Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

Diğer Maddi/Fiziksel Rahatsızlıklar

İmtila (Doluluk) ve Çareleri

Serbest metin
İmtila (Doluluk) ve Çareleri
İmtila(İmtilâ): Hıltların bedende artmasından dolayı meydana gelen durumdur. İmtilaya delalet eden alametler, insanın tembelleşmesi, bedende ağırlık, hareketinin yavaşlaması, kişinin tüm bedeninde ağırlık hissetmesi, cilt renginin kızarması, damarlarının normal halinden daha fazla şişmesi ve cildinin sarkmasıdır.
[Çeşitli Tıb Risaleleri]

Bedende Madde Birikmesinin (İmtila) İşaretleri
Bedende madde birikmesi ve doluluk (imtila), iki farklı şekilde gerçekleşir: Birincisi damarların hacmine göre, ikincisi ise maddenin niteliğine ve beden gücüne göre.
Damar Hacmine Göre Doluluk: Bu tür bir birikmede bedendeki sıvılar ve yaşam enerjileri aslında sağlıklı ve normaldir; niteliklerinde bir bozukluk yoktur. Ancak miktarları o kadar artmıştır ki, artık kendi kaplarına ve damarlarına sığmayıp onları gererler. Bu tarz bir doluluğa sahip olan kimselerin hareket etmesi çok tehlikelidir. Çünkü ani bir hareketle gergin damarları çatlayıp yarılabilir; bunun sonucunda kanın yanlış yerlere akmasıyla boğmaca/anjin(hunnak), sara(sar'a) veya inme gibi ölümcül hastalıklar ortaya çıkar. Bunun tedavisi, vakit kaybetmeden kan aldırmaya koşmak ve içerideki maddeyi azaltmaktır.
Niteliğe ve Beden Gücüne Göre Doluluk: Burada sorun maddenin miktarı değil, niteliğinin bozuk olmasıdır. Maddenin bu bozuk kalitesi, bedenin doğal gücünü ezer ve baskılar. Bu kötü sıvılar midede sindirilmeye veya vücutta olgunlaşmaya(nücûca) asla itaat etmezler, düzelmezler. Bu tür bir birikime sahip olan kimseler, iltihaplı ve enfeksiyonlu hastalıkların pençesine düşme tehlikesi altındadır.
Genel Belirtiler: Bedenin ağırlaşması, hareket etmekten kaçınmak/tembellik, ten renginin kızarması, damarların şişip kabarması, derinin gerilmesi, nabzın dolgun atması, idrarın azalması, boyalı gibi koyu ve yoğun kıvamlı/kalın(galiz) çıkması, cinsel isteğin azalması, gözün ferinin sönmesi ve kimseye ağırlık basan rüyalar görmek.
Örneğin; kişi rüyasında hareket edecek mecal bulamaz, tek başına ayağa kalkamaz ancak birinin yardımıyla doğruluverir, rüyasında çok ağır yükler taşır veya konuşmaya gücü yetmez. Bütün bunlar bedenin madde altında ezildiğini gösterir. Nitekim rüyada kendini uçarken veya çok hızlı hareket ederken görmek, bedendeki sıvıların ince/sulu-ince kıvamlı(rakik), hafif ve miktarının dengeli olduğuna delalet eder.
Niteliğe ve Güce Bağlı Doluluğun (İkinci Türün) Özel İşaretleri: Ağırlık, tembellik ve iştahsızlık her iki doluluk türünün de ortak belirtisidir. Ancak sorun sadece maddenin "kalitesizliğinden" kaynaklanıyorsa; damarlar aşırı kabarmaz, derideki gerilme çok şiddetli olmaz, nabız devasa atmaz, idrar çok kalınlaşmaz ve bedendeki kızarıklık çok şiddetli olmaz.
Bu tür bir birikimde en büyük belirti, en ufak bir hareketten sonra bile kişiye kırgınlık ve bitkinlik çökmesidir; isterse bu hareket sadece bir odadan diğerine geçmek veya dokumacıların yaptığı gibi oturduğu yerde hareket etmek olsun. Ayrıca bu kimseler rüyalarında kaşıntı, yanma, iğne batması ve leş gibi pis kokular duyarlar. (Uyarı: Çoğu zaman bu doluluk hastalığı, henüz kendi belirtileri tam olarak ortaya çıkmadan başka hastalıkları doğurur. En doğrusunu Allah bilir).
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb Cilt 1]

Bir şeyin miktarının ağırlık vermesi durumuna gelecek olursak bunun örneği, midede meydana gelen sıcak şişliktir. Bu tür şişliğe yakalanan kişinin nabzı sert, testere gibi ve küçük olur. Aynı şekilde miktarı ile mideye ağırlık veren şey, yemekten dolayı oluşan imtila ve hıltlardan dolayı oluşan imtiladır. Yemekten dolayı imtilası olan kişinin nabzı zayıf, düzensiz ve yavaş olur. Hıltlardan dolayı imtilası olan kişinin nabzı ise küçük ve yavaş olur.
Bedenin tabakalaşmasından veya yumuşak ette meydana gelen bir şişlikten dolayı ateşe yakalanan kişinin tedavisi hafif(latif) bir tedbir ile olmalıdır. Çünkü bu kişinin bedeninde maddelerin fazlalığı söz konusudur.
[Galenos Külliyatı]

Karabiber: İmtila olanlara üç dane biber yutsalar imtilayı meneder.
[Hazerfan Hüseyin Efendi - Tuhfetül Eribin Nafia Lir-Ruhani Vet-Tabib]

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

İmtilâ (Doluluk) ve Çareleri
İmtilâ’: Hıltlaruñ bedende artmasından tolayı meydâna gelen durumdur. İmtilâ'ya delâlet eden alâmetler, insânuñ tembelleşmesi, bedende agırlık, hareketinüñ yavaşlaması, kişinüñ tüm bedeninde agırlık hissetmesi, cild reñginüñ kızarması, tamarlarınuñ tabî'î hâlinden daha fazla şişmesi ve cildinüñ sarkmasıdur/yayılmasıdur.
[Çeşitli Tıb Risaleleri]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.