🥩 Etler 🥩
Kursak Eti - Kuşların Kursağı (Taşlık Eti)
Serbest metin
Kuşların kursağı
Mahiyeti: Kuşların kursakları bilinendir. Kuşların kursağına derler, gıda vermesi çoktur. Ama tavukların kursakları dahi diğer kursaklar gibi süratle hazmolunmaz. Fiilleri ve Havassı: Kavim zannederler ki kursağın dâhilde olan tabakası, kurutucu olarak mide ağzına ve ağrısına faydalı olur. İbn Maseveyh dedi ki hususan horozların kursaklarının bu menfaati daha çoktur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb Cilt 2]
Kânıset: Kursaktır. Takvimü’l-Edviye'nin sözü üzere bütün kursaklardan ördek kursağı yeğdir, en iyisi semiz olmaktır. Galenos'un sözü üzere kıvamı cidden kalın / yoğundur. İbni Maseveyh'in sözü üzere eğer kursağın iç derisini kurutup içseler mide ağzına müfittir.
Kânısetü’d-decâc ve’d-düyûk: Tavuk ve horoz kursaklarıdır. Farsçada "seng-dâne-i murg-ı hâne-gî" ve horoz derler. Ördekten sonra tavuk ve horoz kursağı yeğdir. Eğer horozun kursağının iç derisini kurutup içseler mideye ve mide ağzına fayda eder ve bunların kursaklarının gıdası mutedildir(dengelidir), yani az veya fazla iyi değildir ve geç hazmolur.
Kânısetü’l-hubârâ: Avlanmış toy kuşu kursağıdır. Farsçada "seng-dâne-i cerz" derler. Tabiatı sıcak ve kurudur. Gözde olan kornea (karîne) izlerine parlatıcılık verir ve göze inen suyu eritir/çözer (tahlil eder).
Kânısetü’l-kutât: Bağırtlak kuşu kursağıdır. Farsçada "seng-dâne-i hâr" derler. Bunun kursağının tabiatı sıcak ve kurudur ve yoğun kıvamlıdır. Sarılık tevellüt ettirir ve hazmolmaz, bütün kursaklardan bu yaramazdır. Bütün kursakların dahi hazmı ve mideden inmesi geçtir ama tarçın ve karabiber ıslah eder. Hepsinden semiz ördek kursağı yeğdir, ondan sonra semiz tavuk ve horoz kursakları yeğdir ve toy kuşunun kursağı göze faydalıdır, nitekim zikrolundu. Kavânis: Kursaklardır. Bab evvelinde kânıse diye çeşitleri zikrolundu.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Kânısa: Tavuk ve gayrı kuşlarda olur. Türkçede katı dedikleri nesne ki hakikatte kuşların o midesi ve işkembesidir. Eğer onunla olan sinirliliği giderilse eti iyi olur. En iyisi kaz katısı, ondan sonra semiz tavuk katısıdır. Zahmetli işler işleyenlerin gıdalarındandır. Yıkanıp hazmolununca ondan iyi kan hasıl olur. Tavuk katılarını çok yemekten kulunç hasıl olur ve geç hazmolunur, hususan kebap olmuşu su ile pişmişinden ziyade geç hazmolunur. Onu yiyenlere evla olan şudur ki muhkem pişirip sinirliliğini giderip yiyeler. Eğer sinirleri ile yerlerse sirke, mirî ve ziyade tuz ile yiyeler. İçinde olan sarı tabakasını, yani derisini alıp kurutup ve ezip soğuk su ile içseler karın yürümesinden ve bağırsaklarda nesne eğlenmeyip sıyrılmaktan fayda eyleye. Ve bu deri her ne denli zayıf ve kuru bedenli hayvandan olursa, o denli tesiri ziyade olur.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Mahiyeti: Kuşların kursakları bilinendir. Kuşların kursağına derler, gıda vermesi çoktur. Ama tavukların kursakları dahi diğer kursaklar gibi süratle hazmolunmaz. Fiilleri ve Havassı: Kavim zannederler ki kursağın dâhilde olan tabakası, kurutucu olarak mide ağzına ve ağrısına faydalı olur. İbn Maseveyh dedi ki hususan horozların kursaklarının bu menfaati daha çoktur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb Cilt 2]
Kânıset: Kursaktır. Takvimü’l-Edviye'nin sözü üzere bütün kursaklardan ördek kursağı yeğdir, en iyisi semiz olmaktır. Galenos'un sözü üzere kıvamı cidden kalın / yoğundur. İbni Maseveyh'in sözü üzere eğer kursağın iç derisini kurutup içseler mide ağzına müfittir.
