Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

Yemekler

Tirit

Serbest metin
Fetît / Tirit / Papara (Ekmek Kırıntısı / Etsuyu-Ekmek Yemeği)
Fetit: Bir yemektir ki ekmekten olana tirit derler, meşhurdur. Et suyunda ekmeği ıslatırlar, tabiatı et suyu tabiatında olur. Bazen ona tuzlu peynir katarlarsa ona papara derler, meşhurdur. Tabiatı sıcak ve kurudur, ağırdır(sakil), ama hamur simidi yufkasından sac üzerinde pişirip semiz tavuk suyu ile sonra ıslatıp çeşit çeşit semiz et ve tavuk ve soğan koyarlar. Arabistan'a mahsustur, Rum'da çoklukla bilmezler. Çok gıda verir, kış günlerinde iyidir. Tabiatı sıcak ve kurudur. Hastalıktan kalkmışlara vermeyeler, çok gıda verir ve geç hazmolur. Eğer simitten olursa midede çok bekler. Ve bir çeşit fetit vardır hayvan dalağıyla pişirirlermiş. Bu diyarlara mahsus değildir.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]

Fetit: Kuru ekmeği öğütüp ekmekten olan ufaklardır ki katı ince olmasın. Ne makule ekmekten ederler ise tabiatı o ekmeğe tabidir. Kullanılanı buğday ekmeğindendir, kurudur, yeller peyda eder, hazmı geçtir, sevda peyda eder ve soğuk ve yelli hastalıklar(marazlar) peyda eder; mesela kulunç(kulenc) gibi ve yan ve boş böğürler ağrıları gibi. İslahı budur ki susam ve kimyon ve Hint nanhuvası ile edeler ve bol yoğurup iyi pişireler ve şeker ile kullana ve yağlar ile yiyeler. Mizaçları kuru ve sevdavi olanlara yaramazdır. Evla budur ki fetiti asla taze yemişler ile yemeyeler ve herkes ki göğüs perdeleri zayıf olup yelli ola ondan kaçına. Yağlardan onunla kullanmak için tatlı badem yağı cümleden evladır. Ekmeğini gölgede kurutalar. Eskisi yaramazdır. Eskisi odur ki lezzeti bozulup başka lezzeti ola. Şeker her çeşidini islah eder.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Fetît / Tirit / Papara (Ekmek Kırıntısı / Etsuyu-Ekmek Yemeği)
Fetît: Bir taʿâmdur ki etmekde olana tirit derler, maʿrûfdur. Et suyında etmegi ısladurlar, tabîʿatı mâʾü’l-lahm tabîʿatında olur. Gâhî ana tuzlu penîr katarlarsa ana papara derler, maʿrûfdur. Tabîʿatı hâr u yâbis olur, sakîl olur, ammâ hamîr simîdi yufkasından sac üzerinde bişürüp semüz tavuk suyı ile sonra ısladup envâʿ semüz et ve tavuk ve sogan korlar. ʿArabistân’a mahsûsdur, Rûm’da çokluk bilmezler. Çok gıdâ verür, kış eyyâmlarında eyüdür. Tabîʿatı hâr u yâbisdür. Hastalıkdan kalkmışlara vermeyeler, çok gıdâ verür ve geç hazm olur. Eger simîdden olursa miʿdede çok eglenür. Ve bir nevʿ fetît vardur hayvân talagıyla bişürürler imiş. Bu diyârlarda mahsûs degildür.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.