Hayvanların Havassı
Fesâfis (Öpücük Böceği / Tahtakurusu - Triatominae / Cimex)
Serbest metin
Fesâfis (Öpücük Böceği / Tahtakurusu - Triatominae / Cimex)**
Mahiyeti: Kene gibi yani keneye benzer bir hayvandır, Şam’da maruftur, sedirlerde olur ve benzer ki bizim katımızda ardıç denmekle bilinen hayvandır. Fesafis şarap ile veyahut sirke ile içilse halka yapışan sülüğü ihraç eder.
Boşaltım ve Sindirim Azaları: Fesafis koklansa rahim boğulmasına faydalı olur ve rahim kuvvetlerini iyileştirir. Ve fesafis ezip zekerin deliğinde kılınsa idrar zorluğuna iyi deva olur.
Hummalar: Dörtte bir sıtması olan kimse yedi adet fesafis alıp ve bir baklanın içine katıp o baklayı sıtmanın tutmasından evvel yutsa ona faydalı olur.
Zehirler: Fesafisi baklasız yalnız yutsalar haşerelere faydalı olur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb]
Fesafis: Şol duvarlarda olan tahta bitidir. Sivrisineğe benzer. Eğer yedi danesini alsalar bakla kabuğuna soksalar dahi yutsalar dörtte bir sıtması tutmazdan önden kurtula. Eğer baklasız dahi yutsalar kurtula. Ve yılan soktuğuna fayda eder. Eğer ezip zeker deliğine soksalar sidik tutulmasını gidere.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]
Fesafis: Tahta bitleri dedikleridir ki hasırlarda ve sedirlerde hasıl olur. Tabiatları sıcak ve kurudur, rayihaları çirkin ve yaramazdır. Eğer yedi danesini alıp bir dane bakla danesi içine koyup dörtte bir humması yani üç dört günde bir tutan sıtma nöbetinden evvel yutsalar sıtmadan halas ola. Eğer yalnız bir danesini yutsalar yılan ısırmasına fayda eyleye. Tahta bitleri rayihaları rahimleri ağrılarından boğulan kadınlara fayda edip uslarını getirir. Eğer sirke veyahut şarap ile içseler ve gargara etseler boğazda yapışan sülüğü katledip dışarı eyleye. Eğer ezip zeker deliğine kosalar güçle işemeyi def eyleye. Çok yese kuduz böceği dedikleri zehirli böcekler zararı gibi zarar ede. İlacı dahi onlar gibidir.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Mahiyeti: Kene gibi yani keneye benzer bir hayvandır, Şam’da maruftur, sedirlerde olur ve benzer ki bizim katımızda ardıç denmekle bilinen hayvandır. Fesafis şarap ile veyahut sirke ile içilse halka yapışan sülüğü ihraç eder.
Boşaltım ve Sindirim Azaları: Fesafis koklansa rahim boğulmasına faydalı olur ve rahim kuvvetlerini iyileştirir. Ve fesafis ezip zekerin deliğinde kılınsa idrar zorluğuna iyi deva olur.
Hummalar: Dörtte bir sıtması olan kimse yedi adet fesafis alıp ve bir baklanın içine katıp o baklayı sıtmanın tutmasından evvel yutsa ona faydalı olur.
Zehirler: Fesafisi baklasız yalnız yutsalar haşerelere faydalı olur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb]
Fesafis: Şol duvarlarda olan tahta bitidir. Sivrisineğe benzer. Eğer yedi danesini alsalar bakla kabuğuna soksalar dahi yutsalar dörtte bir sıtması tutmazdan önden kurtula. Eğer baklasız dahi yutsalar kurtula. Ve yılan soktuğuna fayda eder. Eğer ezip zeker deliğine soksalar sidik tutulmasını gidere.
[İbni Baytar - Kitabü'l-Cami Fi'l-Müfredat]
Fesafis: Tahta bitleri dedikleridir ki hasırlarda ve sedirlerde hasıl olur. Tabiatları sıcak ve kurudur, rayihaları çirkin ve yaramazdır. Eğer yedi danesini alıp bir dane bakla danesi içine koyup dörtte bir humması yani üç dört günde bir tutan sıtma nöbetinden evvel yutsalar sıtmadan halas ola. Eğer yalnız bir danesini yutsalar yılan ısırmasına fayda eyleye. Tahta bitleri rayihaları rahimleri ağrılarından boğulan kadınlara fayda edip uslarını getirir. Eğer sirke veyahut şarap ile içseler ve gargara etseler boğazda yapışan sülüğü katledip dışarı eyleye. Eğer ezip zeker deliğine kosalar güçle işemeyi def eyleye. Çok yese kuduz böceği dedikleri zehirli böcekler zararı gibi zarar ede. İlacı dahi onlar gibidir.
[Hasan B. Abdurrahman - Tercüme-i Mâ-Lâ Yesa‘u’t-Tabîbe Cehluhu]
Orijinal Tarihî Metin
Eserin özgün nüshasından aktarılmıştır.
Fesâfis (Öpücük Böceği / Tahtakurusu - Triatominae / Cimex)
El-Mâhiyyetü: Kurâd gibi ya'nî keneye müşâbih bir hayvândır, Şâm’da ma'rûftur, esirrede olur ve beñzer ki bizim katımızda ebhal denmekle ma'rûf olan hayvândır. Fesâfis şarâb ile veyâhûd hall ile şürb olunsa halka nâşib olan 'alakı ihrâc eder.
A'dâu’n-Nefzı: Fesâfis istişmâm olunsa ihtinâk-ı rahime nâfi' olur ve kuvâ-yı rahimi in'âş eder. Ve fesâfis sahk olunup ihlîliñ sukbesinde kılınsa 'usr-ı bevle devâ-i ber' olur.
El-Hummâyâtu: Hummâ-i rıb'ı olan kimse yedi 'aded fesâfis ahz edip ve bir baklânıñ içine 'ivaz edip o baklâyı hummânıñ ahzından mukaddem ibtilâ' eylese oña nâfi' olur.
Es-Sümûmu: Fesâfisi bî-ğayri bâkılâin yalnız ibtilâ' eyleseler hevâmma nâfi' olur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb]
El-Mâhiyyetü: Kurâd gibi ya'nî keneye müşâbih bir hayvândır, Şâm’da ma'rûftur, esirrede olur ve beñzer ki bizim katımızda ebhal denmekle ma'rûf olan hayvândır. Fesâfis şarâb ile veyâhûd hall ile şürb olunsa halka nâşib olan 'alakı ihrâc eder.
A'dâu’n-Nefzı: Fesâfis istişmâm olunsa ihtinâk-ı rahime nâfi' olur ve kuvâ-yı rahimi in'âş eder. Ve fesâfis sahk olunup ihlîliñ sukbesinde kılınsa 'usr-ı bevle devâ-i ber' olur.
El-Hummâyâtu: Hummâ-i rıb'ı olan kimse yedi 'aded fesâfis ahz edip ve bir baklânıñ içine 'ivaz edip o baklâyı hummânıñ ahzından mukaddem ibtilâ' eylese oña nâfi' olur.
Es-Sümûmu: Fesâfisi bî-ğayri bâkılâin yalnız ibtilâ' eyleseler hevâmma nâfi' olur.
[İbni Sina - El Kanun Fittıb]
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…
Yorum yazmak için giriş yapmalısınız.