Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

🌿 Gıdalar ve Bitkiler 🌿

Gölevez (Kulkas - Kolakas)

Serbest metin
Gölevez sıcak ve nemlidir, cinsel münasebeti kavi eyler.
[Mebâhis-i Emrâz]

Gölevez: Bir ottur ki sular üzerinde biter, yaprağı kabak yaprağına benzer, her yaprağının bir özdeği olur parmak yoğunluğunca. Yemişi olmaz, cemisinin bir özdeği olmaz, kökten başlı başına çıkar, kökü turunca benzer dışı kızıl içi ak olur, geç hazmolur evet mideyi kavi eder. Bağırsaklar zahmetine fayda ede, cinsel münasebeti ziyade eder ve semirtir. Çok yemek kara safra eyleye.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Gölevez: Bir meşhur ottur ki sulu yerlerde olur, yaprakları yassı budakları çok. Kullanılan onun köküdür ki havuca benzer. Mısır'da çok olur ve Şam'ın dahi bazı beldelerinde bulunur. Tutta dahi olur, imşire değin kalır. Ve gah balçıkta gizlerler, üzerine su dökerler. Çok zaman kalır. O, sıcaktır evvelkinin ahirinde ya ikincinin evvelinde ve nemlidir ikincide. Gayetle semiz eder ve cinselliğe kuvvet verir ve göğsün pürüzlülüğünü ve öksürüğü zail eder. Ve onun bir nevi erkek olur. Pişirmede pişmez. Ne zaman ki dövüp şişlere koysalar çözer. Ve eğer yakıp yaralara ekseler etlendirir. Ve kılları şiddetli eder. O, leziz gıdadır, yaraları ıslah eder ve böbrekler zayıflığını zail eder ama kalın/yoğun kıvamlı(galiz) yel tevellüt eder ve tıkanıklık getirir. Bal ve sirkencübin düzelticisidir. Ve kezalik tarçın ve karanfil düzelticisidir.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]

Gölevez: Mısır diyarında sular kenarlarında ve sulara yakın yerlerde çok biter bir nebatın meşhur ismidir. Kökünü gahi Mısır gemileri ile İstanbul’a dahi getirirler maruftur. Nebatının yaprağı muz ağacının yaprağına müşabihtir lakin uzun değildir, değirmiliğe meyillidir. Çöğen yaprağı gibi ve her yaprağının parmak kalınlığında başka budağı vardır ve budağı yerden biter. Nebatının başka baldırı ve yemişi dahi yoktur. Kökü büyüktür, ağaç kavununa benzer ama üstü kızıla meyilli ve içi beyaz ve kalın/yoğun kıvamlı(galiz) ve sıktır. Muz yemişi gibi lezzetinde tutuculuk ile bir miktar dili acıtır keskinlik vardır. Tabiatı birinci derecede sıcak ve kurudur. Eğer haşlasalar harabeti yani dili bozup incitmesi gidip pişirmekle yapışkanlık yani yelmeşiklik peyda olur. Sanki yapışkanlık onun içinde kuvvet olarak iken pişirmekle zahir olur. Ondan hasıl olan gıda kalındır/yoğun kıvamlıdır(galizdir), hazmda ve mideye ağırlık vermede lahana gibidir ama karnı tutar belki mideye kuvvet verir, bağırsaklar içi sıyrılmak marazlarına faydalıdır. Karnı tutmada kabuğu kavidir, bedeni semirtip cinsel münasebeti ziyade eder. Ama daima yemesi kara safra peyda eder. Onu yiyenlere lazımdır ki gahi(ara ara) bedenlerinden kara safrayı ihraç edeler. Bazıları sirke ve hardal katıp kullanırlar. Pes lezzeti hoş olup mideden çıkması tez olur. Bazıları demişler ıslahı ayva suyu ve keçiboynuzu dedikleri yemiş rubbu iledir. Tohumundan kullanım caiz olan miktar bir dirhemdir.
[Hasan B. Abdurrahmân - Ma la yesaüt tabibe cehluhu]

Erişim kontrol ediliyor…

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Kulkas
(Arama Kelimeleri/Dizin: Kulkas, قلقاس, Gölevez, Kolokas, Colocasia esculenta)

el-Mâhiyyetü: Anuñ üşnâna müşâbeheti vardur.
et-Tab'u: Derece-i ûlâda hârr ve yâbisdür.
el-Havâssu: Anda ma'a’l-kabz mülûhat vardur ve eczâsı gayr-i müşâbihdür ve nefh-i yesîri vardur.
A'zâü'ş-Sadr: Anuñla gargara olınıp sadr temlîh olınur.
A'zâü’n-Nefz: Mâ'ü’l-asferi ishâl eder husûsan bezrinüñ ve nebâtınuñ usâresinüñ ishâli ekser olur; ishâl alîli id'âf eylemesin içün anlar kalîlen isti'mâl olınur. Ve ol devâ müdrirdür ve safrâyı ve mâ'iyyeti bi-rıfkın ishâl eder. Ve şerbet-i vâhidesi rıtl-ı vâhidiñ sülüsinden iki sülüsine varınca kadar [olur]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.