Macunlar
Mesir Macunu
Serbest metin
Misrûdatûs (Mesir Macunu / Mithridatium)
Misrudatus: Mesir. Malum ve meşhurdur ki bir mürekkep devadır. Bütün otlarının faydası zehirlerde(sümumat) tecrübe olanlardandır ve çeşitli marazlara dahi faydalıdır(nafi'dir). Eski zamanda tiryak(panzehir) olmayıp tiryak yerine bunu kullanırlardı. O zamanın melikleri Yunanilerden olup ismine Ritus derler imiş. O zamanda hekimleri terkip ettiler derler. Ve engerek(efa) etini Andromakhos(Enderumahes) isimli hekim sonra katıp ve bazı eczalarını sonradan hararet ve kuruluğu(yübûset) değiştirilip tadil olmak iktiza edip tebdil etmişlerdir. Birkaç türlü nüshası vardır. Bazı mahalde bunun tiryaktan daha çok faydası vardır, hususan cinselliğe(bah) ne kadar faydası ve menfaati vardır. Ciğer tıkanıklıklarına(süddelerine), sert ve katı(sulb) marazlara ve göğüs ve yürek rutubetine ve içteki akan kanlara ve kokuşmasına(ufunetine) ve ishaline(ihtilafına) ve şişkinliğe(nefhe) ve mide ağrısına ve bağırsağın fazla ve eksik ağrılarına, cinsellik(cima) şehvetine ve rengi güzelleştirmeye(tahsin-i levn) ve yemek iştahına ve mesane taşlarını kırmaya ve kadınlar hamileliğini saklamaya ve göze keskinlik ve aydınlığına ve zehirlerin(sümumat) zararını defetmeye ve zihni safi ve hıfz ettirip ve unutkanlık etmemesine faydalıdır(nafi'dir).
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]
Misrudatus: Mesir. Malum ve meşhurdur ki bir mürekkep devadır. Bütün otlarının faydası zehirlerde(sümumat) tecrübe olanlardandır ve çeşitli marazlara dahi faydalıdır(nafi'dir). Eski zamanda tiryak(panzehir) olmayıp tiryak yerine bunu kullanırlardı. O zamanın melikleri Yunanilerden olup ismine Ritus derler imiş. O zamanda hekimleri terkip ettiler derler. Ve engerek(efa) etini Andromakhos(Enderumahes) isimli hekim sonra katıp ve bazı eczalarını sonradan hararet ve kuruluğu(yübûset) değiştirilip tadil olmak iktiza edip tebdil etmişlerdir. Birkaç türlü nüshası vardır. Bazı mahalde bunun tiryaktan daha çok faydası vardır, hususan cinselliğe(bah) ne kadar faydası ve menfaati vardır. Ciğer tıkanıklıklarına(süddelerine), sert ve katı(sulb) marazlara ve göğüs ve yürek rutubetine ve içteki akan kanlara ve kokuşmasına(ufunetine) ve ishaline(ihtilafına) ve şişkinliğe(nefhe) ve mide ağrısına ve bağırsağın fazla ve eksik ağrılarına, cinsellik(cima) şehvetine ve rengi güzelleştirmeye(tahsin-i levn) ve yemek iştahına ve mesane taşlarını kırmaya ve kadınlar hamileliğini saklamaya ve göze keskinlik ve aydınlığına ve zehirlerin(sümumat) zararını defetmeye ve zihni safi ve hıfz ettirip ve unutkanlık etmemesine faydalıdır(nafi'dir).
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Misrûdatûs (Mesir Macunu / Mithridatium)
Misrûdatûs: Mesir. Maʿrûf ve meşhûrdur ki bir mürekkeb devâdur. Cümle otlarınun nefʿi sümûmâtda tecribe olanlardandur ve emrâz-ı muhtelifeye dahı nâfiʿdür. Kadîm zamânda tiryâk olmayup tiryâk yerine bunı istiʿmâl ederlerdi. Ol zamânun mülûkı Yûnânîlerden olup nâmına Rîtûs derler imiş. Ol zamânda hükemâsı terkîb etdiler derler. Ve efʿâ etini Enderûmâhes nâm hekîm sonra katup ve baʿzı eczâsını sonradan harâret ve yübûseti tebdîl ve taʿdîl olmak iktizâ edüp tebdîl etmişlerdür. Birkaç dürlü nüsha vardur. Baʿzı mahalde bunun tiryâkından artık fâʾidesi vardur, husâsan bâha ne kadar fâʾide ve nefʿi vardur. Ciger süddelerine, berk ve sulb marazlara ve gögüs ve yürek rutûbetine ve içdeki akan kanlara ve ʿufûnetine ve ihtilâfına ve nefhe ve miʿde agrısına ve bagırsagun artık ve eksik agrılarına, şehvet-i cimâʿa ve tahsîn-i levne ve iştihâ-yı taʿâma ve mesâne taşların kırmaga ve ʿavratlar hamlin saklamaga ve göze hiddet ve rûşenâlıgına ve zarar-ı sümûmât defʿine ve zihni sâfî ve hıfz etdürüp ve nisyân etdürmemege nâfiʿdür. Sanʿatı mürekkebâtda görile.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]
Misrûdatûs: Mesir. Maʿrûf ve meşhûrdur ki bir mürekkeb devâdur. Cümle otlarınun nefʿi sümûmâtda tecribe olanlardandur ve emrâz-ı muhtelifeye dahı nâfiʿdür. Kadîm zamânda tiryâk olmayup tiryâk yerine bunı istiʿmâl ederlerdi. Ol zamânun mülûkı Yûnânîlerden olup nâmına Rîtûs derler imiş. Ol zamânda hükemâsı terkîb etdiler derler. Ve efʿâ etini Enderûmâhes nâm hekîm sonra katup ve baʿzı eczâsını sonradan harâret ve yübûseti tebdîl ve taʿdîl olmak iktizâ edüp tebdîl etmişlerdür. Birkaç dürlü nüsha vardur. Baʿzı mahalde bunun tiryâkından artık fâʾidesi vardur, husâsan bâha ne kadar fâʾide ve nefʿi vardur. Ciger süddelerine, berk ve sulb marazlara ve gögüs ve yürek rutûbetine ve içdeki akan kanlara ve ʿufûnetine ve ihtilâfına ve nefhe ve miʿde agrısına ve bagırsagun artık ve eksik agrılarına, şehvet-i cimâʿa ve tahsîn-i levne ve iştihâ-yı taʿâma ve mesâne taşların kırmaga ve ʿavratlar hamlin saklamaga ve göze hiddet ve rûşenâlıgına ve zarar-ı sümûmât defʿine ve zihni sâfî ve hıfz etdürüp ve nisyân etdürmemege nâfiʿdür. Sanʿatı mürekkebâtda görile.
[Sakızlı İsa Efendi - Nizamü'l-Edviye]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.