kendiliğinden tuzlu su ise, buna içme suyu derler, halk buna şaşılacak derecede düşkündür. Gerçi ishal edici özelliği vardır ve bağırsakları temizler, bazen tenya/solucanları düşürür ama sıcaklığı fazladır; karaciğere büyük bir ısı ve ızdırap verir. Eğer tatlı suya tuz katılıp tuzlu su elde edilmek istenirse, bunun tıbbi etkisi Dioskorides'in sözüne göre yine bildiğimiz tuz gibidir. Bu tür sonradan yapılan tuzlu su, deniz suyu yerine geçer, zira tuzlu suun düzelticisi aşırı acılığının giderilmiş olmasıdır. Lakin bu tür suyun tabiatı Sıcak ve Kurudur, ısıtıcıdır ve kurutucudur (müceffif). Gerçi ilk başta tabiatı yumuşatıp bağırsakları çalıştırır ama sürekli kullanılırsa, bedene huy olur ve bu sefer bağırsakları tutar/kabız yapar (imsâk eder). Eğer bu suyla yıkanılırsa, uyuza (cereb), kaşıntıya (hıkke), egzamaya (demregü), felce (fâlic), sinir uyuşukluğuna (hadr) ve meme şişlik/yaralarına faydalıdır. Eğer bunu içseler, susuzluk getirir ve kaşıntı meydana getirir; bu yan etkileri ancak taze süt içmek yahut yoğun şarap ve banyo yapmak düzeltir.
🌊 DENİZ SUYU: Deniz Suyu (Mâ'ü'l-bahr): Deniz suyudur. Farsçada "âb-ı deryâ" derler. Tabiatı Sıcak ve Kurudur, bazı hekimler derecesi "üçüncü derecenin sonundadır" demişlerdir. Mideye yaramaz, ishal eder ama balgamı dışarı atar. Eğer bedene sürseler veya denize girseler bedeni kızartır, deride birikmiş olan balgamı çözer, sinir hastalıklarına ve soğuktan yarılan, henüz çıbana dönüşmemiş çatlaklara fayda eder. Eğer lavman (hukne) yaparlarsa, İbni Baytar'ın sözüne göre bağırsağı aynı şekilde kızdırır ve iç ağrısına fayda eder; uyuza, kaşıntıya (giciyige), egzamaya (demregü) ve meme şişlerine fayda sağlar. Eğer bir beze sürüp yakı gibi yaparak deri altında biriken kanlara uygularlarsa onu dağıtır. Eğer zehirli bir canlı sokan kişi içine girse faydalıdır. Eğer başında buhar birikmesi olan, beyninde tıkanıklık (süddesi) olan, başı ağrıyan ve kulağı ağır işiten kişiler bu suyu burunlarına çekerlerse faydalıdır. Ve eğer tatlı suya karıştırıp içseler, bağırsakları dengeli bir şekilde ishal eder, üzerine tavuk suyu içirmelidirler ki vereceği ızdırabı gidersin. Eğer bu suyun içinde otururlarsa engerek yılanı (ef'â) ve diğer zehirli haşeratın ısırmasına karşı fayda eder. Eğer deniz suyunu çok içseler ızdırap verir ve susuzluk getirir, bunu ancak kadın sütü ve yağlı şeyler içirerek düzeltebilirler.
[Nizâmü'l-Edviye]

Deniz suyu (Mâ-ı bahr), yara açılmadan önce soğuktan meydana gelen çatlaklara (şikâka) faydalı olur, bitleri öldürür ve deri altında donmuş/pıhtılaşmış kanı çözer. Ve kükürtlü sular ciltteki beyaz (behak) ve alaca (baraş) lekelerine çok iyidir, deniz suyu dahi onun gibidir. Çıbanlar ve Yaralar: Yara suyu yaralara kötüdür; yapısı gereğince yaraların yönetiminde soğuk suyun zorunlu oluşuna ters düşer. Deniz suyunun kullanımı kaşıntıya (hikke), uyuza (cereb) ve mantara (kuvaba) faydalıdır; kükürtlü sular da eğer banyo yapılırsa onun gibi uyuza ve mantara faydalıdır ve aynı şekilde pullanmaya/kepeğe dahi faydalıdır. Eklem Organları: Deniz suyu ve onun misli sular, sinir hastalıklarına faydalı olur; bilhassa o sularla banyo yapılırsa titreme (ra'şe), felç (fâlic) ve uyuşukluk (hader) gibi hastalıklara faydalı olur. Kükürtlü sular da onun gibi adı geçen sinir hastalıklarına faydalıdır ve hepsi birden eklem ağrılarına ve soğuk mizaçlı sinirlere dahi faydalıdır. Deniz suyunun buharı soğuk mizaçlı baş ağrısı çekenlere faydalıdır. Bakır suyu ağza ve kulağa faydalıdır. Meme şişliklerine/iltihaplarına deniz suyu ile pansuman olunur. Ve borakslı su bazen akciğere faydalı olur. Deniz suyu ve o misil sular mideye kötüdür. Deniz suyunun buharı su toplamasına/ödem hastalığına (istiskâya) faydalıdır. Borakslı su içindeki boraks özelliğiyle bazen rutubetli mideye faydalı olur. Bağırsak burması/sancısı (mağs) için deniz suyu ile lavman (ihtikan) olunur ve bazen içirilerek ishal eder ve sonrasında tavuk suyu içirildi ondan meydana gelen yanma hissi (lez') yatıştırılır. Engerek yılanı ısıran kimse deniz suyuna otursa ondan fayda görür ve keza öldürücü olan ve olmayan hayvanların sokmalarına faydalı olur.

.........
Tuzlu Su (Mâ-ı Mâlih)
Doğa Tıbbı: Deniz suyu keskin ve yakıcıdır (hırrif-i hâddır). Ve borakslı su kurutucudur (müceffifttir). Ancak tuzlu olan sular bedeni zayıflatıp eritir ve cilalaması sebebiyle deride pullanma ve pürüzlülük meydana getirir. Evvela ishal edip sonrasında kurutucu özelliği sebebiyle tabiatı hapseder/kabız yapar ve kanın mizacını bozar, kaşıntıyı ve uyuzu doğurur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb Cilt 1 ve 2]

Tuzlu su: O su bedeni zayıflatır/cılızlaştırır, deriyi alacalı yapar, kanı galeyana getirip bozar, ishal eder, ardından kabız eder.
[Hazerfan Hüseyin Efendi - Tuhfetül Eribin Nafia Lir-Ruhani Vet-Tabib]