Kânısetü’d-decâc ve’d-düyûk: Tavuk ve horoz kursaklarıdır. Farsçada "seng-dâne-i murg-ı hâne-gî" ve horoz derler. Ördekten sonra tavuk ve horoz kursağı yeğdir. Eğer horozun kursağının iç derisini kurutup içseler mideye ve mide ağzına fayda eder ve bunların kursaklarının gıdası mutedildir(dengelidir), yani az veya fazla iyi değildir ve geç hazmolur.
Kânısetü’l-hubârâ: Avlanmış toy kuşu kursağıdır. Farsçada "seng-dâne-i cerz" derler. Tabiatı sıcak ve kurudur. Gözde olan kornea (karîne) izlerine parlatıcılık verir ve göze inen suyu eritir/çözer (tahlil eder).
Kânısetü’l-kutât: Bağırtlak kuşu kursağıdır. Farsçada "seng-dâne-i hâr" derler. Bunun kursağının tabiatı sıcak ve kurudur ve yoğun kıvamlıdır. Sarılık tevellüt ettirir ve hazmolmaz, bütün kursaklardan bu yaramazdır. Bütün kursakların dahi hazmı ve mideden inmesi geçtir ama tarçın ve karabiber ıslah eder. Hepsinden semiz ördek kursağı yeğdir, ondan sonra semiz tavuk ve horoz kursakları yeğdir ve toy kuşunun kursağı göze faydalıdır, nitekim zikrolundu. Kavânis: Kursaklardır. Bab evvelinde kânıse diye çeşitleri zikrolundu.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Kânısa: Tavuk ve gayrı kuşlarda olur. Türkçede katı dedikleri nesne ki hakikatte kuşların o midesi ve işkembesidir. Eğer onunla olan sinirliliği giderilse eti iyi olur. En iyisi kaz katısı, ondan sonra semiz tavuk katısıdır. Zahmetli işler işleyenlerin gıdalarındandır. Yıkanıp hazmolununca ondan iyi kan hasıl olur. Tavuk katılarını çok yemekten kulunç hasıl olur ve geç hazmolunur, hususan kebap olmuşu su ile pişmişinden ziyade geç hazmolunur. Onu yiyenlere evla olan şudur ki muhkem pişirip sinirliliğini giderip yiyeler. Eğer sinirleri ile yerlerse sirke, mirî ve ziyade tuz ile yiyeler. İçinde olan sarı tabakasını, yani derisini alıp kurutup ve ezip soğuk su ile içseler karın yürümesinden ve bağırsaklarda nesne eğlenmeyip sıyrılmaktan fayda eyleye. Ve bu deri her ne denli zayıf ve kuru bedenli hayvandan olursa, o denli tesiri ziyade olur.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Kuşların kursağı (kavânis / kânısa)
el-Mâhiyyetü: Kavânisu’t-tayr ma'ruftur, kuşların kursağına derler, gıdâiyyeti kesîredir. Amma decâcin kavânisi dahi sâir kavânis gibi bî-sür'atin munhadim olmaz. el-Ef'âlü ve'l-Havâssu: Kavm zann ederler ki kânısanın dâhilde olan tabakası müceffifeten fem-i mi'deye ve veca'ına nâfi' olur. İbn Mâseveyh dedi ki husûsan kavânis-i düyûkun bu menfa'ati ekserdir. [İbni Sina - El Kanun Fittıb]
el-Mâhiyyetü: Kavânisu’t-tayr ma'ruftur, kuşların kursağına derler, gıdâiyyeti kesîredir. Amma decâcin kavânisi dahi sâir kavânis gibi bî-sür'atin munhadim olmaz. el-Ef'âlü ve'l-Havâssu: Kavm zann ederler ki kânısanın dâhilde olan tabakası müceffifeten fem-i mi'deye ve veca'ına nâfi' olur. İbn Mâseveyh dedi ki husûsan kavânis-i düyûkun bu menfa'ati ekserdir. [İbni Sina - El Kanun Fittıb]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.
