Göz Hastalıkları
Tarfe (Göze kan inmesi)
Serbest metin
Tarfe (Göze kan inmesi)
Tarfe: Gözün beyazında(mültehimede) kandan kızıl noktadır ki darbeden hasıl olur veya yırtıcı damarları kan kaynamaktan veya kusma(kay) gibi şiddetli hareket(hareket-i unfiyye) sebebi ile damar ağzı açılmaktan. Zira şiddetli hareket(hareket-i unfiyye) maddeleri başa ve göze tahrik eder, öyle ki bunların damarları dolar, öyle ki bunun sebebi ile ağızları açılır. Tarfenin ilacı göze güvercin kanı veya üveyikler kanı kanat yükü altından yani taze kanat yükünü koparıp dibini göz üzerine sıkıp ondan göz içine kan damlatıla veya bunlardan birini boğazlayıp kanı göze damlatıla. Ne zaman olsa maraz ibtidasında kana Ermeni kili(tin-i Ermeni) ve Kaymulya kili(tin-i Kaymuliya) gibi bazı geri çeviriciler(revadi') karıştırıla(halt oluna) ama maraz sonundaysa(intihada olsa) kana mühürlü kil(tin-i mahtum) ve zırnık gibi eritici/çözücüler(muhallilat) karıştırıla(halt olına).
[Şerh-i Mûcez fi't-Tıbb]
Tarfe: Gözün beyazında(mültehimede) kandan kızıl noktadır ki darbeden hasıl olur veya yırtıcı damarları kan kaynamaktan veya kusma(kay) gibi şiddetli hareket(hareket-i unfiyye) sebebi ile damar ağzı açılmaktan. Zira şiddetli hareket(hareket-i unfiyye) maddeleri başa ve göze tahrik eder, öyle ki bunların damarları dolar, öyle ki bunun sebebi ile ağızları açılır. Tarfenin ilacı göze güvercin kanı veya üveyikler kanı kanat yükü altından yani taze kanat yükünü koparıp dibini göz üzerine sıkıp ondan göz içine kan damlatıla veya bunlardan birini boğazlayıp kanı göze damlatıla. Ne zaman olsa maraz ibtidasında kana Ermeni kili(tin-i Ermeni) ve Kaymulya kili(tin-i Kaymuliya) gibi bazı geri çeviriciler(revadi') karıştırıla(halt oluna) ama maraz sonundaysa(intihada olsa) kana mühürlü kil(tin-i mahtum) ve zırnık gibi eritici/çözücüler(muhallilat) karıştırıla(halt olına).
[Şerh-i Mûcez fi't-Tıbb]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Tarfe (Göze kan inmesi)
Tarfe: Gözde kızıl noktadur mültehimede kandan ki hâdis olur darbeden yâ kan kaynamakdan ki yırtıcı tamarları yâ tamar ağzı açılmakdan hareket-i unfiyye sebebi ile kay gibi. Zîrâ hareket-i unfiyye tahrîk ider mevâddı başa ve göze, öyleye bunlaruñ tamarları dolar, öyleye açılur bunuñ sebebi ile ağızları. Tarfenüñ ilâcı tamzurmakdur göze gügercin kanın yâ üveyikler kanın kanat yüki altından ya'nî tâze kanat yükini koparup dibini göz üzerine sıkup andan göz içine kan tamzurıla yâ bunlardan birini boğazlayup kanı göze tamzurıla. Kaçan olsa maraz ibtidâda halt oluna kana ba'zı revâdi' tîn-i Ermenî ve tîn-i Kaymûliyâ gibi ammâ maraz intihâda olsa halt olına kana muhallilât tîn-i mahtûm ve zırnîh gibi.
[Şerh-i Mûcez fi't-Tıbb]
Tarfe: Gözde kızıl noktadur mültehimede kandan ki hâdis olur darbeden yâ kan kaynamakdan ki yırtıcı tamarları yâ tamar ağzı açılmakdan hareket-i unfiyye sebebi ile kay gibi. Zîrâ hareket-i unfiyye tahrîk ider mevâddı başa ve göze, öyleye bunlaruñ tamarları dolar, öyleye açılur bunuñ sebebi ile ağızları. Tarfenüñ ilâcı tamzurmakdur göze gügercin kanın yâ üveyikler kanın kanat yüki altından ya'nî tâze kanat yükini koparup dibini göz üzerine sıkup andan göz içine kan tamzurıla yâ bunlardan birini boğazlayup kanı göze tamzurıla. Kaçan olsa maraz ibtidâda halt oluna kana ba'zı revâdi' tîn-i Ermenî ve tîn-i Kaymûliyâ gibi ammâ maraz intihâda olsa halt olına kana muhallilât tîn-i mahtûm ve zırnîh gibi.
[Şerh-i Mûcez fi't-Tıbb]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.