Hayvanların Havassı
Şebbût / Şebbuta Balığı
Serbest metin
Şebbût / Şebbuta Balığı
Arabibarbus grypus
Şebbûta: Bir balıktır, Türkçe altın balığı derler. Bazı lügatte kalkan balığı derler; ama sahrâyef ve Farsçada şebbût yayın balığına derler, o ecilden yanlış etmişlerdir. Bağdat ve Basra Dicle'sinden çıkarırlar ve Fırat'ta dahi çıkar. Bunun ödü göz devalarındandır. Ali İbni İsa el-Kehhal'in sözü üzere bunun ödünü, deniz kaplumbağasının ödünü, sırtlan yavrusu ödünü, dişi keklik ödünü, tavuk ödünü, kartal ödünü ve yaban keçisi ödünü, cümlesi göze su inse gayet muvafıktır, göze çekeler. Ve şebbutun eti gayet hafiftir. Bundan ziyade havaya sıçrayan balık yoktur, Acayibü’l-Mahlukat sahibi Muhammed bin Kazvini'nin sözü üzere on arşından ziyade havaya kalkıp yine deryaya düşer. Bazıları bu balığa kalkar derler, kalkan balığıdır diyenler onun için yanlış ederler derler.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Şebbût: Balık cinsinden kalkan balığı dedikleridir. Eti ziyade yumuşaktır. Bazıları demişler bu balık doğurmaz ama bu kelam yanlıştır. Balıklar semek diye sin harfinde zikrolunmuştur.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Arabibarbus grypus
Şebbûta: Bir balıktır, Türkçe altın balığı derler. Bazı lügatte kalkan balığı derler; ama sahrâyef ve Farsçada şebbût yayın balığına derler, o ecilden yanlış etmişlerdir. Bağdat ve Basra Dicle'sinden çıkarırlar ve Fırat'ta dahi çıkar. Bunun ödü göz devalarındandır. Ali İbni İsa el-Kehhal'in sözü üzere bunun ödünü, deniz kaplumbağasının ödünü, sırtlan yavrusu ödünü, dişi keklik ödünü, tavuk ödünü, kartal ödünü ve yaban keçisi ödünü, cümlesi göze su inse gayet muvafıktır, göze çekeler. Ve şebbutun eti gayet hafiftir. Bundan ziyade havaya sıçrayan balık yoktur, Acayibü’l-Mahlukat sahibi Muhammed bin Kazvini'nin sözü üzere on arşından ziyade havaya kalkıp yine deryaya düşer. Bazıları bu balığa kalkar derler, kalkan balığıdır diyenler onun için yanlış ederler derler.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Şebbût: Balık cinsinden kalkan balığı dedikleridir. Eti ziyade yumuşaktır. Bazıları demişler bu balık doğurmaz ama bu kelam yanlıştır. Balıklar semek diye sin harfinde zikrolunmuştur.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Şebbût / Şebbuta Balığı
Şebbûta: Bir balıkdur, Türkçe altun balıgı derler. Ba'zı lügâtda kalkan balıgı derler; ammâ sahrâyef ve Fârisîde şebbût ıglanus balıgına derler, ol ecilden galat etmişlerdür. Bağdâd ve Basra Dicle’sinden çıkarurlar ve Fırât’da dahi çıkar. Bunun ödi göz edviyelerindendür. Alî İbni Îsâ el-Kehhâl kavli üzere bunun ödini ve deniz kaplubağasınun ödini ve sırtlan yavrusı ödini ve dişi keklik ödini ve tavuk ödi ve tavşancıl ödi ve yabân keçisi ödi, cümlesi göze su inse gâyet muvâfıkdur, göze çekeler. Ve şebûtun eti gâyet latîfdür. Bundan ziyâde havâya pertâb eder balık yokdur, Acâyibü’l-Mahlûkât sâhibi Muhammed bin Kazvînî kavli üzere on zirâ'dan ziyâde havâya kalkup yine deryâya düşer. Ba'zılar bu balığa kalkar derler, kalkan balığıdur diyenler anuñçün galat ederler derler. [Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Şebbûta: Bir balıkdur, Türkçe altun balıgı derler. Ba'zı lügâtda kalkan balıgı derler; ammâ sahrâyef ve Fârisîde şebbût ıglanus balıgına derler, ol ecilden galat etmişlerdür. Bağdâd ve Basra Dicle’sinden çıkarurlar ve Fırât’da dahi çıkar. Bunun ödi göz edviyelerindendür. Alî İbni Îsâ el-Kehhâl kavli üzere bunun ödini ve deniz kaplubağasınun ödini ve sırtlan yavrusı ödini ve dişi keklik ödini ve tavuk ödi ve tavşancıl ödi ve yabân keçisi ödi, cümlesi göze su inse gâyet muvâfıkdur, göze çekeler. Ve şebûtun eti gâyet latîfdür. Bundan ziyâde havâya pertâb eder balık yokdur, Acâyibü’l-Mahlûkât sâhibi Muhammed bin Kazvînî kavli üzere on zirâ'dan ziyâde havâya kalkup yine deryâya düşer. Ba'zılar bu balığa kalkar derler, kalkan balığıdur diyenler anuñçün galat ederler derler. [Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.