Beşnin (Beyaz Nilüfer / Nymphaea lotus)

Beşnîn: Nil kenarında biter, yaprağı salep otuna benzer bir ottur. Gün batımında açılır, gün doğarken kapanır. Çiçeği beyaz olur. Mâlâ Yesi' sahibi bunun çiçeği nilüferin çiçeği gibidir der. Gece suda kaybolup gündüz yine zahir olur der. Ve çiğ ve pişmiş bunu yerler. Mesela pişmiş yumurta sarısı olur. Ve iki çeşit olur. Bir çeşidine A'râbî ve bir çeşidine hîrî derler. En iyisi A'râbî çeşididir. Kökü gayet güzel kokuludur ve çiçeği soğuktur ve eritici/çözücüdür(muhallil). Ve bunun çiçeğinden yağ dahi çıkarırlar, zatülcenp(birsâm) illetine buruna çekerler. Eğer yaprağını et ile pişirseler cinselliği ziyade eder.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Beşnin: Mısır'da ona arâyisü'n-nîl derler. Zira Nil suyunun yataklarında bitermiş. Ve bir sap üzerinde durur, suyun derinliği kadarınca uzanır, beraber oldukta yaprakları yeşillenir ve yayılır. Ve üstü el ayası gibi yuvarlaktır. Ve çiçeği beyaza çalar. Güneşte zahir olur ve güneş yok olunca gizli olur. Ve onun kökü şalgam gibidir lakin sarıya çalar. Mısır ehli ona biyârün derler. Ve bu, bir ottur. Nilüfer işini işler bütün hallerde. Ve o, ikinci derecede soğuk ve nemlidir veya üçüncü derecede nemlidir. Onun yağı zatülcenbe(bersâm), cinnete(cünun), sıcak baş ağrısına ve migrene(şakika) damlatmakla ve sürmekle faydalıdır. Ve onun kökü mideyi kuvvetli eder ve şehveti tahriklendirir ve sarımsak ile ishali keser ve yalnız kullanıldığında safravi ishali keser. Ve onun şarabı susuzluğu, iltihabı ve hummayı yok eder. Ve onun çekirdeği sürmekle şişleri eritir/çözer(muhallil) ve basurlara faydalıdır ve mesaneye zararlıdır. Ve bal onun ıslah edicisidir. Ve şerbeti on sekize değindir. Bedeli: Cıva ve şeşimdir.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]

Beşnîn: Mısır vilayetinde çok bulunur bir nebattır. Nil ziyade olup yerleri tamam örtüp gizlediğinde su altından bu nebatın baldırı zahir olur. Su yüzüne çıktıkta yapraklanır ve kıl gibi uzun ve beyaz çiçeği olur; nilüfer gibi güneşte zahir olup güneş dolundukta yine gizlenir. Başlarının büyüklüğü haşhaş başları büyüklüğüne erişir. Çiçekten sonra iri ve boz olan darı gibi tohumu olur. Mısır ehli tohumunu kurutup ve pişirip ekmek ederler. Ayvaya benzer kökü olur, köküne bârûn derler, çiğ iken ve pişmiş iken yenir. Pişince sararır, yumurta sarısına benzer, lezzeti dahi ona benzer. Beşnin, iki sınıftır. Birisine A'râbî ve birisine hınzîrî derler. A'râbî olanı yeğdir. Zira kökü hoş kokuludur, çiçeğinin tabiatı soğuktur, bir miktar eriticiliği/çözücülüğü(tahlil) vardır. Çiçeğinden yağ ederler. Yağı ile zatülcenp(birsâm) olan kimseye buruna çekerler, yani burnundan içeri koyarlar, büyük fayda eder. A'râbî olanın kökü azıcık hararete çalar. Eğer et ile pişirseler eti sarartır ve et ile pişmiş olunca cinselliği ziyade ettirir, kanlı ıkınmayı(zahîr) keser ve mideye kuvvet verir, gıdası yaramaz değildir. Zatülcenp ve kanlı ıkınma defalarca beyan olunmuştur.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]