🌿 Gıdalar ve Bitkiler 🌿
Cebre / Ûlestiyûn (Holosteum)
Serbest metin
Cebre / Ûlestiyûn (Holosteum)
Cebre: Şeyh Davud'un sözü üzere yerden yukarı üç parmak biter. Magrip vilayetinde olur. Şarap gibi kokusu olur. Bu diyarlarda meşhur değildir.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Cebre: O bir ottur. Çoğunlukla Magrip'te olur. Uzunluğu üç parmak kadarı olur ve kokusu şarap kokusu gibidir. Ve onun yemişi ve çiçeği olmaz. Ve yengeç(seretân) ayına değin kalır. Ve o, üç aydan artık kalmaz, meğer balda saklayalar. Ve eskiden gelen tabipler onu eti toplayıcı(câmi'ü'l-lahme) diye tercüme etmişler. Ve o, ikinci derecede sıcak ve nemlidir. Kalbi ve duyuları(havâssı) kuvvetli eder ve kanı safi eder ve ferah getirir ve kırık(meksûr) olan yerleri onarır/iyileştirir(cebr eder) ve cerahatleri etlendirir içmek ve sürmek ile; sıcak mizaçlılara baş ağrısını getirir. Ve acı badem onun ıslah edicisidir. Şerbeti: Dörde değindir. Bedeli: Et bitirmekte kantaron otu(kantariyûn) ve ferahlatmakta dörtte biri kadar safrandır, Allah en iyisini bilir.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]
Cebre: Mağribi bir isimdir. Islah ve tamamlama(itmâm) manasına gelen onarma(cebr) manasından türemiştir. Yunancada bu nebata ûlestiyûn derler. Manası deriyi toplayıcı(câmi'ü’l-cild), yani deriyi bir yere getirici deva demektir. Bu nebat her yıl bahar zamanlarında biter. Uzunluğu üç dört parmak olur. Yaprağı sîl yaprağına benzer, sîl beyan olunmuştur. Tabiatı tutucudur/büzücüdür(kâbızdır), kökü kıllar gibidir ve beyazdır, kokusu şarap gibidir. Tepelerde biter, sinirli etleri çatlağı olanlara faydada gayettir, yani ondan ziyade faydalı nesne bulunmaz. Eğer kökünü et ile bir kaba koyup pişirseler bütün eti bir yere getirip yapıştıra, bir parça gibi eyleye. Eğer sarılığı(yerekânı) olan kimse o çorbayı yese iyi ede, tecrübe edilmiştir. Eğer taze yaralara vursalar yapıştıra ve etini bitire. Karaca et ezilmesine ve çatlaklığına şarap ile iki dirhem miktarını içirseler derhal iyi eyleye.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Cebre: Şeyh Davud'un sözü üzere yerden yukarı üç parmak biter. Magrip vilayetinde olur. Şarap gibi kokusu olur. Bu diyarlarda meşhur değildir.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Cebre: O bir ottur. Çoğunlukla Magrip'te olur. Uzunluğu üç parmak kadarı olur ve kokusu şarap kokusu gibidir. Ve onun yemişi ve çiçeği olmaz. Ve yengeç(seretân) ayına değin kalır. Ve o, üç aydan artık kalmaz, meğer balda saklayalar. Ve eskiden gelen tabipler onu eti toplayıcı(câmi'ü'l-lahme) diye tercüme etmişler. Ve o, ikinci derecede sıcak ve nemlidir. Kalbi ve duyuları(havâssı) kuvvetli eder ve kanı safi eder ve ferah getirir ve kırık(meksûr) olan yerleri onarır/iyileştirir(cebr eder) ve cerahatleri etlendirir içmek ve sürmek ile; sıcak mizaçlılara baş ağrısını getirir. Ve acı badem onun ıslah edicisidir. Şerbeti: Dörde değindir. Bedeli: Et bitirmekte kantaron otu(kantariyûn) ve ferahlatmakta dörtte biri kadar safrandır, Allah en iyisini bilir.
[Davud-u Antaki - El Tezkire]
Cebre: Mağribi bir isimdir. Islah ve tamamlama(itmâm) manasına gelen onarma(cebr) manasından türemiştir. Yunancada bu nebata ûlestiyûn derler. Manası deriyi toplayıcı(câmi'ü’l-cild), yani deriyi bir yere getirici deva demektir. Bu nebat her yıl bahar zamanlarında biter. Uzunluğu üç dört parmak olur. Yaprağı sîl yaprağına benzer, sîl beyan olunmuştur. Tabiatı tutucudur/büzücüdür(kâbızdır), kökü kıllar gibidir ve beyazdır, kokusu şarap gibidir. Tepelerde biter, sinirli etleri çatlağı olanlara faydada gayettir, yani ondan ziyade faydalı nesne bulunmaz. Eğer kökünü et ile bir kaba koyup pişirseler bütün eti bir yere getirip yapıştıra, bir parça gibi eyleye. Eğer sarılığı(yerekânı) olan kimse o çorbayı yese iyi ede, tecrübe edilmiştir. Eğer taze yaralara vursalar yapıştıra ve etini bitire. Karaca et ezilmesine ve çatlaklığına şarap ile iki dirhem miktarını içirseler derhal iyi eyleye.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Cebre (holosteum)
Cebre: Şeyh Dâvud kavli üzere yerden yukarı üç barmak biter. Magrib vilâyetinde olur. Hamr gibi râyihâsı olur. Bu diyârlarda meşhûr degildür. [Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Cebre: Şeyh Dâvud kavli üzere yerden yukarı üç barmak biter. Magrib vilâyetinde olur. Hamr gibi râyihâsı olur. Bu diyârlarda meşhûr degildür. [Sakızlı İsa Efendi - Nizamü’l-Edviye]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.
