🌿 Gıdalar ve Bitkiler 🌿
Kemkam Zamkı (Balsamodendron kofal / Amyris kafal)
Serbest metin
Kemkam Zamkı (Balsamodendron kofal / Amyris kafal)
Dioskorides der ki: Sint, ve muceme ile ve resmilüs ona derler. Ve müfredat sahipleri onu kemkam ile tabir eylemişler. Ve şu an bu isim ile şöhret bulmuştur. Ve çok kimseler ondan menfaat görmezler. Zira kök ve zamk bilmedikleri içindir. Ve Hekim onu meşhur eylemiş. O, bir iyi rayihalı kokudur ki Mısır ehli onu gayetle aziz tutarlar. Zira onlar gibi kimse yapmanın sanatını bilmez. Ve iyisi beyazı ve duman ve yanmaktan ve azıcık badem yağı ile karışmış olanıdır. Ve sanatı: Odur ki çam sakızını gayetle ezip, bir latif çölmeğe koyup ve bir çölmek dahi üzerine döndürsünler. Mabeynlerini muhkem tutalar ve altında mutedil ateş yakıp yukarı kalkınca ve yukarıki çölmeği itidal ile soğuk tutalar ki duman ona yapışa. Ve bu sanatın hasılı budur. Ve bir mutemet kimse ki onu ihraç eylemiş, etmiş ki eğer bir miktar öd ve mersin onunla karıştırsalar ve yukarıki çölmeği koku sandalı ile sürseler gayetle iyi olur. Bunlar güzelleştirmek içindir ve soğutmak içindir. Ve tamam oldukta azıcık galiye yağı ile karıştırıp saklasınlar. O, sıcaktır üçüncüde ve kurudur ikincide. Kalbi kavi eder ve kalp çarpıntısını ve sarılığı ve istiskayı ve dalağı zail eder ve sair fazlalıkları cari eder ve taşları ezer ve göğüste olan balgamı ve öksürüğü zail eder içmek ile azıcık sandaroz ile. Kirpikler gevşemesini ve terhülü (trahomu) zail eder içmek ile ve eserleri sürmek ile ve basuru aşağıdan bile götürmek ile ve damarlar zayıflığına sürmek ve içmek ile. Ve onun fiili zebaddan daha kuvvetlidir ve faydası şiddetlidir eğerçi zebadın rayihası ondan evla ise de. Ve eğer onunla göze sürme çekeler beyazı keser. Ve safran ile ferah getirir ve anason suyu ile kuluncu çözer. Ve bu, tecrübe edilmiştir. O, kurutucudur ve ateşliye baş ağrısı getirir ve göğsü pürüzlendirir. Şırlağan yağı düzelticisidir. Şerbeti: Dört kırat.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]
Dioskorides der ki: Sint, ve muceme ile ve resmilüs ona derler. Ve müfredat sahipleri onu kemkam ile tabir eylemişler. Ve şu an bu isim ile şöhret bulmuştur. Ve çok kimseler ondan menfaat görmezler. Zira kök ve zamk bilmedikleri içindir. Ve Hekim onu meşhur eylemiş. O, bir iyi rayihalı kokudur ki Mısır ehli onu gayetle aziz tutarlar. Zira onlar gibi kimse yapmanın sanatını bilmez. Ve iyisi beyazı ve duman ve yanmaktan ve azıcık badem yağı ile karışmış olanıdır. Ve sanatı: Odur ki çam sakızını gayetle ezip, bir latif çölmeğe koyup ve bir çölmek dahi üzerine döndürsünler. Mabeynlerini muhkem tutalar ve altında mutedil ateş yakıp yukarı kalkınca ve yukarıki çölmeği itidal ile soğuk tutalar ki duman ona yapışa. Ve bu sanatın hasılı budur. Ve bir mutemet kimse ki onu ihraç eylemiş, etmiş ki eğer bir miktar öd ve mersin onunla karıştırsalar ve yukarıki çölmeği koku sandalı ile sürseler gayetle iyi olur. Bunlar güzelleştirmek içindir ve soğutmak içindir. Ve tamam oldukta azıcık galiye yağı ile karıştırıp saklasınlar. O, sıcaktır üçüncüde ve kurudur ikincide. Kalbi kavi eder ve kalp çarpıntısını ve sarılığı ve istiskayı ve dalağı zail eder ve sair fazlalıkları cari eder ve taşları ezer ve göğüste olan balgamı ve öksürüğü zail eder içmek ile azıcık sandaroz ile. Kirpikler gevşemesini ve terhülü (trahomu) zail eder içmek ile ve eserleri sürmek ile ve basuru aşağıdan bile götürmek ile ve damarlar zayıflığına sürmek ve içmek ile. Ve onun fiili zebaddan daha kuvvetlidir ve faydası şiddetlidir eğerçi zebadın rayihası ondan evla ise de. Ve eğer onunla göze sürme çekeler beyazı keser. Ve safran ile ferah getirir ve anason suyu ile kuluncu çözer. Ve bu, tecrübe edilmiştir. O, kurutucudur ve ateşliye baş ağrısı getirir ve göğsü pürüzlendirir. Şırlağan yağı düzelticisidir. Şerbeti: Dört kırat.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
