Bel Soğukluğu
Pırasayı dövüp kaynatıp suyunu içeler bel soğukluğuna ve mesanesinde taş olana ve su yolunda zor görenlere ziyade faydalıdır. [Kitab-ı Macun]


Dahi bel soğukluğuna uğrayan adam zencefil macununu sabah akşam yeseler kurtarır.
[Hukemayi Tertibi Mualice]

Not: Buradaki metin "Bel ağrısı" başlığımızdaki Kemaliyye kaynaklı metin ile neredeyse aynıdır.
Soğuktan olan bel ağrısının nişanı odur ki az giyince ve kuşaksız yürüyünce gece açık kalınca soğuk yemişler yiyince ağrısı ziyade olur, sonuçları tezcek belirir. Zira hastalığın sebebi soğuktan olmuş idi her soğuk nesne onu ziyade eder yüzeye çıkarır. Bilin ey dost, erkeklik suyu ki çocuk ondan yaratılır külliyen, tamamen belden gelir. Nitekim Hak Teala Kur'an içinde buyurur: (Tarık)/ 6-7 "Hulika min main dafik. Yahrucü min beyni's-sulbi ve't-tera'ib." Belden kemiklerden ve etlerden ve sinirlerden ve damarlardan yaratılmıştır. Beli soğuk alsa o soğuğun tesiri belin kemiklerine etlerine küllisine bile olur. Beli asıl mizacından ki o hararet rutubettir, çıkartır soğutur. Mademki asıl mizacından çıkar bozulur bundan çıkan meninin dahi mizacı bozuk olur, cinsel ilişki iştahı o adamda az vaki olur ve hem meni tez iner çabuk olur ve hem hatun o inen sudan hamile olmaz ancak (olursa da) az olur(çoğunlukla olmaz). Belde soğukluk olunca sidik aleti ve iki böbrek ve mesane küllisi zayıf olur zira bunların kökleri ve bağları ve sinirleri küllisi belden gelir bele ulaşıktır/bitişiktir. Tez tez sidik ettiği ve alet güçsüzlüğü/gevşekliği ve cinsel ilişki lezzeti-zevki az olduğu hepsi belde soğukluk olduğundandır. Bil ki ey dost akıl sahipleri buyurmuşlardır ki bedene zahmet girince batman batman girer çıkınca dirhem dirhem çıkar. Soğuktan olan hastalıklara sıcak nesnelerle ilaçlar olunur ve sıcaktan olan hastalıklara soğuk nesnelerle ilaçlar olunur. Diğer bel soğukluğuna evvel darıyla tuzu kavuralar beraber keseye koyalar belin ağrıyan yerine bağlayalar biraz sabredeler ondan sonra yüzüstü ısıtılmış darının üzerine sabaha kadar yatalar. Bu resmi tekrar edeler ondan bir kumral kuzu derisini alalar yukarı ucunu kürek kemiklerinin aşağısından gömlek üstüne dikeler yüzünü tenden yana edeler aşağısı belden aşağı ine karşı darıyla yumuşak tuzu kavurup dediğimiz gibi edeler sıcak saralar sıcağına sabredeler. Ekşiden ve soğuk nesnelerden perhiz edeler, gıdalardan bedeni ısıtıp-kızdırır nesneler yiyeler ama kuzu derisini belinden gidermesinler, ta ki bahar gelip havalar tam sıcak olmayıncaya dek. Giderdiği vaktin yerine bir pamuk bezini bele koysunlar bir nice gün ondan sonra onu dahi gidersinler öyle. Diğer belin soğukluğunu gidermek için bir yeni yassı kiremidi ocağa bırakalar kıza, çıkaralar yukarı zikrettiğimiz yağlardan bele süreler. Kiremidin üstüne keçe koyalar dahi üstüne pamuk bezi koyalar dahi üstüne yatalar. Bu resme bir nice kez edeler şifa bula. Diğer eğer tandırı kızdırıp üzerine keçe döşeyip dahi üzerine pamuk bezini örtüp yüzüstü yatsalar bir nice kez bu resme edeler gayet şifalıdır. Eğer şöyle ki zikrolunan yağlardan sürseler dahi faydası yeğ ola (mübarek yağ ve bel ağrısında bahsedilen yağlar). Bu zikrettiğimiz yemekleri sıcak yemek gerek: Erkek koyun eti ve sıcak otlu yemekler yemek gerektir ve soğuklardan yemişlerden soğuk havadan perhiz etmek gerektir.
[Mehmet'in İlaçnamesi]
Hindistan cevizi cinsel gücü ziyade eder ve meni artırır ve böbreği kızdırır ve sidik damlamasını keser ve mesane soğukluğunu giderir faydalıdır... Kuru üzüm şırası yürütür böbreği ve mesaneyi sıcak eder ve taşı çıkarır.
[Kitab-ı Tıbb]

Bel soğukluğuna budur derman
Eski zeytinyağını fitil (lavman) kıl ey can
Yani kağıdı bük fitil (lavman) eyle
Büyük etme onu miktarını az eyle
Sidiğin ardından sok birini ahi
Çıkar soluyup iş güç sonrası birini dahi
Halis oluncaya dek eyle bu kafi
Sana ta ki vere şifa Şafi
[Manzûme fi İlmü't-Tıbb]