Hayvansal Maddeler
Büssed (Mercan Taşı)
Serbest metin
Büssed (Mercan Taşı)
Türkçede mercan kökü derler.
Mahiyeti Hakkında: Mahiyeti meşhurdur, mercan dedikleri taşın aslıdır, Akdeniz(bahr-i Rûm) ve Batı denizinde(bahr-i Magrib'de) olur, o deryaların dibinde biter. Üç nevi olur, kimi kırmızı ve kimi kara ve kimi beyaz olur.
Tabiatı Hakkında: Birinci derecede soğuk ve üçüncü derecede kuru olur.
Fiilleri ve Hassaları Hakkında: Tutucudur/Büzücüdür(Kâbızdır), kanamayı meneder ve kurutuculuğu tutuculuğundan/büzücülüğünden(tecfîfi kabzından) ekser ve daha şiddetlidir.
Çıbanlar ve Yaralar Hakkında: Fazla eti keser.
Göz Organları Hakkında: Cilası sebebiyle ve gözde yerleşmiş olan rutubetleri çekmesi ile gözü takviye eder hususa yanmış ve yıkanmış olan mercan bu fiilleri işler ve yara izlerini cilalayıcı olur ve göz sulanmasını giderir.
Nefes Aletleri ve Göğüs Hakkında: Kan tükürmeyi hapseder ve nefese yardımcı olur. Ve siyah mercan dahi bu fiilleri işler hususa siyahın yanmışı ve yıkanmış olanı bu fiili ziyade işler. Ve mercan kalbi kuvvetlendirici ve kalp çarpıntısına faydalı olan kalp devalarındandır.
Gıda Organları Hakkında: Dalak şişi için mercan içilir ve faydası olur.
Boşaltım Organları Hakkında: Bağırsaklarda olan yaralardan faydası olur.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]
Türkçede mercan kökü derler.
Mahiyeti Hakkında: Mahiyeti meşhurdur, mercan dedikleri taşın aslıdır, Akdeniz(bahr-i Rûm) ve Batı denizinde(bahr-i Magrib'de) olur, o deryaların dibinde biter. Üç nevi olur, kimi kırmızı ve kimi kara ve kimi beyaz olur.
Tabiatı Hakkında: Birinci derecede soğuk ve üçüncü derecede kuru olur.
Fiilleri ve Hassaları Hakkında: Tutucudur/Büzücüdür(Kâbızdır), kanamayı meneder ve kurutuculuğu tutuculuğundan/büzücülüğünden(tecfîfi kabzından) ekser ve daha şiddetlidir.
Çıbanlar ve Yaralar Hakkında: Fazla eti keser.
Göz Organları Hakkında: Cilası sebebiyle ve gözde yerleşmiş olan rutubetleri çekmesi ile gözü takviye eder hususa yanmış ve yıkanmış olan mercan bu fiilleri işler ve yara izlerini cilalayıcı olur ve göz sulanmasını giderir.
Nefes Aletleri ve Göğüs Hakkında: Kan tükürmeyi hapseder ve nefese yardımcı olur. Ve siyah mercan dahi bu fiilleri işler hususa siyahın yanmışı ve yıkanmış olanı bu fiili ziyade işler. Ve mercan kalbi kuvvetlendirici ve kalp çarpıntısına faydalı olan kalp devalarındandır.
Gıda Organları Hakkında: Dalak şişi için mercan içilir ve faydası olur.
Boşaltım Organları Hakkında: Bağırsaklarda olan yaralardan faydası olur.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Büssed (Mercan Taşı)
Türkîde mercân köki derler.
Fi’l-Mâhiyyeti: Mâhiyyeti ma'rûfedür, mercân dedükleri taşuñ aslıdur, bahr-i Rûm ve bahr-i Magrib'de olur, o deryâlaruñ ka'rında nâbit olur. Envâ'-ı selâsesi olur, kimi kırmızı ve kimi kara ve kimi beyâz olur.
Fi't-Tab'ı: Derece-i ûlâda bârid ve derece-i sâlisede yâbis olur.
Fi’l-Ef'âli ve’l-Havâssi: Kâbızdur, nezfi men' eder ve tecfîfi kabzından ekser ve eşeddür.
Fi’l-Hurâcı ve'l-Kurûhı: Lahm-ı zâidi kat' eder.
Fi-A'dâi’l-Ayni: Cilâsı hasebiyle ve gözde mütemekkin ve müstekın olan rutûbâtı neşfi ile aynı takviye eder husûsâ muhrak ve magsûl olan büssed bu fi'lleri işler ve kurha âsârını câlî olur ve dem'ayı izâle eder.
Fi âlâti'n-Nefesi ve's-Sadrı: Kan tükürmegi habs eder ve nefese mu'în olur. Ve büssed-i esved dahı bu ef'âli işler husûsâ esvedüñ muhrakı ve magsûl olanı bu fi'li ziyâde işler. Ve büssed kalbi mukavvî ve hafakâna nâfi' olan edviye-i kalbiyyedendür.
Fi-A'dâi'l-Gıdâi: Verem-i tıhâl içün büssed şürb olınur ve nef'i olur.
Fi-A'dâi'n-Nefdı: Bagarsuklarda olan kurhalardan nef'i olur.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]
Türkîde mercân köki derler.
Fi’l-Mâhiyyeti: Mâhiyyeti ma'rûfedür, mercân dedükleri taşuñ aslıdur, bahr-i Rûm ve bahr-i Magrib'de olur, o deryâlaruñ ka'rında nâbit olur. Envâ'-ı selâsesi olur, kimi kırmızı ve kimi kara ve kimi beyâz olur.
Fi't-Tab'ı: Derece-i ûlâda bârid ve derece-i sâlisede yâbis olur.
Fi’l-Ef'âli ve’l-Havâssi: Kâbızdur, nezfi men' eder ve tecfîfi kabzından ekser ve eşeddür.
Fi’l-Hurâcı ve'l-Kurûhı: Lahm-ı zâidi kat' eder.
Fi-A'dâi’l-Ayni: Cilâsı hasebiyle ve gözde mütemekkin ve müstekın olan rutûbâtı neşfi ile aynı takviye eder husûsâ muhrak ve magsûl olan büssed bu fi'lleri işler ve kurha âsârını câlî olur ve dem'ayı izâle eder.
Fi âlâti'n-Nefesi ve's-Sadrı: Kan tükürmegi habs eder ve nefese mu'în olur. Ve büssed-i esved dahı bu ef'âli işler husûsâ esvedüñ muhrakı ve magsûl olanı bu fi'li ziyâde işler. Ve büssed kalbi mukavvî ve hafakâna nâfi' olan edviye-i kalbiyyedendür.
Fi-A'dâi'l-Gıdâi: Verem-i tıhâl içün büssed şürb olınur ve nef'i olur.
Fi-A'dâi'n-Nefdı: Bagarsuklarda olan kurhalardan nef'i olur.
[İbni Sina - El Kanun fi't-Tıbb]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.