Mermahuz, Origanum syriacum Mahiyeti: Bu nebat bilinendir (ma'ruftur) ve çiçeği (zehri) yeşilliğe (hudrete) meyil tozludur / kül rengidir (ağberdir), kokusu güzel (tayyibe) ve baygındır (fatıredir).

Tabiatı: Dımaşki dedi ki; mermâhuz, mercanköşkten (merzencüşten) daha sıcak (eshan) ve daha kuvvetlidir (akvadır); üçüncüde sıcak (har), ikincide kurudur (yabistir).

Hassaları: İnce/hafif (latif), eritici (muhallil), yelleri sakinleştiricidir (müsekkin-i riyahtır) ve balgami tıkanıklıkları (süded-i balgamiyyeyi) açıcıdır (müfettihtir), hangi organın (uzvun) tıkanıklığı (süddesi) olursa olsun hepsini (cemian) açar-fetheder (teftih eder).

Baş Organlarındaki Etkisi: Şaraba bırakılsa (ilka olunsa) süratle (serian) sarhoş (sekr) eder. Ve şarap üzerine koklaması (şemmi) baş ağrısı (tasdi) eder lakin koklaması ve suyu ile yıkanması (natulu) üzerine kapanmak (ikbab), bütünüyle buharı ve soğuk baş ağrısını (suda-ı baridi) eritir (tahlil eder) ve bu fiillerde yavşan otuna (şihe) benzer.

Beslenme/Hazım Organlarındaki Etkisi: Mideyi kuvvetlendirir (takviye eder) ve karın içi organların (ahşanın) tıkanıklıklarını (süddelerini) açar (teftih eder) ve mide rutubetini kurutur (neşf eder).

Atım Organlarındaki Etkisi: Bağırsakları (em'ayı) kuvvetlendirir(takviye eder).

[İbni Sina - El Kanun Fittıb]



Mermâhuz: Dağ nanesi (mervü'l-cebeli) derler. Yaprakları sığır diline (lisanü's-sevre) yakındır (karibtir). Ancak (illa) ondan uzundur. Ve tohumu (bezri) keten gibi kozada olur. Üçüncüde sıcak (har), onda ya dördüncüde kurudur (yabistir). Rutubetleri kurutur ve mide zayıflığını (za'f-ı mideyi) ve sevdavi çarpıntıyı (hafakan-ı sevdaviyi) ve mide bulantısını (gaseyanı), kusmayı ve ciğer zayıflığını izale eder amma baş ağrısı (suda') peyda eder (tevellüd eder), mersin (as) ıslah edicisidir. Ve şerbeti: Öz suyundan (şiresinden) bir vakıyye ve tohumundan (bezrinden) iki miskal.

[Davud-u Antaki - El Tezkire]



Mermâhuz: Dağ nanesi (merv) çeşitlerinden (asnafından) birisidir. Bu isimle meşhur olmasından dolayı (olmağın) başka zikrolundu. Karış kadar ve dahi ziyade baldırlı bir nebattır. Baldırı ağaç gibidir ve damarları uzundur. Yaprakları baldırı üzerindedir. Yaprakları ne tam yuvarlak (değirmi) ve ne uzundur, ortadır ve yeşilliği (yaşıllığı) koyu siyaha meyillidir. Kokusu hoştur ve lezzeti acıdır, azıcık tatsızdır. Tohumu nebatın etrafında bitip Rumi aylardan Temmuz ayında erişir, keten tohumu gibidir. Yapraklarının başlarında azıcık keskinlik vardır. Yaprakları aşağı meyillidir. Bu tür (nev) dağ nanesi (merv-i cebeli) demekle meşhurdur (ma'ruftur). Çiçeği siyaha meyil sarılığa meyillidir. Tabiatı üçüncü derecenin sonlarında (evahirinde) sıcak ve kurudur; sevda sebebiyle olan yürek oynamasına faydalıdır. Eğer koklamakla ve eğer suyuyla yıkamakla (natul etmekle) başta olan tıkanıklıkları (süddeleri) açıcıdır. Pişirilmişi rahim ağrılarına ve gebe olan avratların içerilerinde olan ağrılara ondan veyahut pişirilmişinden içmekle veyahut içinde oturmakla faydalıdır. Eğer maraz soğuktan olursa şarap ile içeler. Şarap içerken çok koklasalar sarhoş edip baş ağrıtır. Kezalik şarap içinde ıslatsalar böyledir. Mideye ve zayıf olan göğüs perdelerine kuvvet verir ve midede olan yaşlıkları giderip kurutur ve bağırsakları kuvvetlendirir (kavi eder). Eğer taze yapraklarını sıcak (ıssı) hamam içinde döşeyip, içeride olan organlarda (azada) ve bedeninde yürür makulesi yelleri ve ağrıları olan kimseler üzerinde yatsalar ziyade fayda eyleye ki, başka (aher) deva ona benzer olmaya. Eğer yaprağı ve eğer çiçeği ve eğer tohumundan şerbet miktarı iki dirhem miktara dektir.

[Ma la yesaüt tabibe cehluhu]