🌿 Gıdalar ve Bitkiler 🌿
Lor Peyniri
Serbest metin
Lor Peyniri
Karis: Lor peyniridir.
Lor: Lor peyniridir. Araplar cübnü’l-matbuh derler. Bütün Frenkler fermajurikune derler ve kaşkavalu derler. Peynirin tazesi ağız dedikleri ilk sağılan süt ile taze peynir arasında mutavassıt bir tabiattır. Lakin bunun rutubeti ağızdan azdır ve menfaatleri dahi ağıza ve taze peynire yakındır. Ve kuru lor kuru peynirden yeğdir, meğer tuzu ziyade ola. Ekseriya peynirin ve lorun tabiatını müfredat ashabı bir tabiatta yazmışlar ama nice kabildir? Bazı vilayette peyniri gayet tuzlu ve yağsız ederler ve bazı memlekette yağlı ve tuzunu az ederler, bir tabiat nice kabildir? Velhasıl cümle taze meyvelerin zararını lor ve peynir def eder, mideyi rutubet sebebinden gevşeme(irha)'ye manidir, hususan incir ve kiraz ve kavun ola. Her ne kadar mideye rutubet verip ağız sulansa lor ve peynir ıslah eder ve sair cümle yemeklerin üzerine azıcık peynir dahi yeseler doluluk(imtila) ve kolera(hayza) nevilerinden havf olunmaz, yemeğin olgunlaşmasına muin ve fesadına mani olur.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Karis: Lor peyniridir.
Lor: Lor peyniridir. Araplar cübnü’l-matbuh derler. Bütün Frenkler fermajurikune derler ve kaşkavalu derler. Peynirin tazesi ağız dedikleri ilk sağılan süt ile taze peynir arasında mutavassıt bir tabiattır. Lakin bunun rutubeti ağızdan azdır ve menfaatleri dahi ağıza ve taze peynire yakındır. Ve kuru lor kuru peynirden yeğdir, meğer tuzu ziyade ola. Ekseriya peynirin ve lorun tabiatını müfredat ashabı bir tabiatta yazmışlar ama nice kabildir? Bazı vilayette peyniri gayet tuzlu ve yağsız ederler ve bazı memlekette yağlı ve tuzunu az ederler, bir tabiat nice kabildir? Velhasıl cümle taze meyvelerin zararını lor ve peynir def eder, mideyi rutubet sebebinden gevşeme(irha)'ye manidir, hususan incir ve kiraz ve kavun ola. Her ne kadar mideye rutubet verip ağız sulansa lor ve peynir ıslah eder ve sair cümle yemeklerin üzerine azıcık peynir dahi yeseler doluluk(imtila) ve kolera(hayza) nevilerinden havf olunmaz, yemeğin olgunlaşmasına muin ve fesadına mani olur.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Lor Peyniri
Karîs: Lor penîridür. Lâm bâbında lor deyu zikr olunur.
Lor: Lor penîrdür. Arabda cübnü’l-matbûh derler. Fârisîde penîr-i şûnîz, Rûmîler meztîre derler. Cümle Efrencîler fermâcûrîkûne derler ve İspânyôl ve Fırânca kâşkâvâlû derler, İbrîde kûm derler. Penîrün tâzesi agız dedükleri evvel sagılan süd ile tâze penîr mâbeyninde mutavassıt bir tabîatdur. Lâkin bunun rutûbeti agızdan azdur ve menâfi'i dahi agıza ve tâze penîre karîbdür. Ve kurı lor kurı penîrden yegdür, meğer tuzı ziyâde ola. Ekseriyyâ penîrün ve lorun tabîatını müfredât ashâbı bir tabîatda yazmışlar ammâ nice kâbildür? Ba'zı vilâyetde penîri gâyet tuzlu ve yagsız ederler ve ba'zı memleketde yaglu ve tuzını az ederler, bir tabîat nice kâbildür? Ve’l-hâsıl cümle tâze meyvelerün zararın lor ve penîr def' eder, mi'deyi rutûbet sebebinden irhâya mâni'dür, husûsân encîr ve kirâs ve kavun ola. Her ne kadar mi'deye rutûbet verüp agız sulansa lor ve penîr ıslâh eder ve sâ'ir cümle et'imenün üzerine azacık penîr dahi yeseler imtilâ ve hayza envâından havf olunmaz, ta'âmun nazcına mu'în ve fesâdına mâni' olur.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Karîs: Lor penîridür. Lâm bâbında lor deyu zikr olunur.
Lor: Lor penîrdür. Arabda cübnü’l-matbûh derler. Fârisîde penîr-i şûnîz, Rûmîler meztîre derler. Cümle Efrencîler fermâcûrîkûne derler ve İspânyôl ve Fırânca kâşkâvâlû derler, İbrîde kûm derler. Penîrün tâzesi agız dedükleri evvel sagılan süd ile tâze penîr mâbeyninde mutavassıt bir tabîatdur. Lâkin bunun rutûbeti agızdan azdur ve menâfi'i dahi agıza ve tâze penîre karîbdür. Ve kurı lor kurı penîrden yegdür, meğer tuzı ziyâde ola. Ekseriyyâ penîrün ve lorun tabîatını müfredât ashâbı bir tabîatda yazmışlar ammâ nice kâbildür? Ba'zı vilâyetde penîri gâyet tuzlu ve yagsız ederler ve ba'zı memleketde yaglu ve tuzını az ederler, bir tabîat nice kâbildür? Ve’l-hâsıl cümle tâze meyvelerün zararın lor ve penîr def' eder, mi'deyi rutûbet sebebinden irhâya mâni'dür, husûsân encîr ve kirâs ve kavun ola. Her ne kadar mi'deye rutûbet verüp agız sulansa lor ve penîr ıslâh eder ve sâ'ir cümle et'imenün üzerine azacık penîr dahi yeseler imtilâ ve hayza envâından havf olunmaz, ta'âmun nazcına mu'în ve fesâdına mâni' olur.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.