Vâk (Gece Balıkçılı / Nycticorax nycticorax)

Vâk: O güvercin hacminde olur. Başında kıllar vardır. Şiddetli beyazdır. Ve başı gayetle siyah ve tüyü beyazdır. Ve ince sularda çok mesken tutar. O ikinci derecede sıcak ve birincide kurudur. Kalın yelleri dağıtır/çıkarır(tahlil eder) yemekle ve felci(fâlic) mutlakan, hatta tüyü ile tütsü eylemek ve üzerinde yatmak. Ve yağı ok ucu gibi şeyleri çeker/emer. Ve ödü gözden beyazı ve alacayı(behak) yıkar/temizler. Ve ama acayip ehli dedikleri ki: "Vâk bir ağaçtır ki insan suretinde. Ve ne zaman ki sureti kamil oldukta vak vak deyip çığırır. Ve düşer. İçinde beyaz şey pamuk gibi bulunur. Eğer bir kimse onu yese ömrü uzun olur ve sıhhati hıfzedilir. Ve eğer yaraya koysalar etlendirir." Ve hurafeler yönündendir. Ve bir aslı yoktur.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]

Vâk: Bağdat vilayetinde su kuşlarından bir çeşit kuş ismidir ki rengi siyaha çalan bozdur. Bir miktar beyazlığı dahi vardır ve başı siyahtır. Başının üstünden ardına bitmiş üç veyahut dört veyahut beş ziyade beyaz ve düz ve ziyade ince ve güzel tüyleri biter. Türk taifesi onu sorguç edinirler. Bu kuşun tabiatı sıcak ve kurudur. Harareti kuruluğundan daha kuvvetlidir. Diğer su kuşları etlerinde olan çirkin koku bu kuş etinde çok değildir, azdır. Mizaçları soğuk olanlara, yaşlılara ve soğuk yelleri olanlara, hususan en yerlerde ve dizlerde olan yellere ziyade faydalıdır, ama mizaçları sıcak olanlar yeseler ıstırap ve tasa verir. Onlara ıslahı budur ki ekşi yemişler emeler ve üzerine sade sirkencübin içeler ama kebap edip yemek mideden geç indirir. Evla budur ki suda pişirip ondan sonra badem yağı veyahut şîr-i rûgan ile kavuralar ve kişniş ve nânhvâh dahi katalar. Ödü ile göze sürme gibi çekseler göze yıkayıcılık vere ve eğer alacaya(behak) bal ile karıştırıp sürseler fayda eyleye. Tuzlanmış eti oğlan sonu dedikleri deriyi dışarı çeker.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]