Abonelikler
Uygulamamızı indirin
Freed Science

Kadim Tıbbın İhyası

Özgür Tıp amblemi

Tıbbi Miras Arşivi

🌿 Gıdalar ve Bitkiler 🌿

Riyel Hamir, Atractylis gummifera

Serbest metin
Rayül Hamir
◈ Ra'yü'l-hamîr (Eşek Otlağı / Kara Bukalemun Dikeni): Bazaverd gibi bir dikendir. Ancak o çok daha acı ve yakıcıdır (harifdir). Kokusu ve tadı tere (reşad) gibidir. Ve ne zaman ki bir eşeğe (hımara) karın şişliği (nefh) veya acı veren bir illet musallat olsa, ota yönelir; yer ve iyileşir. O, üçüncü derecede Sıcak (hâr) ve Kurudur (yâbis). Diğer parçaları cinnete ve beyin zarı iltihabına (bersama) faydalıdır. Tıkanıklıkları (intişabı) ve nefes darlığını (usr-i nefesi) paramparça edip yok eder (zail eder). Sadece koklamakla bile burundaki kanı şiddetle açar, kanatır. Ve idrarı çok şiddetli söktürdüğü için bedenin kuvvetini düşürür (sakıt ider). Şadenc (kan taşı) ve şakayık onun düzelticisidir (muslihidir). Şerbeti: Yarım dirheme kadardır. Ve bedeli: Kendi ağırlığının dörtte biri (rub'ı) kadar zümrüttür.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]
◈ Ri'yü'l-hamîr: Eşeklerin otlayacağı nebat demektir. Mağrip diyarından Endülüs vilayetine kadar uzanan bir diken ismidir. O diken, kara bukalemun (hamalavun-ı esved) diye zikrolunan nebata benzer, gölgeli ağaçları olan dağlarda biter ve kokusu tıpkı tere kokusu gibi keskindir. Kökleri de keskindir, hatta kökü yapraklarından çok daha keskindir. Eğer kökünden içerlerse, asla durmayan o şiddetli burun kanamasını anında peydahlar! Çeyrek (rub') dirhem miktarı, dalaklı (talaklu) olan kimselere fayda sağlamada tam bir panzehirdir (bad-ı zehrdür), yani anında tesir edip onarır (fi'l-hal nef' eder). Tohumu dahi burun kanamasını şiddetle akıtır. Hem kökü hem de yaprağı, hıltları derinden ve sağlamca söküp çeken ve idrarı paramparça edip söktüren güçlü devalardandır.
[Ma La Yesaüt Tabibe Cehluhu]

Orijinal Tarihî Metin

Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.

Ra'yü'l-hamîr
◈ Ra'yü'l-hamîr: Bir dikendir bazaverd gibi. İlla ol acıdır ve harifdir. Rayihası ve ta'mı reşad gibidir. Ve kaçan ki hımara bir nefh veya bir mulim şey arız olsa ol ota kasd ider. Ve yer, eyü olur. Ol, hâr ve yâbisdir üçüncüde. Sair eczası cününa ve bersama nâfidir. İntişabı ve usr-i nefesi zail eder. Ol, burunda olan kanı açar, hatta koklamak ile. Ve kuvveti sakıt ider idrari şedid olmagıla. Şadenc ve Şakayık anın muslihidir. Şerbeti: Yarım dirheme degindir. Ve bedeli: Rub'ınca zümürrüd.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]

Orijinal metnin devamı kilitli

Erişim kontrol ediliyor…

Yorumlar

Yorumlar yükleniyor…

Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.