Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

🫙 Yağlar 🫙

Turp Yağı ve Turp Tohumu Yağı

Serbest metin
Turp Yağı ve Turp Tohumu Yağı
Dühn-i fücl: Hint yağı ve turp yağı kuvvetleri birbirine benzerlerdir, ikisi dahi eritici/çözücüdürler(muhallillerdir), birbirine kıyas ile o iki yağın kavisi Hint yağıdır velakin turp yağı sıcaktır. Ve turp yağı eski zeytinyağına benzer.
Tabiatı Hakkında: Bu iki yağın tabiatı üçüncü derecede sıcak ve kurudur.
...Turpun yağı Hint yağı kuvvetindedir lakin turp yağının harareti Hint yağı hararetinden şiddetli olur.
...Özsuyu ve yağı kulakta olan yele cidden faydalıdır.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]

Efâsûn: Turp yağıdır. Turp yağı(Dühnü’l-fücül) diye zikrolunur.
Dühn-i bezrü’l-fücül: Turp tohumu yağıdır. Farsçada revgan-ı tohm-ı turb derler. Tabiatı üçüncü derecede sıcak ve kurudur ve eski zeytinyağı mizacındadır.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]

Dühnü bezri’l-fücl
Turp tohumunun yağıdır. Kulakta olan yellere ve soğuk ağrılarına faydalı ola. Eğer damlatsalar ve yüze dürtseler cila ede. Ve cümle zahmetlere ve alaca hastalığına(behaka ve barasa) begayet faydalı ola dürtseler. Terkibi budur kim, ban yağı gibi ola.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]

Dühnü’l-ficl: Turp yağı. Sıcaktır, ziyade sıcak edicidir. Bir marazdan kalkıp bedenine bit ulaşmış olan kimse bedenini yağlasa defedip iyi eyleye. Yüze sürseler yüzde olan sivilceleri giderip cila eyleye. Turp yağı kene tohumu yağından sıcaktır, hıltları inceltip latif eder, kulakta soğuktan olan ağrılara ve yellere iyidir, alaca hastalığına(behak ve barasa) iyidir ve maddeleri ve yoğun kıvamlı/kalın hıltları ziyade eritip/çözüp(tahlîl edüp) indirir. Yağlanmakla felç ve yüz felci marazlarına fayda eder. Bu yağı turp tohumundan ve tohumlanmakla başladıkta yaprağından dahi ederler. Nitekim eskiden tariki beyan olunmuştur. Bu yağ eski zeytinyağı kaimmakamı olur. Akrep soktuğuna panzehir makulesidir yani ziyade fayda eder. Kullanım miktarı iki dirhemdir.
[Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]

Ve hem turpun yağı sıcaktır, kurudur, kulağa damlatsalar soğuk yelleri çıkara gidere.
[Kitab-ı Tıbb]

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Turp Yağı ve Turp Tohumu Yağı
Dühn-i fücl: Dühn-i hırva' ve dühn-i fücl kuvvetleri biribirine müteşâbihlerdir, ikisi dahi muhallillerdir, biribirine kıyâs ile o iki dühnün akvâsı dühn-i hırva'dır velâkin dühn-i fücl eshandır. Ve dühn-i fücl ʿatîk zeyte müşâbihtir.
Fi't-Tab'ı: Bu iki dühnüñ tabî'atı derece-i sâlisede hârr-ı yâbistir.
...Füclüñ dühnü hırva' dühnü kuvvesindedir lâkin dühn-i füclüñ harâreti dühn-i hırva' harâretinden eşedd olur.
...Usâresi ve dühnü kulakta olan rîhe cidden nâfi'dir.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.