Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

Bağırsak Problemleri

Bağırsak Yaraları ve Sıyrılmaları

Serbest metin
Bağırsak Yaraları ve Sıyrılmaları (Secec ve Kurûh) Secec: Bağırsak sıyrılması. Kuruhu'l-ema: Bağırsaklarda cerahatlar. Bunu zikrettiği, bağırsak sıyrılması (secec) ve bağırsak yaraları (kuruhu'l-ema) ishal olmadan olandır. Ve ekseri bunlar ishal ile olur ve biz ishal babında sebeplerine, alametlerine ve azıcık tedavilerine işaret eyledik. Bunların ilaçları kanunlardandır ki yaralar yukarı bağırsakta ise içecekler ile ilaç olunur, eğer aşağı bağırsakta ise lavmanlar ile ilaç olur, eğer ortada olanlarda ise ikisi ile bile ilaç olunur. İyi devalardandır süt ki onda demir söndürüle tâ ki sululuğu gide ve onda Arap zamkı ve kavrulmuş nişasta ve taboşir ve haşhaş kabuğu ziyade kılına, ne zaman ezilse ve çoban değneği şarabı veya elma şarabı veya mersin şarabı ile yalansa kesin fayda eder. Bağırsak sıyrılması (secec) ve bağırsak yaraları (kuruhu'l-ema) için iyi lavmandır: kavrulmuş arpa ve sinirli ot ve haşhaş kabuğu ve nar çiçeği ve gül goncası ve hatmi ve mersin yemişi ve yaprağı; bunlar pişirile ve süzüle ve yumurtacıklar ile kuvvetlendirici kılına, berk pişmiş ola ve gül yağında veya erkek keçi böbrekleri yağında veya ikisi bile ezilmiş ola ve kavrulmuş Arap zamkından ve kavrulmuş nişastadan ve ejderha kanından ve kehribar ve mercan kökü birer dirhem. İyi devadır kavrulmuş arpa ve hatmi ve gül goncası ve haşhaş kabuğu, bunlar pişirile ve süzüle ve çoban değneği şarabı ile veya mersin şarabı ile veya elma şarabı ile ezile. Ve gah bu deva ile kavrulmuş bakla tohumu süte katılarak kılınır. Ve gah bunda kavrulmuş tohumlardan murat karnıyarık tohumu, reyhan tohumu, sinirli ot tohumu ve merv tohumudur- üç dirhem veya toprak tozundan üç dirhem ziyade kılınır. Ve gah, ne zaman ki yara yenmek ve kir ile olsa cüllap misillü ile yaranın yıkanmasına ihtiyaç olur -zira kir devanın ulaşmasına mani olup iyileşmeye ve bitmeye komaz-, arpa suyu ile ondan sonra zikrolunan devaların istimaline nişasta ve Arap zamkı ve taboşir ki kavrulmuş olalar ziyade kılınır.
[Şerhi Mücez Fittıb]

Kadın tuzluğu kökü ve karamuk kökü: Pişmiş suyunu bağırsak yarası için lavmanlarda istimal edeler ki gayet faydalıdır.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Bağırsak Yaraları ve Sıyrılmaları (Secec ve Kurûh)
Secec: Baġırsaḳ sıyrılmaḳ.
Kurûhu'l-emʿâ: Baġırsaḳlarda cerāḥatlar [Derkenar: Bunı ẕikr itdügi secec ve ḳurūhu’l-emʿā ishālsüz olandur.]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.