Not: Mersin rubbu meyve suyu diye çevrildi ama aslında sadece sıkılıp bırakılan meyve suyu değildir, yarısı kalana kadar kaynatılan şurubudur, kulağa göz korkutucu gelmesin diye meyve suyu olarak çevirdik ki herkes kolayca yapabileceğini anlasın. Şurup kelimesi hazırlanışı zor gibi hissettiriyor :)

Mersin Şarabı
Tarifi(Sıfatı) budur ki, tüm parçalarını(cemi-i eczasını) döveler, yedi buçuk vukıyye alalar, üç medre şıra katalar şu kadar pişireler ki üç paydan bir payı gide, üç payda birisi gide ikisi kala, süzeler. Bu şarabı alalar şu kişinin ki başında sulu çıbanlar olsa ve konağı ve beneği olsa içireler fayda ede. Ve karında olan rutubeti ve rahimde olan çıbanları engelleye.
Metnin devamı yaban mersinini anlatmaktadır. (Ruscus aculeatus):
Ve bu mersinin bir çeşidi dahi olur. Aynen yaprağı buna benzer. Evet uçları süngü burnuna benzer. Ve yuvarlak(değirmi) yemişleri olur. Yaprağı arasında ne zaman olsa kıpkızıl olur. Ve yemişi içinde çekirdeği katı olur. Bunun yaprağını ve yemişini şarapla içeler sidiği yürütür. Taşları dağıtır. Ve adet kanını(hayız kanını) yürütür. Ve sarılığı(yerakanı) giderir ve sidiği damladığını keser ve baş ağrısını giderir.
[İbn-i Baytar]

İmdi bu mersin şarabı ishal olanlara ve öksürüğe ve içinden kan gidene ve ziyade su kaybedenlere denenmiştir(mücerreptir) ve kusmayı(kayy etmeyi) engelleyip mideye kuvvet verip ve susuzluğu, harareti keser ve küçük masum uçuğuna ziyade faydalıdır. Zira şerbetler içinde bundan ziyade faydalı şerbet olup mesela mersin tohumundan altı dirhem alıp yarı dövülmüş(nim-kuft) edip su ile ıslatıp ve kaynatıp pişireler. Birbirinden süzüp iki yüz dirhem kadar şeker katıp kaynatıp ve kemaliyle kıvama getirdiğinde indirip muhafaza edip ihtiyaç vaktinde içeler, gayet faydalıdır.
[Hukemâ-yı Tertîb-i Mu'âlece]

(Beyan) döveler her sabah rafadan(nim-reşt) yumurtayla içeler öksürüğe fayda eder.
Mersin şarabı göğüs ağrısına yarar.
...Ve eğer mersin yağını başta olan çıbana vura fayda ede.
[İbdâ'ü'l-A'râz]

İmdi her kim mersin şarabını göğüs ağrısı için içe, ziyade faydalıdır.
...İmdi her kim mersin şarabını içeler akciğerde(öykende) olan ağrıyı defedip öksürüğüne ziyade faydalıdır. Eğer mersin şarabını içeler öksürüğü defede.
[Hukemâ-yı Tertîb-i Mu'âlece]

Eğer mersin şarabını öksürüğü olan içe iyidir.
Eğer bir kimsenin göğsü ağrısa mersin şarabını içe, gide.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]

Mersinin kendi gibi olur mersinin meyve suyu(rubbu) ve yemişinin meyve suyu(rubbu). Ve meyve suyunun tutuculuğu/büzücülüğü(kabzı) soğutmasından daha kuvvetli(akva) olur ve besleyiciliği az olur. Ve tutucu/büzücü(kabız) şuruplarda mersin şarabına hem tabiatı tutmada hem akciğer(ri'ye) ağrılarına öksürüğe olmakta denk(muadil) bir şarap olmaz.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]

(Rubbü’l-âs): Mersin meyve suyudur. Soğuk ve kurudur. İshali ve kan akmayı ve kan tükürmeyi ve kusmayı tutar, mideye kuvvet verir, öksürükten sonra olan kusmaya dahi fayda eder. Çıkarılmasının yolu budur ki tamam olup olgunluğunu bulmuş olan siyah taze danelerinden alıp döveler ve sıkalar ve saf edeler. Daha sonra yavaş ateşte yarısı(nısfı) kalıncaya dek pişirip indirip muhafaza edeler.
[İbnü’l-Kütbî - Ma La Yesaü't-Tabibe Cehluhu]