🌿 Kemkâm Zamkı
Diyaskoridos: Sind, ve mu'ceme ile ve resmilüs aña derler. Ve ashâbü'l-müfredât anı kemkâm ile ta'bîr eylemişler. Ve el-ân bu ism ile iştihâr bulmışdur. Ve çok kimesneler andan intifâ' görmezler. Zîrâ asl ve samg bilmemek içündür. Ve Hekîm anı iştihâr eylemiş. Ol, bir eyü râyihalu tîbdür ki Mısır ehli anı gâyetle azîz tutarlar. Zîrâ anlar gibi kimse yapmagıñ san'atın bilmez. Ve eyüsi beyâzı ve duhân ve ihtirâkdan ve azacuk bâdem yagı ile memzûc olanıdur. Ve san'atı: Oldur ki çam sakızını gâyetle sahk edüp, bir latîf çölmege koyup ve bir çölmek dahı üzerine döndürsünler. Mâ-beynlerin muhkem tutalar ve altında mu'tedil âteş yakup yukarı kalkınca ve yukarukı çölmegi i'tidâl ile sovuk tutalar ki duhân aña yapışa. Ve bu san'atıñ hâsılı budur. Ve bir mu'temed kimse ki anı ihrâc eylemiş, etmiş ki eger bir mikdâr ûd ve mersin anuñla karışdursalar ve yukarukı çölmegi sandal-ı tîbî ile sürseler gâyetle eyü olur. Bunlar tahsîn içündür ve tebrîd içündür. Ve tamâm oldukda azacuk gâliye dühni ile karışdurup saklasunlar. Ol, hârr dur üçüncide ve yâbisdür ikincide. Kalbi kavî eder ve hafakânı ve yarakânı ve istiskâyı ve dalagı zâyil eder ve sâ'ir fazalâtı cârî eder ve hasâyı (taşları) ezer ve gögüsde olan balgamı ve su'leyi zâyil eder içmek ile azacuk sandarûs ile. Kirpikler istirhâsın ve terhülü (trahomu) zâyil eder içmek ile ve eserleri sürmek ile ve bevâsîri aşagadan bile götürmek ile ve tamarlar za'fına sürmek ve içmek ile. Ve anuñ fi'li zebâddan akvâdur ve nef'i eşeddür egerçi zebâdıñ râyihası andan evlâ ise de. Ve eger anuñla iktihâl edeler beyâzı kat' eder. Ve za'ferân ile ferah getürür ve anîsûn suyı ile kûluncı hall eder. Ve bu, mücerrebdür. Ol, müceffifdür ve mahrûra baş agrısın getürür ve gögüsi haşin eder. Şîrıc muslihidür. Şerbeti: Dört kırât. [Davud-u Antaki - El Tezkire]
Diyaskoridos: Sind, ve mu'ceme ile ve resmilüs aña derler. Ve ashâbü'l-müfredât anı kemkâm ile ta'bîr eylemişler. Ve el-ân bu ism ile iştihâr bulmışdur. Ve çok kimesneler andan intifâ' görmezler. Zîrâ asl ve samg bilmemek içündür. Ve Hekîm anı iştihâr eylemiş. Ol, bir eyü râyihalu tîbdür ki Mısır ehli anı gâyetle azîz tutarlar. Zîrâ anlar gibi kimse yapmagıñ san'atın bilmez. Ve eyüsi beyâzı ve duhân ve ihtirâkdan ve azacuk bâdem yagı ile memzûc olanıdur. Ve san'atı: Oldur ki çam sakızını gâyetle sahk edüp, bir latîf çölmege koyup ve bir çölmek dahı üzerine döndürsünler. Mâ-beynlerin muhkem tutalar ve altında mu'tedil âteş yakup yukarı kalkınca ve yukarukı çölmegi i'tidâl ile sovuk tutalar ki duhân aña yapışa. Ve bu san'atıñ hâsılı budur. Ve bir mu'temed kimse ki anı ihrâc eylemiş, etmiş ki eger bir mikdâr ûd ve mersin anuñla karışdursalar ve yukarukı çölmegi sandal-ı tîbî ile sürseler gâyetle eyü olur. Bunlar tahsîn içündür ve tebrîd içündür. Ve tamâm oldukda azacuk gâliye dühni ile karışdurup saklasunlar. Ol, hârr dur üçüncide ve yâbisdür ikincide. Kalbi kavî eder ve hafakânı ve yarakânı ve istiskâyı ve dalagı zâyil eder ve sâ'ir fazalâtı cârî eder ve hasâyı (taşları) ezer ve gögüsde olan balgamı ve su'leyi zâyil eder içmek ile azacuk sandarûs ile. Kirpikler istirhâsın ve terhülü (trahomu) zâyil eder içmek ile ve eserleri sürmek ile ve bevâsîri aşagadan bile götürmek ile ve tamarlar za'fına sürmek ve içmek ile. Ve anuñ fi'li zebâddan akvâdur ve nef'i eşeddür egerçi zebâdıñ râyihası andan evlâ ise de. Ve eger anuñla iktihâl edeler beyâzı kat' eder. Ve za'ferân ile ferah getürür ve anîsûn suyı ile kûluncı hall eder. Ve bu, mücerrebdür. Ol, müceffifdür ve mahrûra baş agrısın getürür ve gögüsi haşin eder. Şîrıc muslihidür. Şerbeti: Dört kırât. [Davud-u Antaki - El Tezkire]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.