Lapis Judaicus
Benî İsrâil Zeytûni (Hacerü'l-yehud / Yahudi Taşı)
Bir taştır zeytin renginde palamut gibi uzunca olur ve üzerinde alaca yazıcıklar var ovulunca içi parlar/cilalanır ve derler ki olduğu vilayette cumartesi gün bulunmaz onun için Hacerü'l-yehûd diye ad verdiler. Mutedildir, fayda eder sidik zorluğuna(usr-ı bevle) ve parçalar böbrekler taşını.
[İbnü'n-Nefîs - Şerh-i Mûcez fi't-Tıbb]

Eğer Benî İsrâil zeytini ki pelite benzer, nohut miktarı alıp suda ıslatsa, üç kaşık sıcak suyla içse, filhal sidiği açıla ve böbrekte ve kavukta olan taşı eritip/çöze.
[Mir Salih B. Havabin - Risâle fi't-Tıb]

Kafrü'l-yehûd resminde yazıldı ki Beytülmakdis yakınında bir göl vardır ki ona Buhayretü'l-Yehûdâ derler, Kafrü'l-yehûdun vücudu ve hudusu o mahalde olmakla bu isim ile isimlendirildi, caizdir ki Hacerü'l-yehûd o semtte çok olduğundan ola, lakin bu tercümede yazılan ondan uzaktır. Bu taş Filistin ve Şam arazisinde ve Beyrut dağında bulunur ve Benî İsrâil zeytini demekle maruftur, zira renkleri zeytuni maviliğe meyillidir.
Mahiyeti Hakkında: Cismi küçük ceviz kadar olur lakin biraz uzunca olur, onun için bazı müfredatta palamuda benzer diye yazılır ve o taş çizgiler ile kesişir, biraz çizgiler uzunluğunun bir tarafından başlayıp uzunluğun diğer tarafında nihayetlenir ve diğer çizgileri dahi o taşın enini daire şeklinde dolanır ve uzunluğa giden çizgiler ile ene giden çizgiler bütünüyle kesişirler; uzunluğa giden çizgiler birbiriyle paraleldirler ve kezalik ene giden çizgiler dahi paraleldirler ve paralel olmakla o taş çizgilerin içinde tefalis gibi baki kalıp parlar/cilalanır. "Tefalis" o parlamalardır ki yıkanmış uzvun esnasında ve içinde müteaddit mahallerde pullar kadar kuru yerler kalıp parlar/cilalanır.
Beslenme Organları Hakkında: Hacerü'l-yehûd mideyi zayıf eder ve mideye muvafık olmaz ve şehveti düşürür.
Boşaltım Organları Hakkında: Böbreklerde olan taşı parçalar ve ihraç eder. Ve tek şerbeti sıcak su ile on üçte üç olur. Ve iddia olundu ki bu taşın mesane taşına dahi faydası olur lakin sahih değildir ve mesanede olan taşa faydası sabit değildir. Ve denildiği üzere makatta akan kanı keser.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]

Hacerüʼl-yehûd: Benî İsrâil zeytini derler Türkçede; seng-i yehûd Farsçada; hacerüʼz-zeytûn Arapçada; lâpis cûzâyikûm Latincede, Frenkçede; lâbis cûzâîkûn İspanyolcada. Hacerüʼl-yehûd dedikleri, zeytin gibi ve dahi büyücek bir taştır, güvercin yumurtası kadar olur. Birbirine ulaşmış alacaları olur. Bazısı yuvarlak ve bazısı uzunca olur. Şam mülkünde çok bulunur. Erkek ve dişi olur. Alası zeytuni renk ve erkek olmaktır. Galenos sözü üzere tabiatı mutedildir. Takvim sahibi sözü üzere ikinci derecede kuru, evvelde soğuktur. Eğer sıcak suyla yarım miskalini böbrek ve mesane marazlarına verseler taşlarını kırar ve çıkarır. Eğer mesanede irin olsa sıcak suyla ve tere yaprağı suyu ile vereler. Ve yalnız sidik tutulduğuna ezip içirseler anında sidiği yürütür, tecrübe edilmiştir. Hermes hekim sözü üzere bu taşı yarasa kanı ile ezip göze çekseler kaş ve kirpiğin kılları dökülmüş ise geri bitirir. Fulus sözü üzere makat kanını dahi keser. Şerbet miktarı yarım miskaldir. Ama mideyi zayıflatıcıdır ve iştahı keser. İshak sözü üzere dalağa zarar eder, ancak bal düzeltir. Minhac sahibi sözü üzere şehveti dahi düşürür demiş. Galenos sözü üzere mideye yaramazdır, ancak kereviz tohumu düzeltir.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]

Hacerü’l-yehûd: Benî İsrâil zeytini derler. Pelite benzer. Eğer nohut kadar alsalar suda ezseler üç kaşık sıcak suyla içseler derhal tutulan sidiği yürüte. Ve kavuktaki ve böbrekteki taşı erite/çöze. Gayetle tecrübe edilmiştir.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Hacerü'l-yehûd: Ona Benî İsrâil zeytini derler. O, bir taştır Beytülmakdis ve Şam diyarlarında olur. O, yumuşak ve yuvarlak ve uzunca olur. Ve iyisi, zeytuni ve çizgili olandır. O, sıcaktır evvelkide ve kurudur üçüncüde. Eğer onu ezip ve sıcak su ile içseler taşı ezer ve hasıl olmayı meneder. Ve eğer yaralara serpseler etini kaynatır ve bal ile pek yerlere sürseler eritir/çözer(tahlil eder). Ve o, ciğere zararlıdır. Zamk onun düzelticisidir. Ve şerbeti: Yarım dirhem.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]



Hacerü'l-yehûd: Şam vilayetinden Beyrut Dağı’nda ve Filistin’de çok bulunur bir taştır. Palamut şeklindedir beyazdır. Üstü düz değildir, iridir. Üzerinde birbirine doğru çizgiler vardır, sanırsın ki çekilmekle uzanmıştır. Bu taş su ile ezilir ve lezzeti yoktur. Eğer nohut miktarını alıp su ile bileği üzerinde ezip sıcacık sudan üç kavasus ile içseler ki her kavasus iki buçuk vakıyye ve yarım vakıyye ve çeyrek vakıyyedir, güç ile işemeye faydalıdır ve böbrekte olan taşları ufaklaya. Ama kavukta olan taşlara faydası yoktur.
[Hasan B. Abdurrahmân - Ma la yesaüt tabibe cehluhu]